leygardagur 22. desember 1990síða 9

Nr. 210 — 22. desemb er 1990 tiðindablaðið ye BRIM Vakrir urtagarðar og eitt tal av gomlum konum leiðandi smáar hundar hetta er tað, sum eyðkenn- ensk Bourne uth 18 3 Kanal ir x ur r James Bond-filminum eins og luktur, enn on og segn. neist fer at halda sær longst frå hesi tíðini, er tann fyrsta — og einasta — Beatles-kon- sertin, eg havi verið við til. Á pallinum stóð ein spelkin showmaður, og við einfeldum snildum fekk hann umleið fimte hvenn minutt ógvislig herðindir av gnisandi øs- ing at breiða seg gjøgnum tann stúgvandi fulla kon- sertsalin. Krustjev og Macmillan fullu hetta ár- ið. Men í huganum hoyrir ein fyri sær hetta lagið, sum var sungið av ungum og eldri, og murrað av teimum gomlu konunum og, berst mær fyri, keli- hundum teirra við: Close your eyes, let me kiss you, tomorrow I'll miss you, remember you'll always be mine... Trúgv mær, eg lærdi hetta lagið, ikki av út- varpi ella plátu, men av míni 60 ára gomlu vertin- du í Soutwick Road. Ann- ars var tað ótrúliga spenn- andi hjá einum andaliga tystum føroyingi at ota seg inn í enska blað- og bókmentaheimin. Portrini vóru bleð sum Observer ella Sunday Times, tíðar- rit sum Jewish Cronicle ier. Eg gjørdist brådliga únarbundin av eini grein um trettan ára gamia aft haldsstýrið í Onglandi 1964, stutt undan valsigri Har- old Wilsons, og tí stóð til fæ hevsti fals. Undir greinini, sum var étruliga vælskrivad, stóð tað bókstavrímandi navnið Malcolm Mugge- ridge. Eg gloymdi ongan- tíð hetta havnið aftur. Í fyrstuni frøddist eg um skrivisnild hansara, tann vakra málburðin, ta per- sónligu steðutakanina til fólk og hendingar. Men tað, sum bant hugan frá fyrstan tíð, var ivaleyst okkurt annað, kensla av at sleppa inn um hetta slerið av uppgerð ella posituri, sum eyð- kennir at kalla alla skriv- ing — og meta onkrum kjarna av veruleika. Malcolm Muggeridge var feddur í 1903 og vaks upp í einum upplýstum framburðarumhvervi, ið var ávirkað av andanum frá tí tiltikna sosialistiska Fabian Society. Tilkomin ferðaðist hann dúgliga. Hann var lærari eitt skifti í India, starvaðist seinni hjá Fólkasamgonguni í Geneve, var blaðmaður í Sovjetsamveldinum fyrst í tríatiárunum. Undir eðr- um heimsbardaga arbeid- di hann fyri ensku loyni- tænastuna. Eftir kríggið helt hann fram at virka sum blaðmaður, var blað- stjóri á skemtiblaðnum Punch eitt skifti og gjørd- ist seinni ein tann kend- asti sjónvarpsmaðurin í Onglandi. eisini ein Eitt sloð um Sankta Malcolm: Muggeridge sæst ntiutopiski 1g sum insara fyri lívið. Hann var stadd kom at verumekri ur í Sovjetsamveldinum í eduligu hungursneyð- La Kom 1 hølunum á 1gsilskollektivisering- ini 1928-30. Hann uppliv- di soleidis veruleikan sum kundi meta hann vid tad glans- bilæti, sum andsmenni vestanfyri, eitt nú Bern- ard Shaw og Beatrice Webb, málaðu av paradísi Stalins. Hann upplivdi eisini, hvussu illa dámt tað er at siga fólki sann- leikan, tey vóru mong, ið ilsk vístu frá sær frásagn- ir hansara og glaðbeint gloyptu glansmyndini hjá Shaw og Webb. Frá hesi løtu fór Muggeridge ikki fram við mýkindum, tá stjørnuoygdir utopistar vóru í nánd. »Tiverri tykist Mugge- ridge ikki at trugva upp å Gud«, skrivaði vinmaður hansara George Orwell í sínum gløgga ummæli av bók hansara The Thirtles, sum kom í 1940. Orwell vísti seg, sum ikki eina- ferð, at vera framskygdur. Tí umskiftið kom — fyrst í sekstiárunum, havi eg seinni fingið at vita. Tann tortrúgvni spottarin, sum ikki noktaði sær nakað, hverki brennivín ella kynsliga njóting, gjerdist