týsdagur 9. apríl 1991síða 16

Síða 16 Svarti ANC-leiðarin Nelsn Mandela, sum í eina tíð hevur ført sam- ráðingar við hvíta minnilutan í Suður- afrika um avteku av teimum ódemokrat- isku apartheidlógu- num, hóttir nú við at slíta samrådingarnar við de Klerk, forsætis- ráðharra. Sigur hann ikki tveimum av rár harrum sínum úr sterv- unum áðrenn 9. mai, hevur Mandela einki at tosa við de Klerk um meira. Hesi boðini gav Mandela i farnu viku i einum almennum brævi til de Klerk. Nelson Mandela Ikki færri enn 11 polit- iskir flokkar stilla upp til islendska altingsval- id, sum verdur tann 20 april. Tó stilla bert teir upp í demum. Av sjey ellum val- teimum umboð- góðkendi farnu VIKU 250 tjóðar- tingslimunum at- kveddu 160 fyri og 31 ímóti uppskotinum. Tingið er í veruleika- num fult og heilt í lummanum á Saddam Hussein. Sambært ST-sam- tyktini nr. 687 skal Irak góðkenna markið móti Kuwait frá 1963, Irak skal oyðileggja ell síni vandamiklu og oyðandi vápn eitt nú tey kemisku og bak- teriologisku vápnini, umframt allar sínar langtrekkandi rakettir. Ein partur av framtíð- ar oljuinntøkunum hjá Mandela krevur ráðharrar frá skuldsetir ráðharran fyri lóg og ordan Adriaan Vlok og verju- málaráðharran Magnus Malan fyri at leggja forðingar í vegin fyri eini friðarligari loysn á trupulleiku- num í Suðurafrika við eitt nú at gera mun á hvítum og svertum, tá talan er um valds- ella brotsgerðir. De Klerk hevur ann- ars víst aftur nýggjum krevum frá ANC og kallar tey órættvís. Hann sigur, at ANC roynir at brúka verandi samráðingar til at seta nýggj krev fram. 11 flokkar stilla upp í Íslandi Framsóknarflokkurinn og Alþýðuflokkurin. Ein nýggjur flokkur stillar upp. Tað er høgralberali flokkurin Frælslyndir. Haraftrat er gjørd listasamgonga millum triggjar flokk- Þjóðar- Flokkur innsinns og Human Fink] - FiOKKUrin ar. Teir eru flokkurinn hú Vi ;eticki ISTISKI irak góðtekur ST-krov fyri eini vápnahvíld IK á t aftu 20 Kuwait og plåss, sum {Tak nevur gjørt seg inn á undir Flógvakríg num Uttanrikispolitiska nevndin í irakiska tjóð- artinginum heldur, at uppskotið er ógvuliga órættvíst, men sær ongan annan megu- leika enn at góðtaka uppskotið. Men irak- iskir leiðarar halda samstundis fram við propagandaherferð síni móti USA og Ísrael. Sagt verður í samband við góðkenningina av ST-samtyktini, at hetta verður gjert fyri at vinna á amerikanska og jediska áganginum móti Irak. = [] tifindahlaiA 1110d014,01 Vandi er fyri at eitt heilt fólk — kurdarnir i Irak — verður útruddað. Milliónir av kurdum flýggja fram- vegis undan tí irakiska herinum og leita sær skjól í teimum illa gongdu og veðurbardu fjøllunum í norðurirak. Bern í undatali doyggja av svongd og kulda. Steðan hjá kurdunum i Irak er vorðin ein sonn marra hjá teimum vesturlendsku leiðarunum, ið hetta sein- asta árið hava tosað so nógv um moral og saman- borðið Saddam Hussein við Adolf Hitler fyri m.a. at rættvísgera Flógva- kríggið. Tíðindamenn og polit- iskir eygleiðarar gera nógv burtur úr kurdunum í hesum degum. Og tað er heldur ikki við mýkindum teir fara við amerikanska forsetanum George