leygardagur 10. november 1990síða 19
‹ fyrra síða allar 24 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Eee sb ed
KEE
4
A
AÐ CLS Á IO: OSS LS
Tjóðveldisflokkurin hevur lítið
november 1990
OO TE A TOSA TA ILL:
TOO DE TE
uppå seg
Hann er lítil maður ið
bert kann rósa sær
av annans verki
Vilmund Jacobsen er ein
knassi at skriva, tað ska
lann nu e iga sep
teinber 3. nov. 1990 skriv
ar hann mestsum eina
LY mer r
ven SDVT ein so ser
1 aflfana at greinin er i1S-
In, um ein er vorðu
klókari av hesum, so man
svarið helst fara at veri
nei. Grundin til hetta er
at Vilmund er raskur at
seta orð saman til setning-
ar, so frægt hevur hann
fylgt við í skúlanum. Men
vit vita øll, at best er, um
hepi onkursvegna er í tí
skrivaða. Hetta seinasta
hevur Vilmund eftir ellum
at dema ikki skilt. Við
hesum forløgum var altíð
væntandi, at Vilmund
valdi at gera seg til tals-
mann fyri Tjóðveldis-
flokkin.
Javnaðarfólk ræast
ikki kjak
Vilmund byrjar grein
sína: >Ég kenni meg heilt
vísan í, at tað ikki er
ynskidreymurin hjá nekr-
um javnaðarvalevni at
kjakast við tjóðveldisfólk
um tjóðskap og frælsis-
stríð feroyinga<. Longu
har tók hann munnin nak-
að fullan, tí hóast eg ikki
skal gera meg til talsmann
fyri valevni Javnaðarflok-
sins, so kann eg vissa
harra Vilmund um, at
javnaðarfólk fíra ikki fyri
at kjakast um eitthvert
mál sum upp í tíðini eru,
eisini tjóðskaparmál. Tað
er bara tað, at harra Vil-
mund sýnist ikki hava
skilt, at fólk kunnu hava
eina meining, hóast tey
ikki eru samd við honum.
Tómt kjak um loys-
ing og samband
Tá harra Vilmund sigur,
at stovnanin av Javnaðar-
flokkinum í 1925 kom í lag
við danskari hjálp, so er
hetta so satt, sum tað e
sagt. Feroyingar hevdu
tá, síðani 1906, tá tjóð-
skaparrerslan tók polit-
iskt skap, í næstan 20 ár
bert upplivað onkisigand
klandur og kegl um sam
a g loysing, hva
ir iði vidveik
slag ndið
okkið St
og t tí sjál
fólk 1 einum Jav
A % Y 11
iðar vælkom
Av ti á fólk
ð vitandi um teir
meguleikar demokratiið
hevði at bjóða, er tað eis-
ini lætt skiljandi, at einki
hendi fyrr enn fólk kom
uttaneftir og narraði
eyguni á vanliga fólki-
num. Vit hevdu inntil tá,
havt eitt konservativt
samfelag, har bóndurnir
og reiðararnir vóru teir
ráðandi, og tingið ikki var
annað enn ein »klubbur«,
har samfelagsins væl
bjargaðu kundu kjakast
um samband og loysing,
mestsum til undirhalds.
sum neud
vóru líti
Javnaðarhugsjón
framum tóma natio-
nalismu
Tá so Javnaðarflokkurin
bleiv stovnaður í 1925
varð beinanvegin greitt,
at flokkurin legði ikki so
nógv í tjóðskaparspurn-
ingin. Tað vóru onnur
mál, sum vóru meiri átrok-
andi at fáa loyst, og skuldi
tingarbeiðið | yvirhevur
bera til, var neyðugt at
leggja hend spurningin til
viks í fyrstu syftu. Hetta
merkir tó ikki, at javnað-
arfólk onga meining
høvdu um málið. Tvørturi-
móti hugsaðu javnaðar-
fólk um alt sum rerdist í
samfelagnum, hetta til
tess at skapa samfelagið
eftir fólksins ynskjum og
til fólksins terv. Hetta
bleiv eisini gjert. Feroyar
komu uppundan aftur.
