týsdagur 8. januar 1991síða 14

Síða 14 Framhald av síðu 13 At hetta, hesar seinastu dagarnar, hevur ført við sær álvarsligar hóttanir móti barnaansingarskip- an okkara — er ikki okk- ara skuld. Vit hava ikki stongt nakran stovn og heldur ongantíð hótt við slíkum tiltaki. Men harafturímóti hev- ur landsstýrið, eftir trýsti frá nevnd Feroya Peda- gogfelags, stuðlað av min- nilutanum í Tórshavnar Býráð, enn einaferð tikið bern og foreldur sum gís- lar, í máli tey eru púra ósek í. Lat standa púra greitt fyri ollum Tórshavnar Býráð, hevur ongan dag- stovn ella býlingshús stongd — tverturímóti. Sum arbeiðsgevarar og havandi ábyrgdina av hes- um eki, eru vit av teirri áskoðan, at foreldur og bern teirra ikki eiga at verða rakt av meguligum ósemjum, sum altíð kunnu koma ímillum tveir partar. At hetta eisini hendi millum land og kom- munur er ikki so ónátúr- ligt, tá fatanin av rekt og menning av einum ávísum málseki ikki er tann sama, men hinvegin er heldur ongastaðni so lætt at finna loysnir millum tveir partar, sum júst her. Eg vóni tískil, at gíslateku- politikkur av slíkum slagi vit hava verið vitni til í hesum máli, — ongantíð hendir aftur. Eg havi sera trupult við at síggja pedagogisku vælvildina í hesum máli, tí øll skulu gera sær greitt, at egin áhugamál hava vigað tyngri enn vælvild- in móti tí tænastu, ið so nógvir borgarar hava fyri neyðini. Hetta kom eisini til sjóndar, tá legmaður í sjónvarpssendingini i gjárkveldið boðaði nøkr- um >pedagogum, sum mettir vóru til mótmælis- fund í Tinganesi frá, at kommunurnar hevdu fing- ið loyvið at reka dag- stovnar aftur, og at hesir mánamorgunin aftur kundu lata hurðarnar upp fyri børnum. Tey ókvæm- isorð legmaður mátti standa modell til, meðan smábern lýddu á, sigur mær, hvussu frammaliga krev um pengar og sterri rættindi liggja í hesum máli. Landsstýrið og umsiting tess Landsstýrið og umsiting tess hevur trútta niður í fólk, at talan er um eitt lógarbrot kommunurnar hava framt. Hetta hevur vndarformaður Peda- gfelagsins endurtikið :m og um aftur. Var talan : n eitt lógarbrot, er tað als ikki rætt, sum løgmad- ur sigur, at landsstýrið onki kann gera, tí í kom- munulógini hevur lands- stýrið nevnliga allar meguleikar at tileinkis- gera býráðsavgerðir, sum stríða ímóti lógini. Avgerð landsstýrisins í gjárkveldið um aftur at geva kommununum loyvi at reka dagstovnar váttar, at landsumsitingin ikki hevur reint mjel í posa- num. Ogreida er um heim- ildirnar og ógreiða er um tulkingarnar av fyriskip- anum og reglum innan for- sorgarlógina, og tí er landsstýrið á glettum ísi. at tulka eðrvísi. Hetta prógvar eisini, at talan hevur ongantíð verið um nakað lógarbrot, men at kommunurnar tverturí- móti hava grein í sínum máli. Hetta prógvar eisini at tulkingar hjá Tommy Petersen, Súsonnu Daniel- sen ella onkrum eðrum í Tinganesi bert eru tulk- ingar, ið onnur eisini hava loyvi at tulka eðrvísi. Semjurnar við landsstýrið Kommunurnar hava roynt at medvirka í eini loysn av hesum máli, og tað hevur legmaður eisini. Saman við honum hava vit roynt um tvær semjuroyndir, at bent málið inn á rætt, men eftir ollum at dema hevur ov lítil vilji verið millum hinar landsstýrismenni- nar, til at løgmansins ar- beidi kundi vinna frama. Tað, sum eg tó harmist um, fyri ikki at siga, at eg eri sera illa við av, er, at løgmadur igjårkvøldid í útvarpinum segði, at semja nummar tvey, sum var til viðgerðar í lands- stýrinum í gjár, var eitt uppskot frá