fríggjadagur 25. januar 1991síða 17

Nr. 17 - 25. januar 1991 við Japan og Týskland Amerikanarar eru sera misnegdir við tann stuðul, sum teir sameindu hava fingið í krígnum í Golfin- um frá Týsklandi og Jap- an. — Tað tykist sum at týskarar hava gloymt, hvussu vit amerikanarar aftur og aftur hava sett lív í vága fyri at bjarga Týskalandi undan komm- unismuni. Eingin minnist longur, hvussu vit bjarg- aðu Berling undan komm- unistiska áganginum í 60- unum. Tað eru amerikanskir politikarar, sum koma við hesum úttalilsum í fjøl- Bush og hansa EFTIR Jan Miller skrivar | miðlunum — um somu tíð sum tað verður gjert upp, hvussu nógvan pening umframt mannalív krígg- ið í Golfinum kostar USA. Amerikanarar halda tað vera órímuligt og órætt- víst, at teir skulu ofra bæði sínar ungu menn og skattaborgarans pening til m.a. at tryggja Japan olju og Týsklandi somu- leiðis. Amerikanska vreiðin hevur eisini longu borið åvøkstur. Bæði Tyskland og Japan hava samtykt at lata størri peningaligan stuðul til kríggið. Ja- panska stjórnin hevur av- gjørt at lata 9 mia. dollar- ar. Amerikanarar miða móti, at Japan skal lata 20% av samlaða krígs- kostnaðinum komandi tíð og at USA skal lata eins nógv. Bæði í Týsklandi og í Japan er misnøgd um av- gerðina hjá stjórnunum at lata pengar til kríggið. Men henda misnegd er neyvan nóg stór til tess at steðga umreddu jåttan- um. ra | menn bjartskygdir Nú kriggid í Golfinum er farið inn í sína aðru viku, tykist tað at vera á einum sera týdningarmiklum vegamóti — fyri báðar partar. Amerikanski forsetin hevur í eini reðu víst aft- ur, at teir sameindu eru illa fyri. Tverturímóti eru teir sameindu nú farnir inn í eina týdningarmikla og avgerandi fasu í kríg- num, sum skal syrgja fyri, at Saddam Husseinf er at tapa kríggið. Forsetin umreddi irak- iska leiðaran sum ein tyran, ið bara er úti eftir at leggja onnur lond undir sítt vald, og tað sleppur hann ikki. Hann fýrir ikki fyri at brúka Scud-rakett- ir móti sivilum. Saddam Hussein skal vita, at vit fara ikki at geva honum eina tí einastu fríletu, og at hann fer at tapa hetta kríggið, sum hann sjálvur hevur byrjað. Sambært eygleiðarum var forsetin óvanliga av- gjørdur og sikkur og hev- ur reða hansara fingið positiva mótteku serliga í USA. Eisini ovastu hernaðar- ligu leiðararnir í Pentagon hava úttalað til fjølmidlar- nar, at tað gongur eftir ætlan, men at eingin skal vænta sær, at kríggið har- við verður skjótt liðugt. Amerikanski verjumála- irakisk flog 5 ti Kriggid i Golfinum tekur eina vend fyri og aðra eftir næstan fyri hvønn tíma, sum fer. Í gjár gjørdu irakarar fyri fyrstu ferð álop á herskip í Golfinum. Talan var um tvey N irage flogfør * ið teimum sera erski beinraknu og vandamiklu fronsku Exocetrarakett- unum. Bæði flogferini vórðu uppdagað, áðrenn tey rukku tey sameindu herskipini við sínum ra- kettum, og tey vórðu skotin niður av ameri- ráðharrin segði, at Irak framvegis hevur vanda- mikil vápn og ein stóran her, sum av summum verður mettur sum heim- sins sterkasti. Men alt gongur sum tað skal og vit fara so við og við at kvetta alt sambandið mill- um irakisku herdeildir í Kuwait og heimlandið segði verjumálaráðharrin Sambært upplýsingun frå sameindu herleidsluni hevur tað eydnast at oyði- leggja tað mesta av sam- skiftisskipanini í Irak, so- leiðis at torfert er hernaðarligu leiðsluni Bagdad at hava tað neyð- uga sambandið við her- deildirnar í Kuwait or um konskum flogferum Øll eru bangin fyri teim- um sera vandamiklu Exo cetrakettunum, sun vístu, hvat tær dugdu, tí argentinarar brúktu tær í Falklandskrignum bretskum krígsskipum. hjå moti Amerikanarar vilja vera vid at meginparturin av ti irakisku radarskipanini