leygardagur 6. apríl 1991síða 17

Nr. 64 — 6. apríl 1991 tíðindablaðið Foroysku umboðini í Norðurlanda Ráðnum á snarferð til Keypmannahavnar: Vilja tryggja sær at vit CL nevndina ístaðin fyri figgjarnevndina iåstu setu sini i Keyp- innahavn samtykti Norðurlanda Ráðið, at tað gerast rættiliga broytingar í ar- beidsgongdini hjá Ráð- num í framtíðini. M.a. skulu tær stóru 17 og 22- mannanevndirnar mink- ast niður í 13 limir, hetta fyri at gera arbeiðið í Norðurlanda Ráðnum effektivar og minni buro- kratiskt. Nú skulu hesi uppskot- ini til broytingar til góð- kenningar í teimum ein- støku tingunum í Norður- londum — og fyri at vit føroyingar ikki skulu ger- ast eftirbátar ella verða settir heilt til viks — fóru tey bæði foroysku umboð- ini í ráðnum, Anfinn Kallsberg og Jógvan I. Olsen, saman við skrivar- anum í føroysku sendi- nevndii, Christoffer Thomassen, í farnu viku á snarferð til Keypmanua- havnar. Danski innanríkisráð- harrin, sum eisini er sam- rbeiðsráðharri og harvið isitur Norðurlanda Råd- hevði boðið donsku endinevndini og umboð- unum úr Grenlandi og Feroyum til fundar at tosa um ymisk mál, og vit gjørdu av at taka upp spurningin um lutfalsliga býtið av limum í teimum ymsu nevndunum, nú hes- ar nevndir skulu skerjast, sigur Anfinn Kallsberg við Sosialin. Hann sigur, at tað er betri at vera fyrivarin og tí tóku føroysku umboðin júst spurningin um fram- tíðar umboðanina í nevnd- unum fram á fundinum í Keypmannahavn miku- dagin. Málið er tað, at Norð- urlanda Ráðið á síni síðstu etu samtykti at gera sokallaðu Ísingforsavtaluna, sum eitt slag av grundlóg Ráðið. Sambært hes- skal ar- kulu storar broytingar í LI broytingum beiðið hjá Ráðnum effek- tiviserast og verður talið av limum í teimum báðum stóru nevndunum, fíggjar- nevndini og mentanar- nevndini, minkað úr ávikavist 22 og 17 limum niður í 13, soleiðis at allar nevndirnar hava 13 limir. Nú er tað ein avtala millum donsku stjórnina og landsstýrini i Føroyum og Grenlandi, at vit skulu vera umboðað í hesum nevndum burturav tí limatali, sum er tillutað Danmark. Nú ætlanin er at minka talið av limum í nevndun- um, fær Danmark bert 3 limir í teimum báðum stóru nevndunum. Og spurningurin er tá, um Føroyar og Grenland sleppa at varðveita síni umboð. Danir positivir Hetta var spurningurin, foroysku umboðini í Norð- urlanda Ráðnum ynsktu at taka upp við donsku sendinevndina, áðrenn danska fólkatingið góð- kennir broytingarnar í nevndunum hjá Norður- landa Ráðnum — og broytingarnar verða trýstar niður yvir feroy- ingar og grenlendingar, uttan at teir hava havt meguleika at koma fram við sínum sjónarmiðum. Anfinn Kallsberg sigur, at danir vóru sera posi- tivir og lurtaðu eftir før- oysku sjónarmiðunum. Grønland metti ikki á fundinum. — Vit ferdu fram, at her kundi tað koma illa fyri, um Feroyar ikki fingu um- boð í nakra av teimum týðandi nevndunum. Hetta vildu vit gera vart við í góðari tid — og at vit ikki uttan víðari fóru at góðtaka at verða útihýst- ir, um hetta fór at verða úrslitið. Anfinn Kallsberg sigur víðari, at teir vístu á, at skulu broytingar gerast í býtinum av nevndarsess- um, so mugu nýggjar samráðingar til millum donsku stjórnina og landsstyrini i Føroyum og Grønlandi, ti tad eru tey, sum hava gjørt avtaluna. Hetta er sostatt ikki nak- að, sum danska sendi- nevndin ella danska stjórnin einsæris kann taka stødu til. — Vit mæltu donsku sendinevndini til at gera eitt tilmæli til donsku stjórnina og víðari til landsstýrið. Vit vístu á, at tað er rímuligt, at vit varðveita okkara umboð, men fyri at vísa ein góðan vilja, so skutu vit upp, at kom valið at standa mill- um feroyingar og gren- lendingar at fáa umboð í figgjarnevndina, so vildu vit lata grenlendingar fáa tað. Ístaðin settu vit fram ynski um umframt fram- haldandi at hava umboð í mentanarnevndini, eisini at fáa umboð í umhvervis- nevndina. Hetta er ein sera áhuga- verd nevnd, sum feroying- ar kunnu hava nógv gagn av at vera í, sigur Anfinn Kallsberg og vísir á, at henda umframt at taka sær av dálkingar- spurningum, eisini umsit- ur allar fiskivinnu- og hav- rættarligar spurningar. Vit halda tað vera rætt at gera danir varugar við okkara sjónarmið, so- leiðis at vit ikki — uttan at vera eftirspurdir — verða skúgvaðir til viks og bert fáa umboð í onkr- um einkisigandi nevnd- um, sigur Anfinn Kalls- berg. Hann sigur annars, at umreddu broytingar meira og meira benda tann vegin, at tað er ikki haldgott i longdini, at Før- nevndin oyar og Grønland eru partur av donsku sendi- nevndini, ti har upptaka vit lut víst ov stóran art av nevndarsessunur men at fáa sjálvsteðuga um í Norðurlanda Ráðnum = »kjota upp at Føroyar møguliga fáa umboð í umhvørvis- boðan í Norðurlanda Råd- num. — Men tað fara vit so at arbeiða víðari vid, og mín vón er framvegis, at tað ganga ikki meira enn fýra ár, til vit eru sjálvsteðugir limir í Norðurlandaráð- num, sigur Anfinn Kalls- berg at enda í samreðu við Sosialin. Skrivarafundur Í næstu viku skulu so skrivararnir í sendinevnd- unum hava fund og tá fara teir eisini at viðgera um- redda málið. Tað verður so miðað móti at hava ein fund millum feroysku um- boðini og donsku sendi- nevndina einaferð áðrenn summarfrítíðian at gera eitt tilmæli um nevndar- býtið í Norðurlanda Ráð- num. Á fundinum í Keyp- mannahavn í vikuni varð eisini tosað um ætlanina at broyta reglugerðina um játtanirnar hjá Norður- landa Ráðnum. Í dag er steðan tann, at tað eru samarbeiðsmálaráðharr- arnir, sum útarbeiða eina játtan og síðani leggja hana fyri Ráðið at taka til eftirtektar. Í framtíðini er ætlanin at tær einsteku nevndirnar skulu útar- beiða karmin fyri tær ymsu játtanirnar. Síða 17 - Så = Teir báðir føroysku limirnir í Norðurlanda táðnum Anfinnur Kalls- berg og Jógvan I. Olsen Orð: Jan Miller og skrivarin í foroysku sendinevndini, Christoffer Thomasen