fríggjadagur 15. mars 1991síða 2

Ljósmyndar Kalmar Lindenskov Dagny Joensen Blaðfólk Randi Jacobsen - Tórfinn Smith Ólavur W. Høgnesen Hilmar Jan Hansen - Justinus Eidesgaard Bústaður Argjavegur 26 Útgevari P'f Sosiaturin Uppseting. P/f Sosiaturin Prent P/f Pressan 1981 Telefon Postadressa: Postsmoga 78 110 Térshavn 19720 Argir 11820 Telefax andsbankin å tingi fyri stovnset- | enn ikki komin størri ålvari burturur, enn at landsbanka stjóri og hjálparfólk er sett og | hús ávíst til henda ætlaða stovn, so lógin um lands- | bankan er ikki avtikin, um onkur skuldi freistast at hild- ið tað AT minni brúk er fyri honum í hesum peningasmáu tíðum, skal viðgangast. Oðrvísi var, tá oll uttanlandslánini til líkt og ólíkt floymdu sum javnur streymur inn í landið til mang- an illa nágreinað endamál. AT yvirfigging av vinnutiltøk- um tå var vanlig, skerst ikki burtur, og at lánini eisini mangan vóru tikin við før- oyskari rentuspekulatión fyri eyga vita vit nú við vissu. SAGT hevur verið, at lands- stýrið hesi árini saktans kundi havt stýrt låntøkuni uttanlands við teimum am- boðum, ið tók vóru — at øll uttanlandslán kortini skuldu „S - að“, <x ME SpSigaley ØD” Ø 1 ' * góðkennast um av landsstýrin- UM tey eru tað, vita vit ikki, vita bert, at mangt kundi ver- ð ødrvisi unum høvdu havt ein verulig- an landsbanka, sum rekt kundi samband landsstyri- sins við verandi peninga stovnar eins og úteftir. Ein banka, ið eisini kundi veitt vinnulívi okkara hollastu veg- leiðing, um farast skuldi á út- lendska lánimarknaðin. um vit í teimum ár VIT halda ikki, at oll hesi utt- anlandslán vóru ógrundað; summ i teirra fóru til umlegg- ingar av verandi vánaligari lánum bæði til skip, flakavirki og aðra framleiðsluvinnu, men hevdu styringsmøgu- leikarnir tá verið nakað fræg- ari — eitt nú við einum væl- virkandi landsbanka til eisini at verið við í skerjingini av veiðiflota okkara — so var kanska okkurt farið á ein náttúrligari hátt enn við upp- høgging. ÁVÍST loft, um ikki nóg lágt, er nú lagt á rentuspekulatión- ina og onnur temjandi tiltøk SS S eru væntandi. Tað må tó altíð í hesum landi løna seg at vera sparin og seta »nering eftir tering«, men hatta må sum higartil ikki yvir skattin verða teimum til byrðu, sum als ongar møguleikar hava fyri uppsparing yvirhøvur. AT landsbankin, hóast við- tikin, ikki fekk betri lagnu, minnir okkum íkki bert á hvørjir størstu orðloysingar- nir eru i føroyskum politikki, men eisini okkurt um hvørjir, ið kanska mest gjørdu sær dælt av okkara enn óskipaðu peningavidurskiftum. At mót. stødan var hareftir ber til at skilja, men spurningurin er, um tað í hesum trengri tíðum, nú færri hava nakað at óttast, ikki átti at borið til at vunnið landsbankanum tey kor at virka undir, sum viðtikna lóg- in tilskilaði. VIT hava annars fatan av, at bankarnir sum so nú hava betri vinnuráðgeving, enntá serstakar deildir til ávísar vinnur, og at bankarnir eisini viðganga, at ávís tap eru í hendi, tap, ið teir verða at taka sín fulla lut í. YVIR tómari krubbu bítast hestarnir, siga vit, men betr- aða fatanin millum bankar og myndugleikar um tað neyð- uga í saman við vinnuni at vera felags um tað, ið koma má, gevur okkum eisini ávísa vón um, at allir partar veru- liga skilja stóru fyrimunirnar við meira skipaðum peninga- viðurskiftum úteftir — við einum landsbanka. Biltollurin Vit hava í seinastuni frætt, at landsstýrið Fiskivinnukós okkara má setast nú Utróðrarmaður skrivar í lesarabrævi í 14. Sep- tember um reina hav okk- ara, sum vit reypa okkum so nógv av. Hann er tó ikki bara fegin um henda »reinleika« og sigur, at hav okkara er so reint — eisini fyri fisk — at ikki drepist livandi