hósdagur 15. november 1990síða 15

Síða 14 tíðindablaðið Nr. 183 — 15. november 1990 Sosialdemokratiska samfelagsmodellið Fiskivinnan skal tillagast marknaðarviðurskift- unum og frælsu marka- aðarkreftirnar skulu aftur sleppa at virka frítt í fer- oyska vinnulívinum Liberalisman skal aftur í hásætið! Hetta krav ljóðar nú frá so at siga ellum flokkum í valstríðnum Javnaðar- flokkurin tekur fyri ein part undir við hesum kravi vit royndu longu undir seinastu samgongu at skunda undir gongdina fram móti eini meira liberalistiskari fiskivinnu, men sum kunnugt var ikki politiskur dekningur fyri einum tílíkum útviklingi í seinasta legtingi Men flokkurin gongur ikki blint og treytaleyst inn fyri einum reinum og óblandaðum marknaðar- búskapi í Feroyum. Vit halda fast um, at tað al- menna má hava eina ávísa stýring av gongdini fram móti eini meira liberalari fiskivinnu. Vit duga væl at síggja tær álvarsomu sosialu fylgjurnar, um alt verður givið Vit duga heldur ikki at síggja leyst. hvussu vit skulu kunna hava eima skilagóða og a- byrgdarfulla stovnsrøkt uttan eina åvisa almenna styring. Bert ein almenn styring kann tryggja ein fiskiveidipolitikk, byggir á tilmælini frá fiskifreðingum sum og hski monnum Hetta er grundin til, at vit ikki góðtaka, at tann peningur, sum I verður leysur, tá stuðulin til fiski vinnuna verður lækkaður skal sparast burtur av fíggjarlógin Vit vilja gjarna nyta ein part av El studningi, sum verður eysur, tá stuðulin til fisk innuna lækk ] kon- ;olidering a indskass mum. Men t2å er upp ftur meira u Sand esin penin erður rúktur til figgja ta erestrojka, er s JS lutningsvirði leiri arbeidsplåss, ætla it. at tað almenna skal eta í gongd ein matveru- dnað v ið fiskaverum (li útflutnings. Henda menn- ing skal fíggjast við tí peningi, ið verður leysur, tá stuðulin til fiskivinn- una verður lækkaður. Tað má kunna bera til. Tað kann jú ikki halda fram at vera so, at heim- sins besta rávera úr heim- sins reinasta sjógvi mest- sum er minni verd, tá hon kemur út aftur av virkin- um, enn tá hon varð land- að um keikantin. Tað er tí umráðandi, at vit ikki lata okkum rúsa av øllum hesum tosinum um liberalismu og frælsar marknaðarkreftir hesi eru vorðin gandaorð fyri eystan eins og fyri vestan. Latið okkum ikki gloyma, at hornasteinurin í liberalismuni, sum øll eftir nú, er tann frælsa og púra ótamda kappingin Henda heimspeki ella lívsáskoð- an byggir á ta fatan, at egoisman er drívmegin í menniskjuni. Hetta hevur verið tann stóri trupulleik- in, síðan lond og tjóðir fóru at innrætta seg eftir hugmyndafreðini hjá gamla Adami Smith, sum nú verður tikin fram aftur úr melposanum og hongd út á snórarnar hjá teimum borgarligu serstakliga her í Norðurlondum Tað er jú ropa tann vansin við teimum frælsu markn- aðarkreftunum, at tær kunnu ikki virka ótamdar uttan at tað gongur út yvir onkran annan. Í fyrstu atløgu gongur tað teir = veikaru konkurentarnar. Í aðru at- út yvir legu gongur tað út yvir allar teir veiku bólkarnar í ifelagnum og í triðju atlogu gongur tað út yvir lentakaran og hansara yrkisfelagsskapir, sum skulu knasas KK ar 1 t stilla k daran aftur til hálv t SS lýdni var lóg g fatæku tus ) k sspeking rin K øgstrup hevur s liberalistiska Tad, sum liggur i hesum er, at sleppa marknadar- kreftirnar ikki at virka, so enda vit i ti forsteinada systeminum sum t.d. Sov- jet. Sleppa tær frítt at virka, so beina tær fyri vælferdarsamfelagnum, ådrenn nakar varar av. Ti må ein millumvegur