hósdagur 21. mars 1991síða 10

Síða 10 tiðindablaðið SpSialurin 1 ÞM. 5621. mars1997 Heimsins størsta hungurs- Hungursneyðin í Sudan tykist at gerast ein stórri vanlukka enn hon sum rakti Etiopia fyri nókrum árum síðani. Her á myndini er Karl Nolsøe stæddur í Etiopia, haðani hann skrivaði greinar til Sosialin Vandi er fyri, at heimsins stersta hungursvanlukka gerst veruleiki í afri- kanska landinum Sudan um stutta tíð. Vil illa til, kunnu meira enn 7 mill. menniskju doyggja av svongd. Tað hevur regnað so lít- ið í landinum, at heysting- in er fullkomiliga mis- eydnað. Fólk hava hverki mat ella vatn og nú bíða tey rætt og slætt eftir at bjargingin skal koma utt- anífrá. Stórar nøgdir av korni hava leingi ligið á goymslu í sudanskum havnabýum, men orsakað av ósemju millum stjórn- ina og altjóða hjálparfe- lagsskapirnar hevur ikki verið meguligt at fáa hjálpina út til tær túsund- tals landsbygdirnar í hes- um stersta landinum i Afrika. Stjórnin í Sudan er islamisk og fundamental- istisk. Hon sær vestur- heimin sum sín stóra fígg- inda og í krígnum í Flógv- anum stuðlaði hon Sadd- am Hussein. Hetta hevur ikki gjørt viðurskiftini millum Sudan og lond í vesturheiminum betri. Stýrið í Sudan verður av eygleiðarum mett at leggja lítið í, hverjar av- leiðingar ein hungursvan- lukka hevur fyri landsins íbúgvar. Óttin hjá hjálpar- felagsskapunum er tá eis- ini, at hjálpin als ikki end- ar hjá teimum, sum hava hana mest fyri neyðini, men hjá teimum, sum hava eitt ella annað til- knýti til islamiska stýrið. Ikki fyrr enn hesar sein- astu dagarnar hevur stýr- ið ásannað veruliga vand- an og hevur givið hjálpar- felagsskapunum grønt ljós at fara við sínum mongu lastbilum til tær fjartliggjandi landsbygd- irnar við matinum. Men nú er um at vera ov seint. Fólk svelta og mong tús- und eru nú farin longu leiðina móti teimum størru býunum at finna vanlukka hóttir nú Sudan sær feði. Fer henda >fólka- flytig« at økjast, sum eyg- leiðarar bera stóran ótta fyri, so kann talan blíva um fleiri hundrdatusund fólk, sum fara at leita sær til býirnar og har verða trunkað saman í legum. Um so er at regntíðin kemur fyrr enn roknað við, kunnu herviligar sótt- ir og sjúkur fara at taka seg upp í hesum tjald- legum og gerast verulig farsótt. Hetta er tað, sum hjálparfelagsskapirnir óttast mest og hetta hev- ur stýrið í Sudan nú helst eisini sannað — og tí givið loyvi til at flyta hjálpina til hungursraktu plássini. Men tað er við at vera ov seint. Nógvar av lands- bygdunum liggja upp til 2000 kilometrar burturi og tað fer at taka langa tíð at rekka fram við hjálpini. Tíðindamaðurin hjá bretska sjónvarpinum UTTAN NN Ar. EFTIR Jan Miller skrivar BBC er tann einasti út- lendski tíðindamaðurin, sum hevur fingið loyvi at vitja landið og siga um- heiminum frá neyðini. Hann sigur, at vísir stjórnin ikki sterri samar- beiðsvilja við hjálparfe- lagsskapirnar og tey lond í vesturheiminum, sum hava givið ein stóran part av matverunum, so kann hetta enda við tí sterstu hungursvanlukkuni í seg- uni við fleiri milliónum menniskjum, sum fara at lata lív. Gorbatjov vann tepran Sigur Fólkaatkveðan í Sovjet- samveldinum sunnudagin gjørdist ikki tann stóra undirtøka fyri einum framhaldandi samveldi, sum sovjettiski leiðarin Michail Gorbatjov hevði vónað og roknað við. Nú allar atkveðurnar eru taldar upp, vísir tað seg, at Gorbatjov fekk neyðugu 50 prosentini, men heldur ikki stórt meira av tí stóra veljara- skaranum at taka undir við at varðveita sovjett- iska samveldið — men tó við stórum broytingum, eitt nú sterri sjálvstýri til tey einsteku lýðveldini. Hóast uppskotið hjá Gorbatjov sostatt fekk meira enn helvtina av at- kvødunum, so var úrslitið ein dyggur smeitur fyri sovjettiska leiðaran, sum við hesum uppskotinum hevði vónað, at hann kundi tryggjað bæði sam- veldið og sítt vald. Fyribils = uppteljingin vísir, at eitt nú í sjálvum sovjettiska hevuðsstað- num Moskva, fekk upp- skotið bert 50,02% undir- tøku. Hóast hetta var fyrsta fólkaatkveða nakrantíð í Moskva, so mettu bert 70% upp til at velja, t.v.s. at einans 34% av teimum, sum hevdu valrætt, tóku undir við uppskotinum hjá Gorba- tjov. Urslitini frá næst- størsta bynum, Lenin- grad, vóru meinlík teim- um í Moskva. Stersta ósigurin fekk Gorbatjov í heimbýnum hjá Boris Jeltsin, Sverd- lovsk, ein ídnaðarbýur handan Uralfjøllini. Har atkveddu meira enn 70% ímóti uppskotinum hjá b SEE —— A — A