er oydilagdur og hetta kann koma flogførunum hjá Saddam Hussein sera illa vid, tå hann hevur bruk fyri teimum. Strategiin hjå teimum sameindu er ni at for- koma øllum oljugoymsl- um og teimum stóru olju- framleidslumidstødunum í Irak. Hetta fyri at forða fyri tí stóru stríðsmegini serliga í Kuwait at fáa ta neyðugu oljuna. ÍIkki minst brúka teir mongu stríðsvognarnir nógva olju. Uttan hesa eru irak- isku herdeildirnar sera illa fyri. Allur tann stóri krigsflot- in í Golfinum ger seg nú út til at taka ímóti nýggj- um ålopum Hóast franska rakettin er sera beinrakin, so eru flestu av krígsskipunum væl út- ímóti slíkum rakettum. Men besta verj- gjerd at taka an er at flogfer gera av við tey irakisku flogførini, áð- renn tey rekka fram móti herskipunum, og tað var júst hetta, sum hendi í gjár. Hendingin hevur eisini lopið hvekk á teir sam- eindu, sum ikki høvdu væntað at sæð flogfer av Scud-rakett úr Jordan? Jordan liggur sum lús at teir alt fyri eitt millum tvær negl í senda hermegi sína krígnum í Golfinum. móti Jordan, um so er Landið hevur mark til at landið hýsir irakisk- bæði Ísrael, Sýria, Irak ari hermegi. Higartil og Saudiarabia. hevur Saddam Huss- Helvtin av íbúgvun- ein sent sínar rakettir um í Jordan eru pale- úr vestara parti av stinar, sum ynskja sit Irak og yvir jordan- egna land, har tey her- skum loftrúmi móti settu økini eru. Hesir Ísrael. síggja nú meguleikan Nú eru eisini tíðindi at vinna sítt frælsi og farin at ganga um, at fáa sitt land aftur. Teir tann seinasta rakettin taka tí undir við Sadd- móti Ísrael meguliga am Hussein, tí hann er skotin úr Jordan, tí eftir teirra meti er tann teir høvdu nógv meiri einasti, sum kann fáa spreingievni. Hesi tíð- heimin at lata eyguni indi eru tó enn ikk upp fyri tí viðgerð teir = váttað. fáa frá ísraelum. Eygleiðarar siga, at Jordanski kongurin tað ringasta, sum nú er í eini sera torførari steðu. Hann roynirat halda seg neutralan, við hverki at taka und- kann henda fyri teir sameindu, er, um Sadd am Hussein letur her fólk sítt fara inn ir við Irak ella hinum Jordan og harvið | | partinum. Men trýstið provokerar Israel | frá palestinarum at senda herfólk inn | fara beinleiðis upp Jordan. Tá vil hett kríggið økist. Hetta vil verða tikið sum ísra | tó vera tað reina sjålv- elskt álop á eitt arab i morð, um tað skuldi iskt land | hent, at jordanarar Men enn eru so bert fara at stuðla Saddam Hussein beinleiðis. Ísraelar hava leysatíðindi um megu ligar irakiskar rakettir sagt, 1 Jordan … Bretar hjålptu Irak fram til krigsbyrjan Ju fleiri upplysingar koma fram um hvussu Saddam Hussein hev- ur skaffað sær so mong og nýtímans vápn, tess sterri verður misnegd- in við tær fyritøkur og = ugt beint áðrenn krigg- tey lond, sum hava lat- ið byrjaði. Sagt verður, ið hesi vápn. at hangararnir eru Útlendsk bleð gera sterkari enn tað vit nógv burtur úr hesum kenna frá NATO. spurningi í hesum deg- Tað frættist, at bret- um. Ikki minst bretsk ar hava verið við til at blød skriva um, hvussu teknað umleið 300 tryggu goymslurnar og hangarar undir jørå. Belgiskar og jugoslav- iskar byggifyritøkur hava so staðið fyri ar- beiðinum, sum varð lið- bretskar fyritekur bygningar og goymsl- nógv ár hava latið ur, sum nú goyma øll Saddam Hussein ma- tey mongu flogferini skinur og ymsa útgerð og rakettirnar, sum til egna vápnafram- irakarar enn ikki hava leiðslu. brúkt krignum, og Sambært BBC hava sum sameindu flogfør- bretskar fyritøkur ini ikki hava fingið teknað tær sterku og bumbað hesum slagnum í Kuwait. Eygleiðarar siga, at tað tí er åvist, í hvussu stóran mun tað í veruleikanum hevur eydnast teimum sameindu at oyðileggja flogvellirnar í Irak og Ku- wait.