finnast! Ti mugu hesar kreftir einans sleppa at virka undir strongum demo- kratiskum og politiskum eftirliti. — Hetta kann bert lata seg gera við at nýta tað sosialdemokrat- iska samfelagsmodellið, soleiðis sum tað eitt nú virkar í Sveríki. Sosial- demokratisku flokkarnir hoppa ikki uppá tær bíligu loysnirnar, sum siga, at tað er neyðugt at niður- byggja vælferdarsamfe- lagið fyri at bjarga bú- skapinum. Foroya Javnaðarflokk- urin hevur ikki slept dreyminum um vælferðar samfelagið. Hann fer held- ur ikki at gevast við stríð- num fyri at vinna hetta vælferðarsamfelag. Her er enn langt á málið, at eydna, tryggleiki og trivn- aður er ein sjálvsagdur lutur hjá hverjum einstek- um menniskja í Føroyum. Vilja tit stuðla javnaðar- flokkinum í hesum stríði, har hann stendur púra einsamalur, so velja tit hann leygardagin! Jóannes Dalsgaard Jóannes Dalsgaard i Suðurstreymoy Skattamál er eitt sum eftir mínari metan viðkemur okkum øllum, men tað tykist ikki so, tí tað hevur við loyvi mynd- ugleikanna verið spekuler- að við rentu og skatta- viðurskiftunum, ein spekulation, sum bert tey við teimum stóru inntek- unum hava fingið nakað burtur úr, skatta- og rentuspekulatión hevur verið eitt av aðalmálunum hjá verandi samgongu. Fólkaflokkurin lovaði skattalætta, um hann kom til valdið, teir lovaðu tolllætta, løgmadur sjálvur segði klárt og týðuliga, at um teir fingu valdið, so vildi hann vegna fólkaflokkin garan- tera Feroya fólki, at tað bleiv ikki talan um skatta- ella tollhækkingar. Aftur nú er Óli Breck- mann frammi við somu re- sept, men tað hjálpir lítið at skriva eina resept, tá tað ikki er tað medisin, sum á reseptini er, sum verður brúkt Teir hækkaðu skattin, eir hækkaðu tollin, settu teir mál, og So ema uppsparing í tvungna verk, eina uppsparing, sum serliga rakti tey, sum hava lágar inntekur, og hetta framdu sambandstiokkinum pg tað eru hesi viðurskif hava ført Foroy føri, tey eru figgjarliga neyðtikin av borgariig Førova folk Valevni Javnaðar- floksins Sverre Midjord Suðuroy hesir somu flokkar koma aftur til valdið, so verður staðan bara verri, aftan á eitt framhaldandi borgar- ligt stýri verða vit sett so nógv aftur, at vit verða at rokna sum eitt av teimum tilafturskomnu londun 1m. Fólkaflokkurin hevur ett sær fyri at knokk- royta tær lágu inntekur- nbandsflokkur- in, hann sigur bara nei. So her skuldi ikki verið nógv at ivast um, ii her má og skal koma ein broyting í, og tað er tú sum veljari, sum kann fremja hesa broyting. Fyri okkara flokk er steðan greið. Tann av tí borgar- liga meiriluta tvungna uppsparingin verður av- tikin beinanvegin, upp- sparingin hjá hverjum ein- støkum borgara skal ikki bara vera eitt tal í lands- } 'sarhaldinum. Hver borgari skal ráða yvir sín- um egnu pengum. Skatturin av millum- og låginntøkum skal niður, tað skal ikki vera so, at landskassin skal neyðtaka tey seinastu hart vunnu oyruni, fyri at fjala yvir ein skeivt ferdan borgar- ligan politikk. Tolllógin skal broytast, so at tollurin av neyð- synjarverum verður sett- ur munandi niður. Vit fara at fremja skattalætta, avtaka ta tvungu uppsparingina og broyta tolllógina. Fyri at fremja hesi til- tek er tað tín stuðul, vit hava brúk fyri, og hann gevur tú við persónliga at vísa á hvønn og hverji skulu fremja hesi tiltek. Ti munurin ímillum borgarligan politikk og okkum er tann, at vit halda tað vit lova, og fremja tað vit seta okkum fyri, og tað gera vit við tykkara stuðli og hjálp á valdegnum. Sverre Midjord