týsdagur 16. oktober 1990síða 12

Síða 12 Jan Múller. skrivar pe | Gorbatjev Nobel | fridarvirdislønina norskar krónur. Hetta ferð, at ein Nobels leiðari í einum komm- Sovjettiski forsetin Michail Gorbatjev fæ er fyrstu fridarvirdisløn Tað hevur norska inistiskum landi fær nobelnevndin avgjør lesa nógv virdu virðis- Sovjettiski leiðarin fa len. Annars hava per- virðislenina fyri si sónar í kommunistisk- slóðbrótandi arbeið im londum fyrr fingið fyri reformum í Eys irdislønina. I 1975 var og samfelagsrevsarin 4 Mideuropa tad I Ar are) virðislenina, og Sakharov, sum fekk 1983 fór hon til pólska irbeidaraleidaran Lech W alesa. Gorbatjev fær lesa egst mettu av øllum eimsins virdislønum ni tid, tå land hans- ra er í stórari kreppu, i i nen navn hansara ! erður i fyrsta lagi sett samband við, at tey totaliteru = stýrini í enn nakrantíð fyrr h ur verið tosað um f um avvápnað og Eystureuropa hava samljóð millum ingið sekkin. iskju í ymsum lond Tað man neyvan Tað var eisini koma heiminum dátt Í Gorbatjev. at russar ið, at sovjettiski leið" | tóku seg úr Afghanis win fær nobelvirðislen- | an. Tað er ikki mi na. Hann hevur meira Í vegna nn nakar verið vid til. ! ST-felagsskapurin it broyta vidurskiftini | kann útinna sín i G« rbatjo heiminum til tað iga leikl i hein tra. Við honum kom leikpalli "lid á samráðingarnar Gorbat fær ' im avvåpna og múrur lønina 10. desei n millum eystur og OD BEDRAG 3 5 ss 1 P - * in laA ute Nr. 161 — 16. oktober 1990 ——— es 4 A Dråpini í Í farnu viku varð allur heimurin enn einaferð skelkaður av hendingum í Miðeystri. Hesaferð vóru tað tíðindini um niður- skjótingina av 19 palestinarum í Jerusalem, sum lupu hvekk á heimin og tá serliga á sameindu Ísraels. Tað kom til sam- anbrestir millum palestin- ar og jødar við Gråtimurin í Jerusalem, og 19 pale- stinar lógu eftir á. Hví! Báðir partar hava sína frá- greiðing um, hvussu hesir mest álvarsomu saman- brestir í upp. Bæði palestinar og jed ar hava nakrar av sinum størstu halgidómum júst i Jerusalem, og tad var i hesum, at blóð- ugu samanbrestirnir byrj- aðu. Jedar siga, at pale- stinar høvdu gjørt seg út vid gróti at blaka eftir jød- um, sum bóðu vid Gråti- múrin. Palestinar haraft- nogv ar toku seg nánd av urímóti siga, at vidgongd- ir jødar vóru í ferð við at fyrireika innrás á eitt tað mest heilaga staðið í mus- limska heiminum, liga Al-Aqsa moskeina á Tempulfjallinum. Eygleið- arar yvirhevur eru annars nevni- samdir um, at víðgongdir jedar seta eld í eina krút- tunnu, um teir gera seg inn á heilaga staðið hjá muslimum í Jerusalem Israelskir ermenn løgdu alt fyri eitt upp samanbrestirnar og skutu nidur 19 palestinar og særdu fleiri hundrad ad rar. Hendingin hevur gjørt, at trygdarráðið hjá ST hevur havt fund og hevur avgjørt at fordøma hana og biðja israelsku stjórnina geva ST loyvi at kanna, hvat veruliga hendi í Jerusalem. Eisini USA, sum annars er ein hin stersti sameindi hjá Ísrael, hevur fordomt hendingina Ísraelska stjórnin hevur svarað aftur, at ST slepp ur ikki at gera kanningar ella nakað ann að land. Tað er at blandað seg upp í innanríkismál Ísraels. Tverturímóti sig ur stjórnin har, at hend- ingin í veruleikanum varð sett í verk av irakiska for- setanum fyri at fáa heimin at gloyma hersetingina av Kuwait og heldur lita at Israel. Tad var Hussain, sum gav pale- stinarum boð um at kasta nakrar Saddam við gróti eftir jødunum, soleiðis at her skuldi koma til blóðugt stríð, ísraelska stjórnin. sigur salem Friðarráðstevna Tað henda hendingin gevur teimum, sum