leygardagur 15. desember 1990síða 16

Sjáldan hava feroyingar hoyrt so nógvar skuldset ingar og illneitingar um umsitingina av samfelagi okkara sum seinastu árini Vit hava nú havt hevi at velja nýtt fólk, og vóna vit at væl hevur verið valt Hugsi at vit eru nógv vanlig fólk, sum leingi hava kent á okkum, hvenn veg tað fór at ganga, at her bleiv galin endi. Hví hava vit so ikki gjørt meira vart við okkum. skrivað, tosað o.s.fr.? >Tað nyttar einki«! Tað er helst soleiðis, flest okkara hugsa Allarhelst er hetta skeivur hugsunarhåttur Kanska nyttar tað kortini Ég fari at taka eitt evni fram til viðgerðar. sum stór tegn hevur verið um. og sum eg meti er ein sam- felagsligur trupulleiki Tað er: Feroyska ullin. Í vár var meginparturin av ullini brendur — longu í haganum. Menn tóku petroleum við sær út, tí ull »brennur« sera illa, so mikið illa, at enn ikki ný- mótans brenniovnar maktaðu at basa skinnull- ini í heyst. Feroyingar noyddust at nýta sítt hugflog — at oyða ullina so sporleyst, sum gjerligt. Hevdu einki í at velja. Hvat hevur verið gjort fyri at loysa ullartrupul- leikan hesi seinastu árini? Jú, einstaklingar og fe- løg hava roynt, men tey hava havt stórar vansar at stríðast við Mongum kann tykj- ast, at politikarar hava havt lítlan áhuga fyri hes- um partinum av samfe- lagsliga og vinnuliga møguleika okkara. Ið hvussu er hevur ikki nógv verið at hoyrt hað- ani Nevndir hava verið sett- ar at kanna eitt og annað, men hvat er komið burt- urúr? Hví frættist so lítið itøkiligt? Attu ikki hesi viður- skifti at komið nógv meira fram í almennum orða- skifti, eitt nú t.d. á Lítla- tingi Í sjónvarpinum? Utbúgving Í vár hoyrdist í fjolmiðl- unum, at nú skuldi okkurt henda á tóvirkisekinum. Boð skuldu sendast eftir donskum »designarum« at skapa tíðarhóskandi upp- skot til feroyska leiðslu. Hví danskir ella aðrir útlendskar »designarar«? Hví ikki foroyingar? Svar- ið er heilt einfalt. Vit út- búgva einki fólk á hesum eki. Royndir fram- hava verið gjørdar við slíkari utbugv- ing. Eftir åheitan frå Før- oya Landsstýri setti Eiðismaður spinnur í lar dsskúl 1 fy NSILNgIN „oykstovuni fyri uml. 100 nevnd at gera álit um hesi viðurskifti fundum árum síðani Hópur av hildnir og fyri nógvum árum síðani var komið fram til eitt álit Einki er tó frætt aftur frá tí, tað tykist havnað í einhverjari skuffu á hægri stovni. Vónandi er tó ikki ov seint enn at taka aftur um endan, tí tað er av al- stórum týdningi, at lista- og handverkaraútbúgving fer fram í Føroyum. Her er ikki pláss at greina innihald og krev í slíkari útbúgving, men vit eiga at taka steði í egnari ráveru og byggja á egnan mentunararv og annars lúka tey krøv, sum út- búgvingar av slíkum slag seta á altjóða steði. Feroyska náttúran hev- ur givið inspiratión til framkomna myndarlist. Einki er at ivast i, at hon eisini kundi verið iblåstur til serstakt føroyskt »de- sign«, bæði til litir og skap. Tad er heilt burtur- vid, at føroyingar i dag noyðast at fara í útlond at nema handaliga útbúgv- ing. voru vekru bundnu troyggjun- um, føroyingar ganga í í dag, keyptar t.d. í Italiu, Skotlandi og aðrar staðir. Vapping í hond Nakrar hugleiðingar Ein sannroynd er, at tað slepst av við dygdarveru sjálvt um hon er dýr! Hygg bert at teimum N fr. 205 Vit eiga at fara í gongd, ongantíð ov skjótt. Eing- ini ivi er i, at fólk eru fús. Men hvussu fara vit í gongd? Sagt verður, at fólk eru meira »kreativ« í peninga- ligum niðurgangstíðum. Politikarar megu ganga á odda, vera kreativir og stuðla, so at skilagóð til- tek verða sett í gongd. Um ullina Ullin skal hagreiðast væl frá fyrst til síðst, skal hon gerast dygdarvera. Hugsi her eisini um bóndur og seyðaalarar. Teir megu fáa sín ágóða av at framleiða dygdar- Veru, so at teir eisini hava ullina í huga, tá sett verð- ur við. Sleppast má undan at senda ullina av landinum at vaskast, og meguliga fáa hana heim aftur sum 2. floks ráveru. Hendan liðin eiga vit at stýra sjálvi og fáa sett á stovn ullarvaskarí eftir egnum royndum og fortreytum. Og er einki »genialt høvd«, sum kundi skapt eitt nappitól! Tað hevði verið kollveltandi upp- finning fyri ullaridnadin T.d. er støk eitt nu til teppir kundi tá eisini blivið um øll sløg av før broddurin ser- rávera til vevnað. Falan oyskum tógvi frå ti mjúkasta og fínasta til tað grovasta og sterkasta. — Vit eiga eisini at hava litingarvirki sett á stovn Náttúrulitirnir eru vakrir. men litaúrvalið eigur at verða nógv sterri, um nóg mikil áhugi skal verða fyri tógnum. Teving Teving burtur úr ull hevur ikki verið kend í Feroyum fyrr. Bert teving av bund- num og vovnum lutum. Sjálv var eg á eini al- tjóða stevnu í Árhus í heyst, har umleið 300 fólk úr ellum heiminum vóru savnað. Har fekk eg fatan 15. desember 1990 av tí ørgrynnu av møgu- leikum, sum eru å hesum eki, frå brúkslutum, klæð- um til fínastu myndarlist. Hetta er eitt handverk, ið er í stórari menning um allan heimin. — Skinnullin er 1. floks rávera til tess. Nevnast kann her, at ein donsk fyritøka hevði framsýning av »ullardyn- um« (ull ístaðin fyri fjød- ur), og vóru hesar dýnur sera væl umtóktar — (kostaðu 1290 kr. at keypa — og keyptar vórðu tær). Týskur rithevundur, Bert. Brecht, skrivar eina- staðni: >Tað er óvísur maður, sum byggir sítt hús við bert einari hurða. Tað er júst soleiðis, vit hava bygt alt ov leingi. Vit eiga nú at lata eyguni upp fyri øårum møguleik- um. Føroyska ullin má vera ein av mongum meguleik- um í framtíðini. Asa Hátún