Kommunufel- agnum og Tórshavnar Kommunu. Um legmaður mistók seg, ella meinti hatta veit eg ikki. Men er hetta so, so havi eg ikki verið á sama fundi við hann fyrra- kveldið. Grundað á eitt uppskot frá okkum, skriv- aðu vit í felag eitt upp- skot, sum bæði løgmadur og vit vóru samdir um. Tí stóð eisini ovast á tí skjali vit skrivaðu saman semja dagfest 3.1.1991. Ein semja merkir, at báðir partar hava fingið ella giv- ið so mikið, at teir eru vorðnir samdir. Løgmadur fekk og gav — eins og vit fingu og góvu. Vónandi er hetta so, ella? Ongin varandi loysn Ongin varandi loysn kann koma á barnaansingar- málið, um ikki kommunur- nar verða við í tí arbeiði, ið gerast skal á ekinum í framtíðini. At Førcya Pedagogfel- ag ikki vil hava okkum kommunur, sum eru ar- beiðsgevarar teirra, til samarbeiðspartnarar, eigur ikki at vera avgeran- di í hesum máli. Tað av- gerandi er, hvussu vit við tøkari orku kunnu trygg- ja, at so nógvir borgarar sum meguligt fáa eina góða tænastu so ábyrgd- arfult sum gjørligt. Bert arbeiðsfólkið og ar- beiðsgevarin saman kunnu rekka hesum máli. Tí er sera umráðandi at hesi í tettum samstarvi, meta um møguleikarnar. Hetta letur seg ikki gera, um vit ikki fáa hevi til tess m.a. gjøgnum setan- ar- og lenarkrev. Hetta eigur Feroya Pedagogfelag at duga at innsíggja, at fyri tann skuld, at vit ikki hava sama sjónarmið og felag- ið, merkir hetta ikki, at vit eru barna- ella starvs- fólkahatarar. Tverturímoti skuldi tað verið eitt nýtiligt peda- gogiskt sjónarmið, at tveir partar við hver síni áskoðan kunnu rekka bestu úrslitunum. Kommunurnar sum ar- beiðsgevari eru sinnaðar í felag at átaka sær samráð- ingarrættin, og soleiðis til- nevna lenar- og setanar- treytir hjá pedagogum inn í kommunala lenar- og ar- beiðslagi. Um ferleikan hjá kom- mununum at gera hetta, eigur ongin at ivast í, heldur ikki formaður Fer- oya Pedagogfelags. Hetta er bert ein spurn- ingur um, at landsstýrið og kommunurnar saman finna út av, hvussu hetta skal skipast. Vit hava í hvussu so er eitt uppskot. Nakað at hugsa um Avgerandi í hesum fak- felagsstríði er, hvussu sær út aftaná at lag aftur er komið á viðurskiftini. Inni á dagstovnum okkara ar- beiða limir hjá trimum fakfeløgum. Tvey av fel- øgunum gera sáttmála við kommununa, meðan tað triðja, nevniliga Feroya Pedagogfelag, ikki vil. Hetta felag krevur sátt-. mála við Feroya Lands- stýri, sum uttan at kenna heildina, og tí ganga ar- beiðsgevara og hinum fak- felogunum hóttandi nær. Feroya Pedagogfelag og Feroya Landsstýri mugu duga at innsíggja, at slík mannagongd ikki fer at tæna heildini, men fer við tíðini at máa steðið undan eini varandi loysn á ar- beiðsplássinum. Antin má landsstýrið átaka sær at vera arbeiðs- gevari innan barnaansing burturav, ella má lands- stýrið halda seg burtur og lata núverandi arbeiðs- gevara, sum eru kommun- urnar, gera tað. Nakað annað, sum talar fyri, at kommunurnar fáa sterri ávirkan og sterri ábyrgd á økinum er, at kommunurnar í nógv Nr. 4 — 8. januar 1991 størri mun hava prioriter- að barnaansingarekið, enn landsstýrið. Á seinastu fíggjarlóg samtykti legtingið at skerja veitingarnar til barnaansing púra órealist- iskt — úr 48 mió. niður í 33 mió. Landsstýrisins partur av rakstur innan barna- ansing er 40%. Kommun- urnar og foreldranna part- ur er 30%. Hetta er lógarbundið lutfall, og tá landsstýri- sins 40% lækkar, lækkar kommununar og foreldr- anna lutur tilsvarandi. Skulu vit gingið eftir