hósdagur 28. februar 1991síða 12

Síða 12 tíðindablaðið Grønland kaldar fótur — Ein av storstu flokkunum í Gronlandi, Atassut, leggur stóran dent á at fáa Gronland upp í EF aftur, nú seks ár eftir at landið sum tað fyrsta og einasta higartil tók seg úr felagsskapinum. Men verandi stjórnarflokkurin ynskir ikki limaskap, skrivar europeiska blaðið The European. Tað rættiliga nýggja og helst eisini einasta blaðið í Europa, sum kann sigast at vera europeiskt, er The European Blaðið leggur dent á at viðgera flestu av londunum í Europa og hevur nógv til- + ur F far um EF. Í seinasta nummarinum er eisini grein um Gren- land og steðu tess til EF. Greinin eitur >Greenland- ers get cold feet« og við- ger stødu Grønlands til EF Blaðið vísir á, at gren- lendingar til komandi val í næsta mánað eisini fara at taka steðu til EF-lima- skap. Bert seks ár eftir, at landið tók seg úr EF, eru aftur reddir frammi um at fara upp í aftur felags- skapin. Tað er konservativi flokkurin Atassut, sum nú gongur undan at fáa velj- ararnar at taka steðu fyri limaskapi fyri harvið at beta um búskaparligu og sosialu steðuna í Gren- landi, skrivar The Europe- an. Flokkurin leggur stóran dent á, at bert limaskapur í EF kann fáa gongd á aft- ur nógv tiltrongdu iløgur- nar í nýggjan ídnað. Blaðið endurgevur for- mannin í Atassut, Konrad Steenholt, fyri at siga, at steðan í Europa er nógv broytt síðani Grenland tók seg úr EF. — Vit bera ótta fyri at verða afturút- sigldir, um Noreg og onn- ur EFTA-lond fara upp í EF, sigur Steenholt við The European. Blaðið vísir á, hvussu týdningarmikil ídnaður, eitt nú námsframleiðsla, er hildin uppat, og at teir Túsundtals verða dripin á vegunum í Europa Ein nevnd við serfrødingum skjytur upp, at reglurnar verða strangari og einsí EF Ferðslan á vegunum í Europa er so vandamikil og krevur so mong offur, at EF-londini eiga at taka avleiðingarnar av hesi Hvert ár menniskju vegunum og sannroynd verða 50.000 dripin á meira enn millión særd. Hesi tel fáa okkum at minnast aftur á blóðug ein krigg). Tí skulu bilarnir nú ger- ast meira tryggir, tað skal vera lógarkrav at brúka trygdarbelti, markið fyri brennivínskoyring verður lækkað og reglurnar um ferð verða eins i øllum londum. x Hetta er tað ein serfreð- ingabólkur, EF sum BF- kommisiónin hevur sett, er komin til. Í frágreiðing- ini, hevur meira enn tvær milliónir menn- nevndin sum gjørt, stendur, at iskju eru deyð á vegunum, síðani EF varð stovnað í 50-unum Vanlukkurnar kosta 500 milliardir kr um árið, meira enn saml- aða framleiðslan í londum sum Irlandi og Grikka- landi. Serliga høg eru tel- ini í Belgia og í Suður- europa. Sammett við íbúgvaratalið er talið av deyðum í ferðsluni í EF tvífalt so USA Arbeiðsbólkurin 1 tieir1 fyrrver stort sum 1 for hin lar h rar terðsiumalaraðnarrar limir, vísir á, at talið á deyðum kann minkast við 30% komandi 10 árini. Men tað krevur nýggjar og sera strangar reglur, sum skulu galda fyri alt EF Sambært frágreiðingini hjá arbeiðsbólkinum, skal markið fyri brennivíns- koyring, sum í dag er 0,8 promille í fleiri londum, niður í 0,5 promille. Eisini verður skotið upp, at ferð- in á vegunum verður eins í ellum EF og í bygdum økjum skal mest loyvda ferðin vera 30 km. Víðari verður sagt, at trygdarbelti skulu brúk- ast í øllum londum. Hetta LA 1 SKai Vera eitt iogarkrav og eisini bern skulu brúka beltini. Bussar skulu eis- ini hava trygdarbelti. Dentur