Allir feroyingar, og ikki
bert teir sum áttu jerð ella
skip, hildu seg nú til at
taka lut í kjakinum um
egna framtíð. Fólkavitsk-
an var broytt til at tora at
hugsa sjálvsteðugt, og til
at tora at seta lívinum
krøv Alt hetta takkað
verði javnaðarhugsjónini
ell hav omu skyldur og
ama ræt
. A fre
Amissteda kontra
heimastvyri
er altíð at halda hesa kós
Hann hevur fram ábetur í
samfelagnun tá hetta
hevur verði neyðugt og
hann hevur steðugt ar-
beitt við at menna føroy-
ska samfelagið, so føroy-
ingar (harímillum stovnar-
ar Tjóðveldisfloksins allir
sum ein) noyddust blað-
ungir niður til Danmarkar
at nema sær grundleggj-
andi útbúgvingar, er sega
í dag. Vit hava í Føroyum
nú bæði studenta- og HF-
skeið, tekniskar skúlar,
vinnuskúlar og lærdan há-
skúla, og ber hetta í sær,
at nógvum ungum feroy-
ingum ikki nýtiast at fara
av landinum, til tess at
nema sær útbúgving.
Men, høvdu feroyingar
ikki fingið heimastýrislóg-
ina, Tað er, um Tjóðveldis-
flokkurin fekk sín vilja, so
høvdu feroyingar ikki
havt hesar meguleikar í
dag. Feroyar eru í dag eitt
land, sum hevur nakað at
bjóða sínum borgarum.
Og henda menning er
farin fram meðan Javnað-
arflokkurin hevur havt
landsstýrisleiðsluna. Tað
hevur hann nevniliga havt
22 av teimum 42 árunum
landsstýrið hevur eksi-
sterað.
Javnaðarpolitikkur
er realistiskur
Tá Vilmund sigur, at
Javnaðarflokkurin hálov-
ar heimastýrislógini, tek-
ur hann aftur nakað dýran
til. At hálova merkir jú at
tilbiðja. Javnaðarfólk
hverki hálova ella roman-
tisera hugmyndir ella hug-
tek, tað lata vit tjóðveld-
isfólk um, men Javnaðar-
flokkurin heldur at heima-
stýrislógin hevur roynst
okkum bara heilt væl. Vit
kunnu nevna tær útbygg-
ingar innan skúla-, heilsu-
og almannaverkið
hesi
sum
framdar eru árini,
sum ikki verið
møguligar um Ferovar
høvdu
verða útfylt r-
ið nærkast
Men Vilmund
meinar, at vit
kvetta á stokkinum,
sum kalvin er undir borð-
ið. Hann um tað. Feroy-
ingar vita betri enn at lata
seg tøla av eini uppslitnari
tjóðveldis hugmynd um
»Loysing nú<.
Og SJalvsty
hvørjum
Jacobsen
skulu
nu
Lítið veiggj í Tjóð-
veldisflokkinum
Tá Vilmund skrivar um
tey tungu tek, ið seinasta
landsstýrið hevur tikið,
kemur ein at hugsa um
tað tunga tak, tað má
hava verið fyri, sum teir
sjálvir siga, einasta loys-
ingarflokk í Feroyum, at
skula taka við treytum frá
sjálvum Sambandsflokki-
num. Ikki hoyrdu vit held-
ur tá so nógv róp og hó-
reiggj frá tjóðveldisfólki
um, at Tjóðveldisflokkur-
in vildi »loysing nú<. Tey
tagdu
Legið sjálvbjargni
Hóast hetta skuldi Tjóð-
veldisflokkurin koma til
at seta sín serstaka dám á
undanfarnu samgongu.
Hetta var við eini nýggj-
ari hugmynd. Tjóðveldis-
flokkurin heldur, eftir øll-
um at døma, at tað er betri
fyri búskapin, at fólk fáa
almannahjálp, enn at tey
gera lít fyri sína len. Tískil
legði tjóðveldishevdingin,
og táverandi fíggjarmála-
ráðharrin Finnbogi Ísak-
son, út við at koyra Skála
Skipasmiðju á heysin.
Hetta er sjálvbjargnis-
veldisflokkurin hevur at
vísa á.