Bush. Aftur og aftur verður víst á tað teir kalla dupultmo- ralin hjá Bush i øllum mið- eysturspurninginum. Tá tað ráddi um at varðveita atgongdina til oljuna í Ku- wait og tess var tað góður moralur at leggja upp í við hernað- armegi. Nú tað snýr seg tús- grann alondum um tyningina av einum folki, id einki hevur at siga fyri vesturlendska bú skapin, verður víst á, at tað ber ikki til at leggja upp í viður- skifti í ødårum londum. Bush aðrir lendskir leiðarar eru so innanhýsis og vestur sanniliga einum di lemma, og í USA er tøkan fyri torsetar at minka, nú fjølmiðlarnir almenninginum frá ræðu- ligi nun irdiska fólkinum, fólkið, sum gjørdi eftir boðum Bush at gera uppreistur móti Saddam Hussein — men, sum síðani rætt og slætt varð slept upp á fjall av sama Bush. Útlendsku sjónvarps- steðirnar hava neyvan nakrantíð givið kurdiska fólkinum so nógva um- reðu sum júst nú tað sær út til, at Saddam Hussein ger sítt ítarsta fyri at beina fyri tí. Við stríðs- - tyrlum eltir Saddam Hus- sein bern og særd sivil, sum flyggja niðan í fjøllini í norðurirak. Øll, sum her- deildirnar hjá Saddam Hussein fáa eygað á, verða skotin. Ein kurdiskur umboðs- maður greiddi sunnudag- in útlendskum sjónvarps- stødum frá teimum ræðu- leikum, sum hava verið í fleiri av teimum kurdisku býunum í seinastuni. — Øll altjóða pressan var vend móti Ísrael, tá ein Scud-rakett rakti bygt eki. Men nú tá ikki færri enn 11 Scud-rakettir út- gjørdar við eiturevnum raktu Kirkuk í norðurirak var tað eingin, sum tosaði um tað. Vit kurdar eru vónsviknir av vestur- heiminum. Bush bað okk- um gera uppreistur móti Saddam Hussein, Vit gjørdu tað og roknaðu við, at Bush fór at forða Sad- dam Hussein í at brúka síni mest oyðandi vápn. Tað gjørdi Bush ikki. Í staðin tosar hann um, at ST forðar limalondum at leggja seg út í innanhýsis- viðurskifti í eðrum lond- um. Hví heitti Bush tá á okkum kurdar at gera uppreistur móti stýrinum í Irak, spyr hesin sera vónsvikni kurdin, ið eisini vísir á, at talan er als ikki um eitt irakiskt innan- ríkismál, tá ett heilt fólk verður týnt. Hetta er ein spurningur fyri heimin. allan Tað er greitt, at her er 5 ein torføriur spurningur at 10} sa, tá lond, sum Sov- jetsamveldið og Kina, ið bæði hava gjørt seg inn egnar íbúgvar, skulu vera við til at samtykkja eina uppílegging. Tað gera tey Fraklendingar, sum tó hava strongt á at fáa ST ist gera okkurt ítekiligt hjálpa kurdum, fingu í farnu viku eitt av n igjøgn- Hetta uppskotið fordømir gdarráðnum. viðferðina av 1arð- asta og sigur, at kurdar skulu fáa alla ta hjálp teimum tervar — við und- antaki av hernaðarligari hjálp. Sagt verður eisini í samtyktini, at tað kann fáa álvarsligar avleiðingar fyri Saddam Hussein gevst hann ikki við ræðu- leikum sínum móti kurd- iska fólkinum. Annars hava fleiri fram- standandi franskir poliiik- arar fert fram, at kurdar eiga at fáa sítt egna land Kurdistan. Teir telja um- leið 20 mill. í Irak, Iran, Turkalandi og Sovjet. Amerikanski forsetin ávaraði í vikuskiftinum í eini sjónvarpsreðu Sad- dam Hussein og segði at roynir hann at forða eðr- um londum