leygardagur 1. september 1990síða 2

tíðindablaðið Ábyrgdarblaðstjóri Jan Múller Fyritaksstjóri: Kristjan Dahl | | | Ljósmyndar: Kalmar Lindenskov | Her gongur sjon fyri søgn TÁ FYRSTA fíggjarlógarupp- skotið aftaná landsstýris- skiftið í januar 1989 varð við- gjørt, sendi javnaðarflokkurin tær fyrstu ávaringarnar út. Flokkurin ávaraði ímóti at gera ov stórar niðurskurðir á logtingsfíggjarlógini. ORSØKIN til hesa åvaring var tann, at landsstýrið, sum sitið hevði frammanundan, hevði spart alt tað, ið møguligt var at spara. Dømi eru um, at fíggjarlógaruppskot hjá und- anfarna landsstýri vóru ein fimting lægri enn tey ynski, sum komin vóru til fíggjar- lógina. So her var veruliga tal- an um alla ta sparing. sum samfelagið toldi. Tað bar ikki Visitatiónsneyndin skal fyribyrgja, at Sjúklingar oneydugt verða fluttir av landin -tí ein partur av sjúkrahús- verkinum ikki veit, hvat ein annar dugir, skrivar Olaf Olsen, landsstýrismaður málum. 28. august 1990 Landsstýrið ásetti í maí í 4 . á stovn visitationsnevnd, sum hevur til setning at í sjúkrahús- til at spara meira, uttan at spara føroyska samfelagið í hel, og tað er tað, sum er við at henda. FLOKKURIN ávaraði aftur tá samgongan á summri 1989 samtykti inntøkulégirnar. Hesar umfatadu millum ann- ad ta bundnu samansparing- ina. og sama åvaringin varð endurtikin tá fíggjarlógarupp- skotið fyri 1990 varð vidgjørt. Men alt hetta hevur verið til fánýtis. Tað hevur verið sum at tosa fyri deyvum oyrum. Teir halda bara fram við sama politikkinum. Og hetta gera teir, hóast teir sjálvir og oll onnur síggja, at stoðan bara gerst verri og verri fyri hvort ár sum gongur. Í SKRIVANDI løtu hava vit ikki sæð fíggjarlógaruppskot- Olaf Olsen, landsstýris- maður í sjúkrahúsmálm.. Grundin til at seta slíka nevnd á stovn er ein ásannan av, at tey trý sjúkrahúsini í størri mun enn í dag mugu arbeiða saman fyri at fáa sum mest burturúr tí peningi, latin verður sjúkrahús- verkinum. Tað eru tó ikki bert fíggjarligar grundir til, at visitatiónsnevnd eigur at verða sett á stovn. Ein av høvudsuppgåvum henn- ara er at tryggja teimum báðu smáu sjúkrahúsun- um eitt sjúklingagrundar- lag, sum er nóg stórt til at ár eina arbeiðsætlan til at finna fram til skilagott „varðveita tev í komandi trvggja rationellum byti av sjúklingum mill- árum rakstri av sjåkrahusverk- um sjukrahusini, iroknad Nógv små sjúkrahús Við tað at rættiliga Ríkishospitalið, gera av- eru vorðin nidurløgd av kjak hevur verið í talurum konsulentskipan- fíggjarligum ávum ødunum seinastu tíðina ir, samskipa innkeyp av srannalondum okkara ar av hesi arbeiðs- = tólum og meta um nýgg)- = Um tann fíggjarliga tátt- etlan, skal eg loyva mær ar viðgerðarætlanir. Vi- ingin heldur fram, eisini a ndur gjøllari sitationsnevndin verður innan sjúkrahúsverkið, f mannað vid einum lækna koma tev småu sjúkrahús- rbeiðsætlan lands- frá hverjum sjúkrahúsi, ini. fyrr enn tað stóra, til ns verður m.a. sagt einum kommunulækna og tað markið. har tað ikki at innan meginekini medi- einum fra sjúkrahússtjór- urgi verður sett g áSIrurg anum longur er meguligt at hava kvalifiseraðar vakt- Blaðfólk Høgni Djurhuus Randi Jacobsen Térfinn Smith Utgevari P'f Sosialurin | Uppseting P/t Sosialurin | Prent P'f Pressan 1981 | id fyri 1991, sum vard fram- lagt å tingi i gjår, men fråbod- ad er, at javnvågin å figgjar- lógini fyri 1991 skal verða minni enn í 1990 og hetta merkir, at næsta ár verður stødan uppaftur verri enn i ár. Vit hava tí onga orsøk til at vera bjartskygd. Stødan i okkara landi er hættislig. Hon stendur vid og versnar so leingi hetta landsstýrið og hendan samgongan ráða fyri borgum. FREMSTU eyðkennini fyri føroyska samfelagið í løtuni eru arbeiðs- og vinnuloysi. Fólkaflyting av landinum. Hópuppsagnir av timaløntum og fastløntum hjá tí almenna. Smugling og svart arbeiði. Minkandi skatta- og tollinn- tøkur hjá landskassanum. Vaksandi hall á landskassa- arskipanir. Heilt smá Bústaður Argjavegur 26 Teiefon | Postadressa: Postsmoga 76 110 Tórshavn 147 20 Argir 11820 | Teiefax roknskapinum. Øktar og al- samt veksandi lántøkur til landskassan fyri at hesin kann greiða sínar skyldur. MEN