[i Í
|
|
—
2 inki at rosa sær av
navnframa harra Vil
mund,
maðurin einki
bragd hevur at vísa á í
greinum sínum. Tað
mesta av ftíðini, nýtir
hann at rópa ókvæmisorð
eftir javnaðarfólki. Ikki
eitt orð verður grett um,
hvat Tjóðveldisflokkurin
hevur at bjóða. Ikki so
logið, tí Tjóðveldisflokk-
urin hevur einki at bjóða
Steðan er nevniliga tann,
at Tjóðveldisflokkurin
hevur einki samfelags
gagnligt tiltak at erpa sær
av, nú uppundir val. Tískil
er einasta valagnið flokk-
hevur, at
so sæst skjótt, at
tjóðs elals-
urin tosa um
hini
Síða 19
lesarabrøv
Javnadarflokkurin
veit hvat hann vil
30 kæru vei
tykkum
orðum
myndum
sins.
arar, latið
ikki tela av tómu
og slitnu hug
Tjóðveldisflok-
Tey stig sum tikin
eru á sjálvbjargnisleið
Feroya hevur Javnaðar-
flokkurin tikið.
Javnaðarflokkurin er
flokkur, sum mið-
arbeiðir fyri at ut-
byggja og menna tað før-
oyska samfelagið, til
at vit ein dag kunnu taka
stýrisvelin heilt í egnar
hendur. Javnaðarflokkur-
Setið ti
til valið
november. Tá er
einast!
Vist
tess
in er realistiskur
vid lista C
KTOSS
tann ii
hann væi farin. Gott val!
); 1
Joanes N. Dalsgaard
Stutt frågreiding
— mm pe
Andrass varð feddur
1929 Hattarvík, vaks
upp í vanligum fiski-
mannaheimi, påpin var úr
Hattarvík, mamman var
frá Eiði, og herfrá kemur
navnið Andrass úr Páll-
stovu.
Tey vóru fleiri systkin,
Andrass fór til skips í
1946 og fluttu 18 ára
gamal til Norðdepli, tá
hansara foreldur fluttu
hartil.
Veturin 1951-52 tók
Andrass skiparaprógv i
Havn, varð síðani besti-
maður 1 ár, keypti sær ein
fiskibát — 30 tonsarin
»Søkin«.
Men eydnan var honum
ikki góð, hann fekk skaða i
eyguni undir fslandi og
sjónin stóð ikki til at
bjarga og síðani hevur
Andrass verið blindur.
Tað var eitt so hart slag
fyri Andrass, at vanlig
síggjandi fólk neyvan
kunnu fata tað.
Andrass varð síðani
hjálptur til at læra at
binda kurvar norðuri á
prestagarðinum í Hval-
vík, hjá Petur presti og
Karolinu Petersen, sum
eisini góvu honum lívs-
vónina aftur.
Síðani fór hann til Dan-
markar í tvey ár at læra at
gera kurvar.
Heimafturkomin ar-
beiddi hann við at gera
kurvar í Norðdepli saman
við pápa sínum, sum tá
varð vorðin sjúkur og av-
lamin.
Andrass varð limur av
danska Blindafelagnum
1959, var við at stovna
Feroya Blindafelag 1974,
varð limur av nevndini
1976 og í fýra ár 1985-89
formaður í Feroya Blinda-
mrs
felag
í fleiri ár livdi Andrass
illani, við pínu um búkin
og tað bert versnaði, hann
hevåi eisini svimbulanføll,
mátti leggja seg og á várið
1989 var hann so sjúkur,
at hann beinanvegin mátti
sendast til Ríkishospitalið
og fekk ógvuliga stóra
skurðviðgerð, sum hann
yvirlivdi.
Andrass er sterkt
trúgvandi maður, sum
tekur sína trúgv í álvara,
egnir línu og rer út frá
Norådepli, tá veður er til
tað.
Hann býr saman við eis-
ini blindari konu, tey
klára seg uttan heima-
hjálp, eu altíð blíð, tá ein
kemur inn á gólvið til tey.
Andrass er vitugur
maður, í allar mátar rætt-
skaffin og sannferur og
tolir ikki órættvísi.
Hansara áhugi er, sjálv-
ur blindur í so nógv ár, at
hjálpa eðrum blindum og
royna at geva teimum
lívsvónina aftur og hevi
til at tey betur kunna
klára seg sjálvi.
Tíanverri hava vit síggj-
andi oftani ikki tey evni at
seta okkum inn í teirra
steðu, teirra terv og ynsk-
ir.
Vit vita betur, tey eru jú
»handikappadi«.
Eg havi nú kent teg
Andrass í fleiri ár og vóni,
at tínar hugsanir og ar-
beiði fyri at hjálpa blind-
um her á landi, má eydn-
ast tær.
Johan Djurhuus,
yvirlækni