longur og vísir til teir menn, ið hava gingið á odda. í tt eirindarleysu oyðing, farin er fram seinastu 20 árini, við „Jú — men eisini liva« at her skjótt ikki er liv- andi longur!!! slagorðinum, vit skulu jú við tú ursliti, Hann loyvir sær eisini at ivast í hvenn álvara vit skulu leggja í tað. politik- arar okkara siga um hetta ålvarsmål og vísir á fiski- vinnuuppritið, ráfiskabýt- ið, sum nú er sópað av borðinum, tí ongin longur torir at kennast við tað. Víðari vónar hann, at sit- andi fiskiidnadarmålaråd- harri Thomas Arabo veru- liga hevur rætt í sínum metingum um framtíðar- vánirnar og um hvat best er at taka sær fyri. Út- róðrarmaðurin endar við hesum spurningi: Nær eru vit komin til tað rætta og kunnu seta eina skilagóða kós? Tá eingin fiskur er eftir á føroysku grunnunum er ov seint! Rætt hevur útróðrar- maðurin, tá er ov seint. Og vit ivast ikki í, at lættari hevði verið at vent, vóru vit raknaðir við nakað fyrr. Bert mugu vit trúgva uppá onkra fram- tíð her á landi. Hetta gerst ikki uttan álit á tað í hav- inum er. Væl minni kann veiðast og iskoytisfiskurin, sum tryggja skuldi mest møguligum arbeidi, er enn ikki komin. Gott um onk- ur kundi sagt okkum og útróðrarmanninum um nakað er roynt í so máta ella um hann er til. Fidusir og Diarré Nic. hevur i seinasta Dag- blaðnum drúgvar og inni- ligar hugleiðingar um »læknateigin« hjá Finn- boga Isaksen i Fjúrtanda. »At Lumpa og lirka« nevnir Nic. hesa truarjått- an sina um viðurskifti teirra »privatu« mótvegis ellum eðrum. Nic. fer sera harðliga við tí, ið ber á brá av at vera alment og vev- ur alt upp í ein ellibita. Niðursteðan er, at alt er tað bera fjas og grundað á mistrúgv mótvegis teim- um, ið vilja nakað sjálvi — at hesir stovnar bert eru til fyri at summi kunnu útspionera summi — at tað er til at missa ondina av. Hann sigur m.a.: at í dag valdar hetta to- tala misálitið í Feroyum, Vinnulivsmaðurin tikin við lóg er av- og aðrastaðni at vit hava fingið prógt fyri, at »janteløgin«, ið danir uppfunnu, hava for- oyskir tjóðveidis- og javn- aðarmenn fingið at um- sita. Ókvæmisorðini, hesum seinastu verða legd í munn um tey, ið sjálvi vilja nakað, skulu ikki verða endurgivin. Bert kunnu vit ásanna, at tað einki er í greinini, sum fær lesaran at halda, at tað blað, Nic. umboðar ella hann sjálvur á nakran hátt líða undir nevndu »jantelog«. Heldur tykist nidurlagid vera hurrå fyri kraddi og kråmi — uttan atliti til minsta fyrilit fyri »hinum samfelagnum«. umhugsar »Otraditio- nellar« loysnir fyri aft- ur at fåa åvisa gongd á peningaumfarið. Tað skal vera langt frá okkum at halda, at bilar í letuni sum so kunnu vera so nógv bíligari, men vit kunnu tó ikki annað enn taka undir við teimum, ið halda, at onkrar broytingar áttu at verið gjerdar. Hvussu verður við steðu okkara mótvegis EEC ella ikki, so vita Vit, at denum ikki í longdini verður loyvt at hava galdandi hogu bilprísir. Sostatt verð- ur munurin millum okkara enn hægru prísir og teir ivaleyst lækkandi donsku bara so mikið sterri, at tað neyvan kann forsvar- ast. Dýrastu bilarnir eru tó í Danmark dýrari enn hjá okkum, meðan meðalbilar og teir smærru í Feroyum eru væl dýrari. Telini tala fyri, at fá hava ráð yvirhevur at fáa sær bil, arbeiðsfólk og onnur láglent als ikki. Hesi høvdu ikki sett nesina upp eftir stersta luxusinum, men verða sum nú er harðast tollað. Egin- vektin á lítla og bílig- ara bilinum verður gloymd, tí tollað verð- ur eftir totalvektini sum fyri smærru bilar- nar tíðum er upp ímóti henni á sterru bilunum. Um semja ikki fekst um aðrar broytingar, so varð okkurt rokkið um tær 21-22 krónurnar í fest- um gjaldi fyri kilo vóru roknaðar av egin- vektini.