verður eisini lagdur á at betra og ekja um eftirlitið hjá politi- num. Ferðkannigar skulu vera lógarfestar. Serfreðingarnir = halda eisini. at broytingar eru neyðugar á sjáivum bilun- um. M.a. halda teir, at framskermurin skal vera so háttaður, at hann ikki er vandamikil fyri fólk til gongu. Ynskiligt er eisini við bilum, har útsjóndin ikki eggjar um. ferðgreðing- Danska blaðið Politik- en, sum viðger arbeiði hjá serfreðinganevndini, Nr. 41 — 28. februar 1991 fyrr so ríku toskastovnar- nir eru við at hverva. Somuleiðis er rækjuveið- an minkandi. Atassut heldur, at EF-pengar kunnu vera við til at loysa part av hesum trupulleik- um. Blaðið eisini til vitjanina hjá eini sendi- nevnd úr Atassut í Europatinginum í Stras- bourg. Eftir ta vitjanina vístu umboðini á, at Gren- land kann fáa einar 500 mill. kr. úr EF-grunnum, um tað aftur verður limur. Hetta er seinni víst aftur bæði í Keypmannahavn og av grenlendska javn- aðarflokkinum Siumut. Skrivarin í Siumut sigur við The European, at tað ber ikki til at taka lima- skap í EF álvarsliga. — Fíggjarnevndin fór til Keypmannahavnar og fekk har at vita, hvat vit kunnu vænta okkum, um vit fara upp í EF. Tað hevði ikki verið eitt oyra meira, enn vit í dag fáa úr EF, sigur hann við blaðið. Siumut-umboðsmaðurin sigur víðari, at flokkur hansara heldur tað als ikki vera so torført at fáa fyri- tekur at gera nýggjar ílog- ur í Grenlandi, soleiðis sum Atassut ber ótta fyri. Hann vísir á, at altjóða nåmsfeløg eru boðin at gera iløgur í nåmsvinnu í Grenlandi eitt nú eftir gulli og platini. Í blaðgreinini verður eisini víst á, at í gerð er eitt víðkað samarbeiði millum Grønland, Island og Føroyar innan fiski- vinnuna. Eisini verða iløg- vísir skrivar, at EF-kommisi- ónin fyri langari tíð síðani hevur lagt fram fleiri upp- skot m.a. um reglur um eins ferð og lógarfest brúk av trygdarbeltum. Tey eru kortini blokerað av Danmark, Bretlandi og Týsklandi, sum ikki halda, at EF eigur at blanda seg upp í slíkt. Danska mótsteðan skal ur gjørdar i at økja um ferðamannavinnuna i arktiska økinum. Grønland skrivadi søgu, tå tad i 1985 sum fyrsta og higartil einasta landid, ið tók seg úr EF. Henda avgerðin gjørdi, at EF minkaði niður í eina helvt. Samarbeiði Grenlands við EF kann gerast upp við einum orði: fiskur, skrivar the European. Blaðið greiðir mongu lesarum sínum í stórum parti av Europa frá, at EF rindar Grønlandi 275 mill. kr. um árið, soleiðis at týsk, bretsk, donsk og fronsk skip kunnu fiska í grønlendskum sjógvi. Her er talan um tosk, kalva, rækjur og kongafisk. Eis- ini kunnu grønlendingar selja sinar fiskavørur toll- friar til EF. So Grønland fær nógv burtur úr samar- beiðinum. Finn Lynge, sum var grønlendskur limur í Europatinginum frá 1979 til 84, sigur við The European: — Nú gera grenlending- ar sínar egnu lógir. Vit nærkast eini tíð, har Europa-tingið fer at ger- ast eitt lóggevandi ting. Hví skulu vit geva av- gerðarrætt og vald okkara til eitt ting í Fraklandi, har Grenland bert hevur ein sess av 518? Verða vit yvirrendir av EF-lógum, sum skulu umsetast. Tað er ein ómeguligur tanki, sigur Finn Lynge við The Eurpean. skiljast út frá einum prin- sipiellum ynski um at við- gera slík mál heima m.a. av ótta fyri, at reglurnar í Danmark skulu vera gjerdar minni strangar. Men nýggju uppskotini frå serfreðingunum eru tó sum heild meira víðgongd enn tær donsku reglurnar skrivar Politiken.