leygardagur 27. oktober 1990síða 2

Fyritaksstjór Ljósmyndar: | Abyrgdarbiadstjår: Torfinn Smith | Blaðfólk: Randi Jacobsen Dagny Joensen - Olavur W. Høgnesen Hilmar Jan Hansen - Jåstinus Eidesgaard Krisjan Dahi Kalmar Lindenskov } | Útgevar P/t Sosialurin Bústaður: Argjavegi 26 Postadressa: Postsmogu 76 Uppseting. P/f Sosiaturin Argjum 110 Torshavn Prent P'4 Pressan 1981 Telefon 11820 Teletax: 14720 Javnaðarflokk- urin heldur orð — tað er munurin FYRRADAGIN greittu vit frå ti nyggja javnadar- flokkurin hevur sett sær fyri at reka, og sum byggir å ta meginreglu, at føst skattaprosent verda nytt fyri hvørjar skattapolitikkinum, ið 100.000 kr. in til val uppá tað sama. Men torir nakar at líta á fólkaflokkin? Er tað veruliga nakar, sum trýr, at fólkaflokk- urin nú fer at halda givin lyfti? Hví skal hann tað? Hann hevur jú ongantíð gjørt tað fyrr! FLOKKURIN kom til EFTIR ollum at døma fer fólkaflokkur | verðina | gav ongar atkvødur. Vinnulíusmennir F AV HA Sosigaley 674 ER ME Ikki sam- undir navninum vinnulivsflokkurin. Men tad at tosa um at bera byrðar, at so áttu vit at hugt nærri at hver sleppur heilt und- an at bera hesar byrðar. nir vóru so fámentir. Ásannandi tann veruleika, at veljarar eru fólk, skiftu teir navnið út og valdu at kalla flokkin fyri fólkaflokkurin. Og síðani tá hevur flokkurin verið tað mest ófólkaliga elementið í føroyskum politikki. SÍÐANI fóru teir at rópa um loysing og fullveldi. Um tjóðskaparkenslu og tjóðskaparstríð. Hetta gav atkvødur. Tað gav atkvødur í so stórum tali, at teir fingu meiriluta á tingi. Men hvar var fólkaflokkurin, tá loysingin skuldi takast? Tá stungu teir halan millum beinini og fjaldu seg. Tí hetta var als ikki ætlanin. Ætlanin var at fáa hósk- andi politiska ávirkan, so at teir kundu reka politikk, til fyrimuns fyri reiðarar og arbeiðsgevarar. Loysingin var bert ein lokkidúgva. MEN HOAST hetta so gavst flokkurin ikki á hondum. Til valið í 1950 góvu teir veljarunum lyfti um at reka sam- bandsmenn úr øllum ålitissessum her á landi. Tað gav eisini nógvar at kveður. So nógvar, at fólkaflokkurin gjørdist størsti flokkur á valinum. ————iciiiiiwieieze krevja av almennum stovnum at spara so og so nógv og so einki gera við okkara skattaskipan. Vit Men tá valið var av, valdu teir sam- bandsmannin Kristian Djurhuus til løgmann. Sostatt var lyftið um út- rakstur av øllum sambandsmonnum eisini ein lokkidúgva. Og soleiðis verð- ur lokkidúgvan nýtt ferð eftir ferð. TAKA VIT so fólkatingsvalini er stød- an tann sama. Fólkaflokkurin hevur ferð eftir ferð bidid um atkvøduna, við tí fyri eyga, at beina fyri føroysku fólkatingsumboðanini. Men nær hevur fólkaflokkurin reist tann spurn- ingin á danatingi? Ongantíð! Fyrr var vanligt at fólkatingsumboðið hjá fólkaflokkinum helt seg langt burtur frá folkatinginum. Seinastu 10 árini hevur fólkafloksumboðið verið eitt hent klipi í donskum politikki. Og av- tøkan av fólkatingssessinum er farin í gloymskunar hav. Tað var bara ein lokkidúgva. FYRI tveimum árum síðani gav fólka- flokkurin tykkum lyfti um minni skatt og minni toll. Hevur vanligi