hósdagur 21. februar 1991síða 11

Nr. 36 — 2 Á februar 1991 tíðindablaðið Orð: Dagny Myndir: Kalmar Háskúlin er ikki ein vanligur skúli, har undirvísing og frílgtur eru avmarkingar í gerandisdegnum. Uppgávurnar eru at t.d. granska bygdasøgu, gera keramikarbeiði ella læra at málbera seg í skrift og talu. Onnur uppgáva er at borðreiða til mongunmatar og nátturðaborðhaldið, eins og at vaksa upp og gera reimt Næmingarnir skulu liva og virka í sama umhvørvi, og tað krevur at øll taka eina hond í húsarhaldinum, eins væl og í urtagarðinum 0.a. dramaskeið er eitt evni og føroyska bygdasam- felagið er annað evni, bert fyri at nevna dømi. - Grundað á sparingar høvdu vit ikki møgu- leikar at hava drama- undirvísing á skeiðnum í ár, men vit vóru so heppin at fáa fyrispurn- ing frá dramalærara úr Danmark, sum er undir útbúgving og hevði brúk fyri at skaffa sær prak- tikpláss. -Viðvíkjandi føroyska- ri bygdasøgu, so viðgerða vit evnið á skúlanum í fyrstu atløgu, um søguna í ávísu bygdini, orð og máliskur tey nýta har, um nútíðarviðurskiftini og hvussu menningin er farin fram í nútíð og um Íramtíðarútlitini. - Í ár hava vit valt at viðgerða Mikladal á hes- um skeiði, og í mai mán- aða fara vit til Mikladals at ferðast. - Umframt hetta eru fyrilestrar, bólkaarbeiði, békmentasøga, samfel- agskunning, vistfrødi og heimsspeki bóklig undir- visingarevni. Hin parturin er krea- uvu fakini, sum eru vev- ing, keramik, foto og batikarbeidi, ið næming- imir kunnu velja seg inn å Umframt hetta er kriviverkstadur, har næmingarnir læra at mål- bera seg i skrivt og talu. Hetta er ein blandingur Skapandi skriving og undnum uppgávum. Eitt sabbatár - Tað kann snýgva seg um alt - frá at siga eina søgu og til at skriva eina yrking, alt eftir hvat fellur lættast hjá ti ein- staka. Hverjar royndir hevur tú av at fáa ungfólk at nýta føroyska skrivtsmálið? - Eg hugsi at vit her sita millum tveir stólar. Vit nýta eitt mál til prát, sum ikki kann nýt- ast í skrivingini. Eg hug- si at nógv uppliva skrivi- málið sum fremmanda- mál, ið tey eru bangin fyri at nýta. - Eg hugsi at allir før- oyingar áttu at fingið eitt sabbatár, fyri at sleppa undan ræðsluni at málbera seg skeivt. Vit áttu at skriva og siga tað, sum vit vilja. Tað royna vit eisini at bóta um á háskúlanum. - Tað fyrsta sum næm- ingar og lærarar fóru undir í gjár, var at gera arbeiðsskipan fyri næm- ingar og lærarar. Her er eisini hugsað um matgerð og reingerð. Næmingarnir skipa fyri morgummatiog nátturða- borðhaldinum. Døgurdan gera kokkur og hjálpar- fólk. ss Bert ein vaski- kona - hálvan dag Næmingarnir hava á- byrgd av sínum kamari, og skulu rudda og vaska sjálvir, umframt at øll í felag gera reint á skúla- num ein tíma um vikuna. A háskúlanum er bert ein vaskikona hálvan dag, og ti hava næmingar eis- ini hesa uppgávu. Ein tími nevnist eisini arbeiði. Tað merkir at næmingar skulu hampa um umhvgrvið kring skúlan, gera urtagarð- arbeiði og ymsar smærri umvælingar, t.d. at stoypa eina trappu, mála garð o.s.fr., so sum neyðugt er. Endamålsgreinin vakti åhuga Hetta verdur gjørt fyri at næmingurin skal hava eina kenslu av at hava skapt nakað á skúlanum, sum hann kann minnast aftur á, eftir lokið skeið. Rói Patursson tók við sum háskúlastjóri í 1988, og hann sigur fyri Sos- slinum, at tað var enda- málsgreinin í starvslýs- ingini, sum vakti áhuga hansara at sýkja starvið. Tá ein norðoyingur og ein suðuroyingur fingu kamar og heilsaðu hvor upp á annan fyrsta dagin, vóru teir iki sort smædnir. Rói Patursson: - Eg havi altíð hildið tað vera so legið, at skúli oftani er so keðiligur. Endamál háskúlans er m. a.: ".. at vekja ans fyri andligum og kropsligum ment- um.." var júst arbeiðs- setningur, sum eg kundi hugsa mær at farið undir. - Tá eg byrjaði |. august 1988, gjørdi eg mær mínar hugsanir um, hvgrjar avbjóðingar eg sjálvur hevði kunnað hugsa mær, hvørkjar av- bjóðingar eg kundi hug- sad mær, at mini børn fingu, 0.s.fr. Min nidurstøda var m.a., at virding fyri ti ein- staka, åbyrgd og per- sónligt frælsi eru einastu lærugreinar, sum eg trú- gvi uppá, harnæst at há- skúlin skal vera fyri øll- um Føroya fólki, børn- um, ungum, ulkomnum og eldri aldursbólkum. - Næmingurin hevur ábyrgd fyri sær sjálvum og kann taka teir avbjóð- ingar, sum eru honum i boði. Bert ein avmarking er galdandi á skúlanum, og tað er, at næmingarnir hava skyldu at luttaka í undirvísingini. A henda hátt verður há- skúlin eisini meira livan- di og nutidargjørt, av ti koma í samband við allar samfelagsbólk- > at vit ar, og ta er just eisini endamálið við háskúlan- um, sigur Rói Patursson at enda