týsdagur 16. oktober 1990síða 3

í GN v SR £ Nr. 161 — 16. oktober 1990 At tiga er at samtykkja sigur Jóhan Djurhuus, yvirlækni, sum ikki góðtekur, at hann sum tænastumaður hevur tagnarskyldu viðvíkjandi sjúkrahúsverkinum - Eg vildi fegin vitað, hvat forðar einum tænastumanni at úttala seg um eitt mál, hann hevur og hevur havt við at gera í langa tid. Í hesum førinum snýr tað sum um misnøgd mína við av- gerðir, hægri myndugleikar í sjúkrahúsverkinum hava tikið - mest skriviborðsfólk, sum lítið og einki vita um málið uttan frá skriviborð- inum. Hetta sigur Jóhan Djur- huus, yvirlækni, sum í Sosi- alinum hevur greitt frángkr- um broytingum, ið gjørdar verða í sjúkrahúsverkinum, og sum hann heldur vera ul tað verra fyri sjúklingarnar. Hann hevur m.a. lýst sína misnøgd við, at eldri lækn- ar, sum hava starvast á gkin- um í nógv ár og hava kunn- leika til sjúku og sjúklingar, ikki hava verið spurdir til ráðs. FINGIÐ ATALU Hann reisir sjálvur spurn- ingin um tagnarskylduna, tí tað hevur verið ført fram yvirfyri honum, at um ein tænastumaður - eins og Jóhan Djurhuus hevur gjørt - úttalar seg alment um við- urskifti í sjúkrahúsmálin- um, verður rendur upp á staðið. - Men hava sjúklingar ikki rætt til at fáa at vita, hvat ein, sum hevur starvast í áravís í sjúkrahúsverkinum, heldur um, at sjúkravið- gerðin skal umskipast? - Skal ein tænastumaður vera noyddur at tiga og á henda hátt samtykkja alt tað, ið verður gjørt, sjálvt um hann er ósamdur við avgerðir, myndugleikarnir taka viðvíkjandi broyting- um á gki, hann kennir best til? spyr Jóhan Djurhuus. HVI TIGA HINIR? Hann ivast ikki í, at fleiri aðrir læknar eisini mugu vera misnggdir við tað, ið fyriferst í sjúkrahúsverkin- um. Og hann skilir ikki, hví teir ikki eisini stíga fram og siga sína hugsan. - Er orsøkin, at teir eru tænastumenn og tessvegna hava fingið at vita, at teir ikki mugu lýsa sína mis- nøgd við stýrandi myndug- leikar? Og hava teir fingið at vita, at gera teir tað kortini, kemur hetta teimum aftur um brekkur á ein ella annan hátt, kanska missa starv ella í hvussu er fáa eina álvars- liga átalu? - Sjálvur haldi eg, at tá ein kennir tað sum sína skyldu at métmæla broytingum, ein heldur verða til tað verra, má ein hava rætt til at úttala seg. Tað er ikki bara ein spurningur um at kenna tað sum eina skyldu fyri sjúkl- ingunum, men eisini um at varðveita sína egnu sjálvs- virðing, sigur Jóhan Djur- huus. ALITIÐ MA VINNAST - Hví skal slík tøgn vera um sjúkrahúsverkið, soleiðis at ein tænastumaður ikki má síga sína hugsan? Er sjúkra- húsverkið ein slík heilag kúgv, at sjúklingurin bein- anvegin missir alt álitið á sjúkrahúsverkið, um nakar sigur myndugleikunum í- móti? Eg sigi ikki mína hugsan, fyri at sjúklingurin skal missa álitið, tvørtur- ímóti. Álitið man sjúkling- urin longu hava mist, so- leiðis sum nú verður arbeitt. Eg havi ikki vent mær móti viðurskiftunum í 2 Tað snýr seg eisini um sjålvsvirding fyri Jóhan Djurhuus, at hann sigur sína hugsan alment sjúkrahúsverkinum men móti teimum broytingum, sum bara ella næstan bara