mikudagur 26. september 1990síða 9

AT per lesarabrøv % 5) 2 - OT KIADIG K Nýta rentuna til trygging mm i Harra Jógvan Sundstein, løgmann Her. Í 1951 var lóg samtykt á Feroya Legtingi, sum tryggjað skuldi timalønt- um verkafólkum fritid við løn. Í lógini var samtykt, at frítíðarlenin skuldi verða 4% av forvunnari løn sum arbeidsgevarin skuldi gjalda. Hetta skuldi ger- ast á tann hátt, at arbeiðs- gevarin skuldi keypa frí- tíðarmerkir frá postverk- inum. Hesi merki vóru síð- an sett á frítíðarbók hjá lenmóttakaranum, sum so kundi útgjaldast honum á posthúsinum eftir 1. mai komandi ár. Hendan skipan var eis- ini í nekur ár; men so funnu arbeiðsgevarar útav, at um teir ikki keyptu hesi merkir, men í staðin skrivaðu upphædd- ina av frítíðarpeninginum í eina bók hjá sær sjálv- um, og síðan keyptu merk- ini tá útgjaldast skuldi, vóru tað teir, ið fingu rentuágóðan av hesum ístaðin fyri postverkið. Hetta var einki minni enn ein undirgraving av frítíðarlógini, men hava vit ikki hoyrt um, at nakar mótmælti hesum tá. Hes- in hátturin var sera vandamikil fyri lenmót- takaran, tí um arbeiðsgev- ari fór á húsagang var frí- tíðarpeningurin = mistur fyri løntakaran, og tað var júst tað sum hendi. Ein arbeiðsgevari í Tórshavn fór á húsagang og limir í HAF mistu mill- um 3- og 400.000 kr., sum ikki kundu fáast til vega. Hetta var orsekin til, at vit saman við hinum verkamanna- og -kvinnu- feløgum skrivaðu til landsstýrið um at fáa frí- tíðarlógina broytta og trygdargrunn settan á stovn. Landsstýrið setti eina nevnd at koma við upp- skoti um nýggja frítíðar- lóg. Í hesi nevnd sótu for- maður fiskimannafelag- sins, Óli Jacobsen, Inge- borg Winther, forkvinna Feroya Arbeiðarafelags, Carl Johansen, formaður Havnar Arbeiðsmannafe- lags og Høgni Højgaard, formadur Føroya Hand- verkarafelags. Eisini var ein løgfrødingur settur, og var hesin Eyðfinnur Jacobsen. Nevndin sendi lands- stýrinum uppskot um ta nýggju frítíðarlógina, og var hon legd fyri tingið, har hon var samtykt. Í hesi lóg stendur, at frí- tíðarpeningur fyri tíma- lent skal gjaldast út sam- an við lenini og setast á konto hjá avvarðandi len- takarafelag, men stendur har einki um hver skal hava rentuna av frítíðar- peninginum. Fyri at eing- in misskiljing skuldi verða av hesum, legði nevnd Havnar Arbeiðsmannafe- lags fyri ársaðalfund upp- skot um, at felagið skuldi fáa rentuna av frítíðarpen- inginum og skuldi hesin peningur nýtast til okkurt sosialt endamál limunum til frama, og var hetta samtykt. Havnar Arbeiðs- mannafelag hevur allar sínar limir millum 18 og 67 ár lívstryggjaðar fyri upphædd upp til 200.000,- kr. og verður rentan av frí- tíðarpeninginum nýtt til at gjalda tryggingargjald- ið fyri hesa trygging við. Um hetta er at nýta rentuna til fakfelagsligt undirgravingarvirksemi, skal standa upp til Jógv- an Sundstein sjálvan at dema um. Eisini meta vit, at hesi tápuligu úttalilsir hjá Fer- oya legmanni um rentuna av frítíðarpeninginum er ein beinleiðis uppílegging av innanhýsis viðurskift- um hjá fakfeløgunum, og vilja vit halda at legmaður skuldi havt okkurt meira átrokandi at fingist við í Tinganesi í dag, nú so hart leikar á har. Vit hava leingi vitað, at vargur var í fylginum hjá Jógvan Sundstein og er fylgið sostatt ringt at reka; men fyri tað hava vit ikki hildið, at Jógvan Sundstein sjálvur skuldi gerast