mikudagur 27. mars 1991síða 20

Tað kemur altíð dátt við at frætta deyðsboðini av einum av sínum næstu. Ikki minst tá hetta kem- ur heilt óvæntað og utt- an meining. Og so var tá eg fekk deyðsboðini av svágrinum í Klaksvík, Páll Thomsen, herfyri. Páll var í bestu árum, einans fimti ára gamal, nú hann doyði. Eftir hann stendur ein minnis- varði, eitt lívsverk, nevniliga arbeiðspláss hansara, súkkluhandilin í Nólsoyar Pállsgetu, sum var vorðin ein part- ur av býarmyndini í Klaksvík. Hann var við til at geva hesum »Ut- jadaraplåssinum« lív og innihald. Tad er so mangt, sum kundi verid sagt um Påll persónliga, men tað haldi eg Dan gjerdi so væl í minningarorðum sínum um vinmannin Páll í bløðunum herfyri. Hóast tað eydnaðist mær at hava mangar góðar letur saman við svágrinum, so var tað kortini rættiliga av- markað, hvussu ofta vit ittust, nú hann hevði sítt dagliga arbeiði í Klaksvík og eg mitt í N Fr y 5 Í {ik ru ð X 1St at rá 3 y x < eyðkendi Páll sum nenniskja, komi eg m.a at hugsa um tann týdn- ing tað hevur fyri eitt pláss sum Klaksvíkina, at har eru fólk, ið hava áhuga og vilja at skapa umsteður fyri einum- hverjum virksemi. Haldi kanska nettup at eg sum avbygdarmað- ur havi havt meguleikan at síggja týdningin, sum arbeiðið og handilin hjá Páll veruliga hava havt ikki bara fyri Klaksvík- ina, men fyri allar Norð- uroyggjar. Í eini tíð har so nógv verður miðsavnað — har tað er so modernað og »høgligt« bara at leita til Havnar, tå okkurt skal keypast ella fåast frå hondini i aðrar mátar hevur tað nógv at siga, at tað eru fólk kring landið, sum steðast og hava vilja til sjálv at skapa nakað og harvið gera tað meira liviligt á plássinum Súkkluhandilin hjá Páll er so bert eitt dømi um henda týdningin. Handilin var hanara lív — hansara lívsverk. Ja, eg vil enntá loyva mær at kalla tað fyri hansara avreksverk. Nú plaga ikki at brúka slík orð vanlig fólk og veruli E teirra 1 samband vid nakad, sum sjåldan hendir, nakad, sum er at siggja aftur i teimum stóru yvirskrift- unum — hetta vit ofta nevna stórhendingar ella sensatiónir. Tað er kanska júst hesin sensatiónshungur okkara, sum ger, at vit ofta gloyma tey mongu avreksverk, ið verða út- int av vanligum fólki í tí vanliga gerandisdeg- num. Hetta, sum vit ofta bara taka sum eina sjálv- fylgju. Páll livdi fyri sín súkkluhandil. Við ágrýtni og áhuga rekti hann hesa uppgávuna. Hóast umsteðurnar — fólkagrundarlagið — at reka tílíkan handil vóru betri aðrastaðni, kendi hann tað tverturímóti sum eina spennandi upp- gávu at kappast við aðr- ar súkkluhandlar í land- inum. Tá hinir kunnu, hví so ikki eisini vit her í Klaksvík! Hetta man hava verið hansara stavnhald og styrki. Tí í dag vita vit, at tað eydn- aðist honum at byggja upp ein hin stersta hand- ilin av sínum slag í ellum Føroyum. Eg havi mangan undr- ast á, hvussu ein maður m P um í ill heilt einsamall- ur kundi bliva vid at hava åhuga fyri og dirvi til at keypa heim hundr- adtals sukklur at hava å goymslu, um somu tíð sum tað betta ferðasam- bandið til Havnar ekti vandan fyri, at fólk keyptu har. Henda vandan man Páll hava hugsað um, tí hann tók uttan nakað hóvasták ímóti avbjóð- ingini úr hevuðsstað- num. Klaksvíkingar og norðoyingar skuldu í hvussu er ikki hava fyri neyðini at fara til Havn- ar at keypa sær súkklu. Páll var