foroying urin fingið minni skatt? Ella minni toll? Nei, tvorturímóti. Ongantid áður hev um hjá øllum samfelag- num á meti. Eitt skjal, sum er ein langtíðarpolit- ; 7 á á hevur isk ætlan fyri samfelagið ADDED 2 | Ni ikki so erkvisin Í nøkrum um her i blaðnum eru skribentarnir rættiliga firtnir fyri ikki at siga erkvisnir um tað, sum staðið Vilhelm Johannesen, skrivar: ur vanligi føroyingurin verið so undir- díktur í skatti og tolli sum hesi bæði árini. Tí lyftið um minni skatt og minni toll var eisini ein lokkidúgva. Og Guð hjálpi okkum, um teir ikki aftur nú, til valið 17. november, koma fram aftur við somu lyftum. Við somu lokku- dúgvuni. SUM SAGT í oddagreinini mikudagin vil javnaðarflokkurin fremja eina nýggja skattaskipan. Fólkaflokkurin sigur seg at vilja tað sama. Men javn- aðarflokkurin heldur orð — tað er munurin. Og tað mugu tit hava í huga, tá krossurin verður settur. vj. Í 5 mong, sum stúrsa við. Og tiskil eisini komm- entera hetta heldur 6- væntaða úttalilsi: at ein diktaturstatur, sum bert loyvir ein- lesarabrev- um gonguskjal, men sam- felagsskjal „Skulu vit eiga vón um at fáa rímulig gjalds- viðurskifti við útheim- in, mugu vit øll vera til reiðar at bera tær byrð- ar, sum krevjast til tess. Tað fer at kenn- ast meint í fyrstani, men rættar upp aftur viðurskiftini, tess toln- ari fólkið tekur undir. Eitt er í hvussu so er vist, at eru vit ikki at kalla øll, sum hugað eru fyri at leggja bak til byrðarnar, so fer at standa verri til við til- veru okkara, sum frá líður“, skrivar Dimma- lætting í leiðaranum hósdagin. Púra rætt, vit mugu øll vera við til at bera byrðar- nar. Hetta er so eisini tað, sum javnaðarflokkurin hevu lagt herðslu á: at øll, eisini tey múgvandi, skulu vera við til at bera byrðar- nar. Men áðrenn vit fara Vit hugsa ikki minst um milliardina, sum gongur 6- skattað, ið so nogv hevur verið tosað um, men einki gjørt við. Hetta at fólk fara í bankar í útlandinum og í Feroyum við spekula- tion í huga læna sær milli- ónir av krónum — ikki til neyðuga nýtslu ella skila- góðar iløgur — men til at seta inn á bankabók. Sum skipanin er sleppa tey at draga rentuútreiðslurnar frá í skattinum, við eðrum orðum reinur forvinningur í lumman. Tað var so ikki hetta, var frådragsskipanin ætlað til. Hon varð gjørd til tess at fólk, sum høvdu evni og dirvi at undir eina framleiðslu, kundu sleppa í gongd og tara soleiðis at tey mongu, sum fáa sær tak yvir høvdid, skulu hava tað lættari. Rentuspekula- tiónin skal og má steðg- ast. Verður hon tað, so er greitt, at fleiri koma at vera við til at bera byrðar- nar. Latið okkum fáa eina rættvisari skattaskipan, sum gera, at vit øll eru við at bera byrðarnar. Tað kann ikki vera rætt bara mugu til at innsíggja, at tað er ikki bert hetta eina liðið í skipanini, teir al- mennu stovnarnir, sum nakað skal gerast við fyri at beta um støduna. Øll lið mugu inn í myndina. Og fyri at fáa sum mest burt- ur úr og fyri at ikki bara nekur verða mest rakt av sparingum og skerjingum, so er neyðugt við eini heildarætlan fyri sam- felagið árini, sum koma. Vit kunnu ikki bara