landsstýrisins og legting- sins avgerðum her, so vildu 25-30 mió. verið minni til barnaansing í 1990, og 1/3 av øllum stovnum og bylingshus- um høvdu latid aftur — so einkult er tað. Órealistisku spariætlan- ir landsstýrisins vóru ikki gjøgnumførdar, men kravt varð istadin, at allir stovnar skuldi minka sín- ar útreiðslur við 10%. At rekka hetta hevur verið sera trupult, og hevur ikki kunnað latið seg gera, utt- an at fólk eru uppsegd og tænastusteðið í aðrar mát- ar er skert munandi. Feroya Landsstýri vil koma við nýggjum krev- um til stovnarnar koman- di ár sigst, og tá foli eg meg ivaleysan í, at steðið kemur so langt niður, at tænastan líður last. Ein onnur fylgja verður at onkur stovnur má lata aft- ur. Eitt sindur evugt, tá vit standa og hava ein bíðilista av børnum uppá umleið 300, sum onga loysn hava. At Feroya Pedagogfel- ag so glaðbeint vil hava landsstýrið sum arbeiðs- gevara undrar meg, men kanska júst í generesa lenar- og setanarsáttmála- num millum landsstýrið og Feroya Pedagogfelag finna vit svarið. Millum lenarnevnd landsstýrisins og komm- unurnar ræður álvarsligt álitisbrot í letuni. Vit fela okkum, sum arbeiðsgev- ara og almennan myndug- leika illa viðfarnar. Heldur enn at ásanna mistek nevndarinnar og sum skjótast fáa málið á beint aftur, er tað fyri mær, sum nevndin er farin so langt sum til ber, fyri at kroysta svartaper víð- ari til kommunurnar, og soleiðis bjarga sær burtur- úr neyðum — ja, so langt, sum út í heimildariovsi, um seinasta landsstýris- samtykt er eftirfarandi. Sum eg í hesi grein fyrr havi sagt, so er dagurin í morgin meir avgerandi enn tann ígjár. Landsstýr- ið og kommunurnar eiga og mugu finna saman í hesum máli. Skal menning og trivn- aður tryggjast innan barnaansing, má nýggj Hava illgruna Løgreglan í Klaksvík hevur enn ikki handtikið nakran í sambandi við, at almenna toliletthúsið við fótbóltsvellin í Klaksvík varð sprongt í luftina 2. jólanátt. Síðan tilburdin hava søgur gingið í Klaksvík um, hverjir framdu herverkið. Karsten Hansen, sýslumaður, sigur, at løgreglan hevur hoyrt onkrar av hesum søgum. Hann veit eisini at siga, at leysatíðindini hava gjørt øorætt mól einum, sum í hesum førinum í hvussu er ikki var við. Løgreglan hevur tú illgruna til onkrar, og sýslumaðurin væntar, at málið verður uppklárað. Um samband er millum spreingingina og at dynamittperlur vórðu stolnar í einum skúra á Múlavegnum fyri jól, veit løgreglan ikki. Toyota Carina Liftback — grønur, koyrt 117.000 km. — til sølu fyri kr. 45.000,-. Tlf. 52023 VALUTAKURSIR USA Bretland V-Tyskland Svøriki Noreg Frakland Belgia Sveits Holland Italia Finnland Ísland Eysturríki Spania Portugal Kanada Japan Írland Pund .. Króna Króna Króna Escudos Yen .. Pund .. Grikkaland Drakmur Dollari .. Markur . Frankur . Frankur . Frankur . Gyllin ... Markur . Skillingur Pesetas . Dollari .. — 1028,60 Ultimo síðsta mán. 598,90 1141,75 383,30 104,09 98,89 114,24 18,655 462,40 340,16 0,5162 162,55 10,65 54,480 6,149 4,3380 521,10 4,1535 1028,60 3,8740 07.1 589,30 1121,30 384,52 103,08 98,33 113,47 18,665 454,90 341,12 0,5118 159,88 10,60 54,655 6,075 4,3040 509,10 4,2990 3,6670 Kelda: Føroya Sparikassi admum kl. 20.00 loggåva sum skjótast samtykkjast. Ein lóg- gáva, ið gevur kommun- unum sterri ábyrgd. Verð- ur hetta ikki gjørt, síggi eg álvarsligar avleiðingar fyri framman. 5. januar 1991 Poul Michelsen, býráðsformaður Kvinnuhúsfelagið Limafundur í KFUM 1. og 3. hóskveld í mán-