vilja draga spurning- palestinararnar er greitt, at in um teimum hersettu økjunum í Gaza og á Vestara Aar- bakka upp í allan Golf- spurningin, vind í seglini. Serliga eru tað fransar, sum hava strongt á at fáa hesa ólógligu herseting Ísraels av palestinensisk- um ekjum við í eina friðar- ráðstevnu um allan Mið- eysturspurningin. Tað hevur USA higartil sett seg upp ímóti, meðan Sov- jetsamveldið hevur tikið in indir " fer henda seinasta endingin í Jerusaiem ier it føra til eina friðarráð- stevnu um trupulleikar- nar i Mideystri, er heldur vist. Neyvan sum stødan er nu. Men tad er greitt, at Israel verður meira og meira innigyrt, eisini reint politiskt, fer slík niður- skjóting av palestinarum at halda fram. So seint sum sunnudag- in tók eisini bretski uttan- ríkisráðharrin til orðanna viðferðini av palestinarum í hersettu ekjunum móti ísraelsku teimum Hann vísti á, at tað ber ikki til, raelar revsa kollektivt fyri gerðir einstaklingar hava útint. Við hesum sip- aði Douglas Hurt til tær mongu atsóknirnar, sum ísraelskir hermenn hava framt móti heilum familj- um av palestinarum, har ein í familjuni hevur verið atvoldin til bardaga ella valdsgerðir. Stødan er nevniliga tann, at elskir hermenn gera ikki mun å ti, sum hevur framt eitt herverk og so teimum menniskjum, sum standa hesum nær. Dømi eru um hus, um heilar bylingar, sum eru skotnir til øsku, ti at onkur persónur, har búði, hevði framt atgerðir móti ísraelsmonnum. Andsteðan í Ísrael við ivnadarflokkinum á odda evur fleiri fer ir 1sra- mælt til friðarráðstevnu um alt Miðeystur. Hetta er ein av orsekunum til, at flokkurin er í andsteðu Konservativi stjórnar- flokkurin hjá Shamir situr eima nú í samgongu saman við sera víðgongdum flokkum á hegravonginum, sum fyri alt í verðini ikki vilja lata tey hersettu økini frå sær aftur. Og tað kann nú blíva hesin víðgongdi poli- tikkurin, sum rakar Ísrael aftur sum ein boomerang. Steðugt sterri partur av heiminum tykist ikki kunna góðtaka ísraelsku hersetingina og viðferðina av palestinarum í hesum hersettu økjunum. Minnesota-viðgerðari Tann umredda Minnesotaviðgerðin fær eitt skot fyri bógvin í donsku pressuni í hesum døgum. Tað er ein av upphavsmonnunum til hesa viðgerð í Danmark, Gizur Helgason, á Frederiksberg Sjúkra- húsi, sum ávarar komm- unurnar móti at lata pengar til stovnar, sum geva Minnesotaviðgerð Slíkir stovnar stinga seg upp sum hundaland kring alt landið, og bert teir fægstu hava útbún- nogv ar viðgerðarar og í nøk- rum førum drekka við gerðararnir sjálvir Helgason sigur við danska útvarpið og við blaðið Politiken, at hesir mongu óprofessionellu viðgerðarar = eru ein svartur blettur Minnesotamodellið og eru við til at forkoma umdemi tess. — Eg havi fleiri dømi um viðgerðarar, sum nog væl eru vorðnir irúir og byrja aftur at lrekka, meðan teir við- gera aðrar alkoholikarar. Tann eina dagin eru teir viðgerðarar næsta Sita tern åvarar kommunurnar lidini å teimum, sum fåa viðgerð. Tað er uppå tid- ina, at tad almenna setur reglur fyri, hvør kann lata upp ein Minresota- vidgerdarstovn, sigur Gizur Helgason. Hann hevur sjálvur fingið sína útbúgving í Islandi og er viðgerðari á sjúkrahúsinum á Frede- riksberg, sum er tað fyrsta almenna sjúkra- husid í Danmark bjó yðar sum alkoholikarum eftir modellinum. 17ålp Minnesota- Sin iðgerð ostar umleið 20.000 kr. um mánaðin. Í einstøk- um førum rindar komm- unan ella arbeiðsplássið, men í flestu ferum er tað alkoholikarin sjálvur, sum má rinda fyri við- gerðina. AU A A A A [UT 20 8 8 H