nevniliga altíð ajour við tí nýggjasta og innan sukklur. Fyri hann var tað at selja súkklur til upp- vaksandi ættarliðini í heimbygdini ikki nakað høgrahondsarbeidi. Nei, tað var hansara eitt og alt. Og hver skuldi trúð, at her í Klaksvík fanst ein súkkluhandil, sum hevði eins stórt um ikki sterri úrval av súkklum til bern, ung og vaksin sum teir >stóru< handlarnir í hevuðsstaðnum! Hóast lítillátin var Páll handilsmaður við lít Hann leyk tær grundleggjandi besta treytir, sum eyðkenna ein dugnaligan og góðan nevniliga x x. > i tíðindablaðið Nr. 60 — 27. mars 1991 Til minnis um Páll Thomsen úrval, so kundin stort fekk júst tað tørvadi. Fyri at liva upp til henda setning, fór Páll til Danmarkar á hverj- um ári. Har vitjaði hann teir mongu sukkluhandl- arnar, sum skuldu tryggja honum, at hand- ilin i Klaksvik ikki lå aftanfyri nakran annan her å landi — og helst eitt vet frammanfyri. Nú eftir deyða hans- ara stakk eg inn á gólvið hjá einum av hesum súkkluumboðunum í Ár- hus at umvæla súkklu mína, sum eg keypti frá Pálli nekur ár herfyri. Eg segði, hver eg var, og hvaðani súkklan kom. Jú, hesin eldri maðurin hevði havt samstarv við Páll í mong ár, og hann hevði bara gott at bera honum. Segði, at Páll var tann besti umboðs- maðurin hann nakrantíð hevði samstarvað við. — Tú var altíð vísur í, at alt var í lagi, og at all- ar avtalur hildu, tá tú handlaði við Páll Thom- sen, segði hesin súkklu- maðurin í Árhus mær, tá honum hann eitt sindur hug- tungur mintist trúgva foroyska umboðsmann sín. Trúfastur og ærligur sum fáur var vakra 1ali nesin aanin At hava eitt gott sam- arbeidi vid sinar leveran- dørar og at hava eitt stórt úrval á goymslu, metti Páll vera tvær týdningarmiklar for- treytir fyri at reka ein súkkluhandil. men hesar báðar fortreytir einsa- mallar eru ikki nokk. Tær nýtist eisini at hava aðrar menniskjansligar eginleikar, skal tú ár eft- ir ár fáa fólk — kundan — at leggja leiðina inn í júst tín handil. Og eisini á tí økinum var Páll væl útgjerdur. Hansara blid- liga medferð gjørdi, at tú kendi eg altid væl i handlinum. Altid vóru stundir til eitt prát. Ongantíð varð gjørdur munur á høgum og lág- um. Tú kendi teg ikki av- vápnaðan ella fullkomi- liga tiknan á bólki, tá tú leitaði tær í handilin í Nólsoyar Pállsgetu. Fyri tær stóð ein spakmælt- ur, men sera fyrikom- andi og nærlagdur mað- ur, sum gav sær stundir at lurta eftir tínum ynskjum. Og tá tú fór avstað aft- ur var tað við eini kenslu av, at her kendi tú teg væl. Og úrslitið av hes- um var tað fyri ein hand- il og ein handilsmann so altavgerandi at tú keypti tað, sum tú hevði } ik fur rukK Tyri Eg royni at imynda mær teir mongu klaks- víkingar og norðoyingar, sum einaferð ella ofta hava staðið uttan fyri stóra framsýningarvind- eygað í Nólsoyar Pálls- getu og við stórum eyg- um eygleitt tær mongu glitrandi og vøkru súkkl- urnar! Vit kenna hetta so væl: hvat tað hevur at siga, at vit av og á sleppa at metta okkara forvitni — at eisini eyguni fáa sítt. Hetta at vit longu sum bern kunnu ynskja okkum nakað, eitt nú eina súkklu. Handilin hjá Páll við sínum stóra framsýningarvindeyga hevur vissuliga verið við til at metta hesa okkara natúrligu trongd. Vit kunnu bara ímynda okk- um, hvussu stórur sakn- urin hevði verið, um als eingin súkkluhandil var í Klaksvík! Norðoyingar