hósdagur 30. august 1990síða 13

Nr. 129 — 30. august 1990 Feroyskir dómarar ok! - siga teir, ið hava beinleiðis við spælið sjálvt at gera, skrivar B 36-blaðið. Áskoð- ari heldur, at útlendingar áttu at dømt trý tey seinastu umførini Spurningurin um førleik- an hjá føroysku fótbólts- démarunum tekur seg upp av og å. Utlendingar? I leikskrånni hjå B 36 fingu fýra fólk spurningin: Eiga vit at hava útlendskar dómarar í landskapping- ini? Tey spurdu vóru ein áskoðari, ein venjari, ein leikari og ein dómari. A- skoðarin (Hilmar Jan Hansen) heldur, at útlend- ingar áttu at dømt try tey seinastu umførini; hann ivast i førleika dómaranna og eisini ivast hann i, um teir kunnu vera uttanvelt- adir. Askodarin ynskir út- lendingar - Undir øllum umstød- um høvdu vit sloppid und- an ákærum fyri slíkt, sigur Hilmar Jan Hansen. Hinir (Anfinn Daniel- sen, venjari hjá Streymi, Tummas Eli Hansen leik- ari hjá B 36, og Baldvin Baldvinsson, dómari) eru ímóti, at útlendingar skulu dóma. Blankt nei! Grundgevingar teirra eru, at stødid er nóg gott og batnandi, at størstu av- bjóðingarnar verða tiknar frå føroysku dómarunum, skulu teir ikki døma sein- astu umførini, og at vandi er fyri, at venjarasøgan fer at endurtaka seg: tað fer at taka fleiri ár, áðrenn vit hava nóg nógvar og nóg góðar dómarar. ówh FJALSGARÐUR 690 Oyndarfjørdur - Tlf. 445 22 Vallaraheim - setursskúli - skeidhøli =. 508 Skulu vit hava útlendskar dómarar i føroysku landskappingini? HILMAR JAN HANSEN, áskoðari: Ja. Semastu try um førini áttu vit at fingið dómarar uttanefur. Bæði tå tað kemur til tað at vera uttanveltaður og ul førleika knipur tað hjá før oyskum dómarunum, tá á stendur. Undir øllum umstødum høvdu vit tikið grundarlagið undan ákærum fyri slíkt BALDVIN BALDVINSSON, dómari: Nci, avgjøn ikku! Eg dugi ikki at síggja. hverjar grundir skuldu Sigðið er gott og batnandi, og vit eiga als ikki at koma inn á spurningin, hvert dómararn at taka sum givið. Skulu í umførini, so taka vit størstu avbjóðing arunum verið fyri ti TUMMAS ELI HANSEN, leikari: Nei, tað haldi eg ikki Flest føroysku dómararnir eru nóg góður til at døma kappingini i land ANFINN DANIELSEN, venjari: Nei, avgjørt ikki, ti so verður gongdin tann sama sum á venjaragkinum: vil fáa ikki ment okkara egnu dómarar. Annað cr, at vit kunnu bjóða út lendskum dómarum hendan vegin ul landsdysur sum ein lið í menningar-arbeiðnum Peter Mikkelsen og aðrir útlendingar kunnu koma hendan vegin sum gestir í sambandi við landsdystir 0.1. Men føroysku dómararnir eru nóg góðir, siga tríggir av fýra Mynd: jens kristian Hotel NORÐ FR-750 Viðareiði Tlf. 510 61 Telefax 5 1144 Telex 81367 paper fa At hava rætt gevur eingi rættindini Lat tað vera sagt straks: dómarar kunnu saktans avgera ein dyst! Ein skeiv døm- ing í eini avgerandi løtu (góðkenning ella kolldóming av einum máli t.d.) og dysturin kann vera avgjørdur. Orsókin til hetta kann vera so mangt. Tað kann vera vantandi reglu- kunnleiki, tað kann vera við vilja (til frama fyri annað liðið ella eitt triða lið, - ímóti mutri ella ikki), ella tað kann vera av noyðslu, tí hann megnar ikki at standa ímóti ørum leikarum, ið t.d. noyða hann at ganga frá eini avgerð. Stutt sagt: dómaranum kann vanta før- leika til ta uppgávu hann hevur tikið upp á seg og er settur til. Tað er eingin orsøk hjá føroysk- um dómarum at billa sær sjálvum og ødrum inn, at slíkt ikki kann koma fyri her á landi; sjálvandi kann tað tað. So mikið meira umráðandi er tað, at vit hava trygd fyri, at slíkt verður lúka burt- ur so skjótt til ber. Í ár hava vit havt fleiri gremjing- ar um dómarar (TB á Tvøroyri ímóti HB, KI í Sandavági, B 71 á Sandi ímóti HB, og nú aftur B 71 á Sandi ímóti VB). Í báðum teimum seinastu fórunum hava dómararnir verið fyri ágangi; í seinna førinum er málið sent til kappingar- nevndina. Tað bøtir um, at skilafólk er komið ímillum. Eins givið tað er, at dómarar kunnu gera villur (ótilvitað og tilætlað), líka so givið eigur tað at vera, at ágangur á teir als ikki eigur at verða toldur, - uttan mun til, hvussu leikarar og á- skoðarar meta um avrikini. Tað at hava rætt, eigur ikki at geva nøkur rættindi. Slíkt eigur at verða sekta straks og hart, so tað ikki endurtekur seg. Er tað so, at talan er um ómegd- argði frá leikarum, ið ikki tola at vera fyri tapi, so ber tað boð um vantandi fót- bóltsmentan, sum skjótt tekur áskoðara- fjøldina við sær, - meira, jú yngri fótbólt- urin er á staðnum. Eru orsøkir fyri ónggdini við dómara-avrikið, so er tað í fyrsta umfari spell. Men tað má vera ein grundregla, at dómar als ikki eiga at vera fyri hóttum. Men teir skulu flytast niður ella strikast heilt av dómaralistanum, hava teir ikki neyðuga førleikan. Leikararnir hava eitt sjálvsagt krav um, at dømingin er í lagi. Tískil skal eygleiðaraskipanin skerpast, so vit hava trygd fyri at démarastødid alla tíðini er so høgt sum gjørligt, - t.v.s., at førleikin er í lagi og at dómarar ikki hava motivir, ið kunnu ávirkað teirra uttanveltaðu stóðu. At leikararnir hava rætt ella halda seg hava rætt, gevur teimum ikki rætt til at fremja ágang. Tá standa vit skjótt uttan dómarar. ówh