raka tann sjúkra. Og eg geri hetta í tí vón, at sjúklingurin aftur kann fáa álit á sjúkra- húsverkið, sigur Jóhan Djurhuus, sum vónar, at frísk fólk, sjúk fólk og tey sum starvast í heilsuverk- inum hava skilt hansara mótmæli og hava gjørt sær sína hugsan. STØRRI BROT A TAGNARSKYLDU I Sosialinum leygardagin fanst Henrik Old at sjúkra- húsmyndugleikunum, sum hava givið sjúkrahúsunum boð um at senda inn upp- lýsingar um hvgnn einasta sjúkling, ið innlagdur verð- ur. - Eg haldi tað eisini vera sera skeivt at áleggja lækn- um at geva víðari upplýs- ingar um sjúklingar, teir hava vidgjørt. Hetta eru upplýsingar, ið ikki á nakr- an hátt eiga at fara víðari. Hatta er at bróta tagnar- skyldu, ið er neyðug, og tað økir ikki júst um álitið á sjúkrahúsverkinum, sigur Jóhan Djurhuus. randi Tað er ikki óvanligt millum ávísar misnýtarar at spræna seg við heilivág, so sum nervatablettir og sovitablettir. Sokallað eingangssproytur eru t.d. ætlaðar teimum, sum hava sukursjúku 4 C - ikki hugsandi at sukursjúkusjúklingur hevur verið so gålcysin, at hann hevur tveitt sproytuna frá sær á almennum stað, halda serkøn Tað var ikki sért at hár- ini reisast á skallanum, tá tú eitt skemtiligt dansikvøld fer út á wc og har finnur eina sproytu, sum liggur og slødist á gólvinum! - Hetta var veruleiki fyri stuttum. Neyvan hugsar tú um, at fólk, sum tú ert saman við, noyðast at doyva seg í ødrum rúsandi evnum, enn tey, sum eru til taks i barrini. Skelkandi - og kortini satt, hóast tað kann hava verið insulin í sproytuni, sum fólk nýta, ið hava sukursjúku. ÓHUGSANDI Serkgn fólk, sum Sos- ialurin hevur tosað við halda, at tað óhugsandi at sukursjúkusjúklingur er so gáloysin, tá tað snýr seg um insulin innspræn- ingar. Hugsandi er tí eisini, at okkurt rúsandi evni hevur verið í sproytuni. Sosialurin royndi tí at fáa staðfest, hvat evni møguliga hevur verið i sproytuni, men tað mis- eydnaðist, av tí at hon var tóm og hevði ligið ov leingi, áðrenn hon varð kannað. - Eitt nú er tað vanligt millum ávísar misnýt- arar at spræna seg við heilivág, so sum nerva- tablettir ella sovitablet- tir, ið verða upploystar í vatni og síðani sprændar inn í æðrarnar FÆST Í HOND- KEYP - Tað er eingin forðan at fáa fatur í sokalladum eingangssproytum. Tær fáast til keyps á Apo tekinum, og eru upp- runaliga ætlaðar til insu- lin innspræningar. Tað eru ongar reglur fyri, hvør kann keypa sproyt- urnar. Í Danmark eru gald andi reglur, at fólk fáa sproytur ókeypis á apo tekum. Hetta kemst av at narkomanar ikki skuli nýta brúktar sproytu: vegna smittuvanda Høgni Debes Joenser landslækni, sigur vi Sosialin, at hann ikk hevur hoyrt um slik evnismisnytslu. Landslæknastovnurin savnar regluliga upplys ingar frá m. ø. sjúkra húsum og løgreglu, men higartil eru eingi tekin um, at evnismisnýtsla er í Føroyum. IKKI LÆKNA- SPURNINGUR Uppá fyrispurning um tað ikki er hugsandi, at fólk spræna seg við heili- vág, sigur Høgni Debes Joensen, at tað hevur hann ikki vitan um, av tí at hetta ikki er ein læknaligur spurningur. Sproytan er sum Framhald á síðu 5