skerja eina konto við so og so nógvum % og halda, at nú fer at hjálpa. Hver av eðr- um liva má. Vinnulívið eins væl og vit ell kunnu ikki tann almenna sektorin fyriuttan, og vit kunnu so heldur ikki vera vinnulívið fyriuttan. Og skulu vit til at broyta og beta og bróta upp úr nýggjum, so mugu vit líta at samfelagnum sum eini heild. Tað er hetta, vit hava sóknast eftir. Teir flokkar, sum ætla sær í Tinganes, eiga tí heldur enn at gera eitt sam- gonguskjal, sum gongur serstøku åhugamålunum hjå flokkunum å møti, at gera eitt samfelagsskjal, sum gongur åhugamålun- vera Føroyar. Sum ikki bara byggir á stuttskygda sparing (a la Finnboga Í. og Ivan J.), men sum stingur ut i kortid, hvussu hetta samfelag skal siggja út ár 2900. Tað kann væl vera, at tad uppå longri sikt vil vera skilabetur at tosa um rationalisering og effektivisering å almenn- um stovnum heldur enn sparing. Ti just hesi bædi oman fyri nevndu vilja hava vid sær sparing uppå longri sikt. Og tosa vit um rationalisering og effek- tivisering i almenna sek- torinum, so eigur hetta so sanniliga eisini at vera aðalmálið hjá vinnulívin- um. Víst skulu vit til at bera byrðar í felag, sum Dimma skrivar, men tað nyttar nú heldur ikki at leggja so nógvar byrðar á fólkið, at tað ikki orkar at koma víðari. Bara at tosa um sparing og at bera byrðar er einki endamál í sær sjálvum. Endamálið er at koma víðari. At leggja eitt sunt og gott steði fyri framtíðar ættar- lið — okkara egnu bern- um. nýggja flokkin á hesi blaðsíðuni Sosialin- um. Hetta fær ein av brævskrivarunum at siga: »Ein nidurstøda hjå flestu greinaskriv- arunum (greinirnar á s. 2 i Sosialinum, blaðm.) er, at teir halda seg vera visar i, at talan er um ein flokk við ódemokratiskum sinnalagi, sum nú býð- ur seg fram«. Hetta er ikki beint endurgivið, kunnu vit fortelja A.D., sum skrivar brævið. Vit hava har- afturímóti bert endur- givið nakað av tí fyrsta, sum leiðandi umboð fyri flokkin hava úttalað seg um í fjølmidlunum. Í flest øllum flokkum eru tad oddamenninir, sum mynda flokkin. Og man neyvan fara at vera nógv eðrvísi við nýggja flokki. Og tá oddamaðurin í flokkin- um kunnger fyri fólki, sum spent bíða at vita, hvat menninir aftan fyri henda flokk meina, at hann er hugtikin av landinum Albania, so er greitt, at tað eru flokkaskipan, og sum rætt og slætt hevur steðgað øllum útvikl- ingi í landinum í eitt mannaminni, er ein fyrimynd hjá odda- monnum í tí nýggja flokkinum. Álvaratos, tá hetta er sagt í álv- ara, eigur tað so ikki eisini at verða móttikið í sama álvara! Hetta hevur einki at gera við ódemokratiskt sinna- lag, harra Å.D. og onn- ur. Vit bjóða nýggja flokkinum vælkomn- um. Men skulu um somu tíð gera greitt, at Føroya Javnaðarflokk- ur tekur avstand frá tí- líkum stýrisskipanum, sum eru galdandi í londum sum Albania og tí inspiratión, sum tílík ódemokratisk stýri kunnu hava á heimavelli. Annars spell fyri tann nýggja flokkin, um hann veru- liga vil landinum væl og ætlar at fáa ávirkan, at hann skal hava oddamenn, sum eru in- spireraðir av londum, sum hava verið undir totaliterum stýri so leingi.