vargur. Danir hava eitt orðatak, sum sigur >Et er sekort at forstå, andet skib at føre«, og halda vit at hetta oråa- takið hóskar sera væl til Jógvan Sundstein í dag. fyri Havnar Arbeiðsmannafelag neundarinnar vegna Carl Johansen Havnar Arbeiðs- mannafelag hevur allar sínar limir lívstryggjaðar og verður rentan av frítíðarpengunum nýtt til at gjalda tryggingargjaldið fyri hesa trygging. Um hetta er at rokna sum undir- gravandi virksemi skal standa upp til Jógvan Sundstein sjálvan at døma um, skrivar Carl Jo- hansen, formaður í Havnar Arbeiðs- mannafelag. Bjargingin Okkara bjarging er miðvís virkan fram ímóti vinn- ingi og vekstri. Okkara bjarging eru øktar valutainntøkur. Vegurin til øktar valuta- inntøkur er fyrst og fremst nyggjar umstødur úti til havs, alt annað tos er uttanumtos. Tørvur er á skjótt at skifta flotan ut. Samanlegging ella fusion- ering (fossbankastjørin og Holten) tað er inntil víðari 3. prioritets tokutos. 20% lenarlækking (Óli Breckmann, Olaf Olsen, Jógvan Sundsein og Uffe Bærentsen) er uttanum- tos, peanuts og desperat- ar vónir, ið eru føddar úr teirri neyð og trongsteðu, hesir menn og tær inte- ressur, teir umboða, eru lendir í. Politisku atgerðirnar: At minka veiðutrýstið við at taka av flotanum (sanering yvir upphegg- ingargrunnin) meðan bankarnir flyta svartaper víðari til nýggjar menn, ið seta pennin undir nýggj låniskjøl fyri gamlar dangur aftan á »styrdar« tvangsølur: (avskriving av privatari skuld vid effektivum landskassa- vedhaldum), medan bank- in ognar sær nýggjar prioritetir fyri gamla skuld, alt hetta er uttan- umtos og »blår i øjnene« á einum fólki, ið eftir hond- ini trýr ellum og ongum. Tað eru snegt sagt ikki nekrum sum helst av tí her omanfyri nevnda. — Tverturímóti, tað er ein deyðans kós (rentu- deyði og tvangsflyting av foroyingum til útlond at hóra), meðan Sundstein, „ hetta kveldið í fleiri pengar at heinta í Olaf og Osmundur og Óli sita einsamallir eftir i heimsins reinasta sjógvi við heimsins besta fiski ætlaður EF fyri EF prísir! Politisku atgerðirnar økja tær rúgvur (tonsa- og negdarpsykotisku) av trol- og nótafiski, ið tað hverki vóru ella eru um- steður at viðfara (hag- reiða) á forsvarligan hátt sum er. Tað er ikki rætt, sum Jógvan Ingvard Olsen sigur, at tað er fólkið á sjó- num, ið tað kemur an uppá. Tí tað nyttar einki hvussu gott og hvussu rakst okkara fólk er úti á sjónum, teir rekka aldri á mál, hvussu fegnir teir vilja, tí tað letur seg snegt sagt ikki gera at arbeiða rúgvur undan. Tann andi og tað lyndi, ið 11 feroyingar sýndu Lands- krona, tá teir jardløgdu eina fótbóltstjóð, hann var har, tí avrik og enda- mál við avrikinum, sigur- in, hetta at vinna, hann var har, um enn lítil, so var hann har og ali varð sett inn. ——EIGWIGCIEUN John Smith, skrivar: Ikki uttan umsteður hevði tað kunnað latið seg gjørt, ikki uttan fortreyt- ir, ið førdu til trúgv, kundi tú vænta slíkt úrmælings- avrik, ið førdi líka i mál. — Okkara sjófólk ber í sær hatta lyndið, hatta eina- standandi treiskni og hendan viljan til sigurs. Men tað er heilt sikkurt og vist, at varð sigursmál- ið hjá Torkili undirkent (eins og fiskimansins av- rik verða tað), av nekrum sum helst, óansæð hverj- um, so var avrikid í Landskrona eitt eingangs- fyribrigdi. Teir 11 høvdu ikki sett inn lív, sál og feri í tílíkan fight uttan við Framhald á siðu 18