kristin mysticistur, sum legði meira og meira dent á dygdir sum fátækra- demi og fráhald — likam- sins speking, stutt sagt. Hetta mundi tykjast mongum herskin kostur fyrst í teimum kátu 60 'ár- unum og kundi elvt til, at hevundurin varð gloym- sam- len ad var øriurl móti. Tað at Muggeridge var So óiruliga stutt g dQuUugdI so væl at mai era seg, gjørai, at anovr 1ra- og lesarafjøld hansara búði »kkurt annað undir und ara vaks. Ivalevst nansara, anvind mKuUr personlig sum ikki kann Kanska tad, at kristin- démur hansara ikki løtir, men frukt av eini veruligari broyting innan. Einastaðni sigur hann um kærleikan, at hann er „hesin ekstatiski varhug- in, sum kemur so brádliga og so óvæntað, í eini mannfjeld ella einum rúmi ella einum toki ella úti á víðavangi sjóvar- málanum eila í eini getu, av, at allir partar av al- heiminum eru óloysiliga samantvinnaðir, og at ein og hver kensla onnur enn kærleiki er mishátt og Ofatilig.« Av samanrenningini millum tortrúni og mysti- cismu stóðust sjåldsamar fruktir. Eg kann nevna greinasavnið Tread Softly ?„Stíg varliga, tí tú stígur á skemt mitt«). Best í hes- um savni eru greinirnar um hevundar, Muggerid- ge hevur kent, eitt nú hugh Kingsmill, Evelyn Waugh og P.G. Wode- house. Sjåldsom er Some- thing Beautiful for God, tann lítla bókin um Móður Theresu, eitt lítið skalda- verk, rein í sínum mál- búna, umframt at vera ein frálík lýsing av veruligum kristindómi. Stak áhuga- verd er bókin um Paulus — Paul. Envoy Extraordi- magnetisma greinas var ella 1 nary — sum Muggeridge skrivaði saman við vin- manni sínum, gudfroð- F ÆVISO r € Mm € rnmenaa DOKin, Við Nesun VakKTa neitinun sum Muggeridge hevur lænt ur ein: sonett njå Shnakespe re, er heis a Á aiVævissegan i krivað enskum I vidratturin milium tað privata og tað almenna menniskjað er eitt evni, Muggeridge rer afturá ferð eftir ferð í skriving síni. Toganin millum segn og veruleika, millum tað óveruliga lívið á sjón- varpsskermi og blaðteig- um og tað veruliga lívið saman við millum hjúnarfelaga, millum vinir og fíggindar. Mugge- ridge hevur lýst henda tví- dráttin í tí stuttu greinini, hann rópar Life and the le- gend grannar, Henga greinin er eftir mínum tykki flogvit- ug. Muggeridge myndar heimin sum ein leikpall, har lívsins hendingar fara fram eðrumegin, í tegn og myrkri, og sagnarinnar hendingar fara fram hinu- megin, í bjertum ljósi. Hann endar við hesum ógloymandi orðum: »Å sagnar síðuni er alt so ein- falt, alt so bjart, alt so klókt... alt so ríkt. Á lív- sins síðu er alt so fløkt, alt so myrkt, alt so býtt, alt so fátækt. Og kortini, tá ljósini at enda eru slekt, og fototólini stilna, og mikrofonirnar eru tagnað- ar, og tey heimleysu menniskjuni, sum búgva í segnini, ell hava fingið sína samsýning og eru far- in heim at bína at blaðút- klippum sínum, so er á hinari síðuni, tí myrku síðuni, enn ein pístran S íða 9 Minningarorð um enska blaðmannin Malcolm ggeridc lalcoln Fet ig vdi tann 14 embe einu røkti SUSSex ð er langt Í taka undir við sjónarmið hansara. Bretin kanr gerast ógvuliga víðgongd ur, tá afturhaldið stingst upp á hann. Muggeridge var einki undantak. Men tá hann er bestur, glógvar skriving hansara av inn- liti, einum innliti, sum lut víst speglar aftur sjónir- nar hjá fyrimyndum hans ara. Blake fólkum sum Simone Weil og Dr. John- A ftanfyri hamin var fjalt eitt son. blaðmans- skaid Hanus Andreassen Føroya Koyriskúli v/ Jákup Andrias Mohr Suðuroyarvegur 11 FR-100 Tórshavn Tlf. 13300-86303 NB. Eisini fæst koyrikort DDÅ heilt stytta tjA UN lg iG OU