fríggjadagur 18. januar 1991síða 3

Nr. 12 — 18. januar 1991 VI r Á It bruka 5 = ohugnaliga 5 nogvan h = = LÅ ellivag Føroyingar brúka heilivág fyri meira enn 20 miljónir krónur um árið, og talið veksur óhugnaliga nógv. Hetta sæst í eisini frágreiði- ng, sum Meginfelag Sjúkrakassa Føroya hevur sent út. Á aðalfundi Meginfelag- sins í november mánað 1990 samtykti fundurin at hækka eftiransunargjald- ið til 20 kr. tá lækni verður órógvaður uttanfyri ar- beiðstíð. Allir sjúkrakassar eru meira og minni í fíggjar- ligum trupulleikum. Tí skal verða roynt at finna útvegir fyri, at útreiðslur- nar minka, heldur enn al- tíð at seta limagjaldið upp. Ein rættuliga stórur partur av læknahjálpini er fyri rokningar í úrtíð og tað sær út til at hetta vindur uppá seg. Ein av grundunum kann vera, at limirnir ikki eru greiðir yvir, hvat tað í grundini kostar sjúkrakassanum, tí limirnir í A-bólkinum síggja onga rokning. B-limir gjalda sjálvir rokningina, tá teir fara til lækna. Tá so B-limurin fer í sjúkrakassan eftir endur- gjaldi, fær hann ta upp- hædd aftur av rokningini, sum svarar til tað, sum sjúkrakassin betalir lækn- anum fyri tilsvarandi við- tal hjá einum A-limi. Kamar Kamar við egnum wc og bað til leigu. Fyri at lýsa munin kunnu vit vísa á, at uppá ársbasis er læknahjálpin kr. 425.43 uppá hvenn A- limin, meðan læknahjálp- in uppá hvenn B-limin er kr. 163.06. Í flestu kass- um er munurin enn sterri. B-limurin, sum sjálvur skal gjalda rokningina og má bera tann partin, hann ikki fær aftur frá sjúkra- kassanum, ansar væl eftir, meðan A-limurin, sum onga rokning sær, helst ikki hugsar um, at sjúkra- kassin má gjalda út við 100 kr. um ein A-limur hevur viðtal við lækna t.d. kl. 9 á kveldi ella sunnu- dag. Nýliga er gjørd ein kanning, sum vísir, at tað bert eru 41,5% av limun- um, sum hava persónliga viðtalu við lækna. Nøkur, t.e. 2% boðsenda lækna at koma á sjúkravitjan um dagin. Fjórðingur av lim- unum fer ikki til lækna, men fær samband við lækna pr. telefon og fær samstundis eina resept ávísta. Ein enn sterri fjórðingur ella o.u. 28% fara heldur ikki til lækna, til leigu køki og atgongd til TIf. 17527 men hava ístaðin telefon- viðtal ella ringja fyri at endurnýggja eina resept. Hetta seinasta hevur aft- ur tað óhepna við sær, at er talan um limir, sum regluliga brúka sama heilivág, so kann læknin ikki pr. telefon skriva re- sept til meira enn eina út- flýggjan, meðan læknin, tá talan er um persónliga viðtalu, kann skriva á re- septina at hon kann brúk- ast fleiri ferðir við ávísum millumbili. Vit heita ti å limir, sum dagliga brúka heilivág av sama slag, um sjálvir at fara til lækna og krevja re- sept til fleiri útflýggjanir. Her kann limurin sanni- liga spara sjúkrakassan fyri væl av peningi. Nú kann onkur siga, at hetta ber saktans til har lækni býr, men hvat við teimum, ið búgva langt frá lækna. Jú, tað ber til at fáa reseptina sendandi og sjálvur senda hana inn til apotekið. Tá so apotekið avgreiðir heilivágin fylgir reseptin við og kann tá brúkast upp til einar fimm ferðir ella meira. Og hetta er eins væl galdandi fyri A-limir, sum fyri B-limir. Vanliga læknahjálpin vaks í 1989 við 1 mill. kr. í mun til árið fyri og var í 1989 13,1 mill. kr. Í meðal uppá hvenn limin var læknahjálpin í 1989 kr. 385.49, men munurin er rættuliga stórur, heili 82,8% millum tann bílig- asta og tann dýrasta kass- an Heilivágur er stersta út- reiðsla hjá sjúkrakassun- um. Í 1989 varð goldið fyri heilivág 20,7 mill. kr. og veksur hetta tal óhugnaliga nógv. Sum demi kann nevnast, at gjaldið í 1989 var 2 mill. sterri enn í 1988. Útrokn- að uppá limin vísir hetta, at hver limur hevur fingið heilivág fyri 609 kr. Men hyggja vit nú eftir um munur er á hvat brúkt verður av heilivági í teim- um ymsu læknademun- um, so vísir hetta, at tað Meira enn 20 miljónur krónur um ári í heilivági eru heili 108,5% á muni millum tann kassan, har minst verður brúkt og fram til tann, har mesti heilivágur verður brúktur. eisini at spara á hesum É øki. Í Danmark eru ymsar broytingar gjørdar fyri at minka um gjaldið av heili- vági. Vit hava ikki fylgt teirra fyridemi, men vísir tað seg, at gjaldið fyri heilivág framhaldandi veksur, so verður neyðugt at seta tiltøk í verk, fyri Meginfelag sjúkra- kassa Feroya á ( ; COM DATA hevur saman við FØROYA DATA- | “* FRAMVÍSING } SKÚLA í døgunum 21., 22. og 23. januar fram- vising av TIMA- 8 KOSTNADARSKIPAN í NAVIGATOR. Framvísingin varir í einar 2-3 tímar. Framvisingin er serliga ætlað fyritøkum, sum hava fyri neyðini at kenna brúkið av arbeiðstíð hjá fólki og amboðum - t.d. í sambandi við tilboðsarbeiðir. Kostnaður: ÓKEYPIS Tekning: COM DATA, Tórshavn, tif. 1 6173 Um tygum ynskja at senda fleiri fólk til framvísing- ina, so er gaman il Um tygum vilja hava meira at vita, áðrenn tygum tekna tygum til framvísingina, so eru tygum sjálv- sagt meira enn vælkomin at seta tygum í samband } við okkum. Brandur og Anfinnur kenna skipanina. d n y