tey ráðandi halda væl til standa. Tá tey síggja, at poli- tikkurin í 1989 gav eitt sera vánaligt árin á samfelagið 1990, so hava tey bara valt at herða politikkin í 1990, soleið- is at árinið í 1991 verður upp- aftur vånaligari. Og eftir øll- um at dóma skal hendan gongdin halda fram valskeið- ið út. TAÐ ER øllum greitt, at javn- adarflokkurin hevði púra rætt, tá hann longu í byrjanini av hesum landsstýrisskeið- num ávaraði ímóti hesum politikki. Her gongur sjón fyri søgn. blandad sjukrahus, sum Klaksvikar Sjukrahus og Suduroyar Sjukrahus fara ætlandi i komandi årum at hava stórar trupulleikar við at fáa kvalifiseraðar umsekjarar til yvirlækna- stervini, tí danir í hesum árum eru farnir undir at gera útvið 3000 hjálpar- læknasterv um til yvir- læknasterv. Tað eru í dag verri enn so nóg nógvir kvalifiseraðir læknar til hesi størv. Um tey smáu sjúkra- húsini hinvegin verða roknað sum partur av eini funktionelt væl saman- sjóðaðari eind, stóðu tey ikki longur einsamell við hesum trupulleikunum. Læknamangul á einum sjúkrahúsi hevði tá verið loystur við at flyta læknar av eðrum sjúkrahúsi í styttri ella longri tíðar- skeiði. Visitatiónsnevndin skal síggja allar sjúkrahús- sjúklingar i Føroyum und- ir einum og samanbera teirra viðgerðarterv við viðgerðarorkuna í saml- aða sjúkrahúsverkinum. Her verður hugsað um starvsfólkakvalifikatión- ir, um tól, høli o.s.fr. Visitatiónsnevndin, sum er samansett av fak- fólki, fær til meginsetning at skipa soleiðis fyri, at ar- beiðsbyrðan verður lut falsliga tann sama á øllum sjúkrahúsunum Visitationsnevndin skal gera leidbeiningar til teir tilvisandi læknarnar um, hvar tær ymsu sjúkurnar best verða vidgjørdar, sæð bæði fakliga og rakstrar- liga. Hesar leiðbeiningar kunnu broytast, tá ið for- treytirnar broytast, t.d. vegna frítíð, forfall ella tí onnur læknalig ekspertisa kemur á sjúkrahús. Vi- sitationsnevndin avger sjålv, nær hon broytir vi- sitationsleidbeiningina. Fyri summar sjúkur kann vera tervur á broytingum við stuttum millumbili, meðan viðgerðin av eðrum liggur í festum rammum. Visitatiónsnevndin skal ikki viðgera hvenn inn- leggingarseðil sær, men hevur til uppgávu at leið- beina teimum, ið vísa sjúklingum til sjúkrahús- verkið, hvar sjúkrahús- verkið best loysir uppgáv- una. Læknarnir í visitatións- nevndini hava eisini til uppgávu at meta um, nær rímuligt er at fara útum føroyska sjúkrahúsverkið at fáa hjálp, antin við at senda sjúklingarnar av landinum til t.d. Ríkis- hospitalið ella við at fáa serlækna heim higar í av- markaðum tíðarskeiðum. Visitationsnevndin skal soleiðis fyribyrgja, at sjúklingar óneyðugt verða sendir av landinum, tí ein partur av sjúkrahúsverk- inum ikki veit, hvat ein annar dugir. Summi viðgerðar- og kanningartól eru so dýr, at sjúkrahúsverkið í spari- tíðum má tryggja seg ímóti yvirkapasiteti. Visitatiónsnevndin er vælegnad til at tryggja hetta Í art DE Øs etlanini hjå VJ landsstyrinum stendur eisini, at 11 1. hjålpar- læknar verða sagdir úr starvi, og 9 yvirlæknar verða settir í staðin. Við hesum fær sjúkrahúsverk- ið meira læknaligan kunn- leika fyri sama pening. Hetta er í sjálvum sær ein grund at fremja hesa broyting, men ein onnur grund er, at í framtíðini fara 1.-hjálparlæknasterv- ini í Feroyum ikki at passa inn í útbúgvingar- ætlanina, sum Sundheds- styrelsen leggur fyri ser- læknar. 1.-hjålparlæknar eru viðhvert væl kvalifiserað- ir serlæknar, men vib- hvert langt frá hesum kvalifikatiónsstigi. Tá yvirlæknar verða settir í teirra stað, fáa vit sum heild serlæknar á høgum fakligum stigi at virka eins nær sjúklingum, sum 1.-hjålparlæknin virkar i dag. Tad merkir, at ein yvirlæknakvalifiseradur lækni verdur tættari at sjúklinginum alt samdøg- urið enn í dag, nú ein 1.- hjálparlækni er ímillum hjálparlæknan og yvir- læknan. Ein annar fyrimunur er, at hesir yvirlæknarnir all- ir eru kvalifiseraðir til at avgreiða sjúklingar ambu- lant, t.v.s. diagnostisera og evt. viðgera uttan inn- leggjan, og vanliga uttan at ráðfera seg við aðrar læknar. Henda seinasta funktiónin er sera týdn- ingarmikil at menna, um vit framhaldandi skulu spara í sjúkrahúsverkin- um. Olaf Olsen,