vóru tá noyddir at leita sær til Havnar, hverja ferð teir vildu síggja og keypa eina súkklu! Hvat missur hevði hetta ikki verið fyri eitt pláss sum Klaksvík! Nú veit eg væl, at ein slíkur handil kann sjálv- andi ikki sammetast við eitt stórt virki, sum gevur arbeiði til nógv fólk. Men vit eiga heldur ikki at gloyma, at eisini handlar og verkstaðir eru við til at geva einum plássi lív og innihald. Eg hevði ikki viljað verið tær leturnar fyri- uttan, tá vit sum smá- dreingir á Landavegnum vitjaðu inn á gólvið í súkkluhandlinum hjá André í Vágsbotni. Tann serstaki lukturin av súkklum — gomlum sum nýggjum — er nakað, sum fylgir mær restina av lívinum. Og nakað so- leiðis kann eisini eg í- mynda mær, at nógvir klaksvíkingar, sum av og á vitjaðu í handlinum hjá Páll, hugsa. Nógv hevur verið tos- að um bygdamenning seinastu árini. Vit hava sæð, hvussu nógv av virkseminum verður miðsavnað. Ein av av- leiðingunum er, at eisini handlar mugu lata aftur. Eg haldi at tað er umráð- andi, at ikki alt miðsavn- ast men at fólk steðast úti kring landið. Ein for- treytin er so tann, at har finnast fólk, sum hava vilja og áhuga fyri at reka eitt nú handilsvirk- semi. Og henda týdning- armikla leiklut hava Páll og handil hansara havt fyri hetta lítla samfelag- ið í Norðuroyggjum. Tað er tann leiklut, sum eg ildi ikki minst norðoy- Fr ing: eiga at geva sær far um, nevniliga tað lítla men týðandi avreks- verkið hjá Páll Thomsen. Hann var við sínum ar- beiðsplássi — súkklu- handlinum í Nólsoyar Pállsgetu — við til at geva heimbygd síni lív og innihald. Skal nakar minnisarði setast upp eftir Páll, so skuldi tað verið at laðað víðari á tann varða, sum hann sjálvur laðaði: súkklu- handilin. Páll hevði uppi- borið, at verk hansara ikki syndrast nú, men at onkur annar tók við og fullfordi tað — ellum klaksvíkingum til gleði og gagn. Tað er so nógv annað, sum eg kundi tikið fram um Páll, men eg havi valt at taka hetta við handlinum og arbeiðs- plássinum fram, tí eg meti tað var so stórur og týðandi partur av lívi hansara. Skal eg kortini taka okkurt fram, so er tað ikki minst hetta við stóra áhuga hansara fyri samfelagsligum viður- skiftum. Hann fylgdi væl við, hvat fór fram rundan um seg. Hann var m.a. ein trúgvur avislesari og tók ikki dagar millum blødini. Hann keypti tey øll, tí á tann hátt helt hann, at hann fekk tað besta inn- litið. Hóast hann kundi vera rættiliga avgjerdur, so átti hann eisini tann so týðandi eginleikan, sum mong av okkum menniskjum terva, hetta at lurta eftir eðrum og virða teirra meiningar. Tollyndi var ein av hans- ara dygdum. Páll átti eisini aðrar góðar eginleikar. Ein teirra var alskur til børn. Altid til reidar til eina stuttliga løtu saman vid børnunum. Hann dugdi at seta seg inn i teirra hugaheim, og ti fall hon- um lætt at finna rætta sambandið og røttu løt- una til skemt teirra mill- um. Yvirhøvur var lætt hjå Páll at síggja tað ljósa og lívgandi í lívinum. Hann dugdi at finna glottar og taka tað skemtiliga fram. Av hes- um eginleika hansara fingu vit manga góða letuna. Tað kennist tungt og tómt, at Páll er burtur. Vit vildu tað var eðrvísi, men mugu ásanna, at sorg og gleði er okkara lutur á foldum. Vit takka fyri tað, sum vit hava havt saman við Páll. Friður veri við minni hansara Jan. EET TVS FLEKEBOKED DES NEIL POE