í at senda kurdum hjálp, so leggur Irakisku kurdum upp á tað USA hernaðarliga uppí. Saddam Hussein hevur lovað kurdum amnesty, men tó sagt, at teir kurd- ar, sum hava staðið fyri og birt up undir uppreist- urin, skulu revsast. Kurdar hava víst aftur tiolboði = hansara um amnesty og vísa á, at enn hevur Saddam Hussein ongantíð hildið tað hann hevur lovað. Kurdar ræð- ast fleiri nýggj Halabja, har Saddam Hussein fyri nekrum árum síðani uttan nakra ávaring myrdi 5.000 kurdar, flestu teirra kvinnur og bern við eitur- gassi. Ov seint Hóast ST oig serliga vest- urheimurin nú eru til reið- ar at geva kurdum neyð- synjarhjålp, so halda mangir eygleiðarar, at henda hjálpin kemur ov seint. Kurdar í hundraðtús- undatali eru rýmdir frá ollum ognum sínum og flest allar familjur hava mist onkran av sínum kæru. Hvat skulu tey brúka hjálpina til verður spurt. Hóast tað býður teimum nógv ímóti at rýma úr heimlandinum til antin Turklaland ella Ir- an, so er hetta í løtuni tann útvegurin. ella var tað. Tí bæði Iran og Turkaland hava stongt síni marknað- »inasti rættari ortur fyri teimum mongu kurdunum. Har stjórnarkeldur, at londini hava ikki nýsa so mongum fólkum. Kortini tusund siga møguleika at eru mong til bædi Iran og Turkaland. Sami vesturheimur, sum hvørki nu ella fyrr hevur vist kurdum serligan ans, hev- ur átalað bæði Iran og Turkaland fyri ikki at loyva teimum flýggjandi kurdunum inn um markið. Men hesum kritikki vísir turkiski forsætisráðharrin aftur og spyr, hvar vestur- heimurin var, tá kurdar seinast máttu rýma úr Irak og til Turkalands í hundraðtúsundatali. Tá eins og nú fekk Turkaland onga hjálp úr vesturheimi- num til at taka sær av teimum mongu flótta- fólkunum, og tískil heldur landið seg hava rætt til at stongja marknaðportrini m.a. eisini fyri at fáa vest- urheimin at kenna sína ábyrgd — at rakna við. Síðani hevur turkiski komin Nr. 65 — 9. april 1991 Fólkamorðið moti kurdum heldur fram forsætisráðharrin skotið upp, at ST sendir eina frið- ardeild til norðurirak at tryggja, at kurdar ikki verða forfylgdir ella revs- aðir. Hann heldur hetta vera eina betri loysn enn at tvinga teir mongu kurdarnar at flýggja úr sínum egna landi. Hann ímyndar sær eina skipan av líknandi slag sum tann, ið longu er samtykt fyri ekið millum Kuwait og Irak. Hóast amerikonsk flog- fer í hesi letu tveita ymsar neyðsynjarverur niður til teir mongu svongu og keldu kurdarnar í Ulu- dere-fjøllunum í norður- irak er lagnan hjá hesum fólkinum framvegis ógvu- liga óviss. Umframt kulda og svongd bera tær 4 milliónir av kurdum i Irak framvegis stóran ótta fyri goymslunum av eitur- gassi, sum Saddam Hus- sein enn ræður yvir. Og tað er ma. júst hetta, ið nógvir eygleiðar- ar harta Bush og menn hansara fyri at teir loyvdu Saddam Hussein at sleppa snikkaleysur vid øllum sinum bestu her- deildum og våpnum, tå irakiski herurin hevdi tapt x Flogvakriggi um sami Bush heitti á kurdar og aðrar irakar um at gera upp- reistur móti Saddam Hus- sein. somu t! halda, at tað var eitt stórt mistak at loyva Saddam Hussein at varðveita so stóran part av síni bestu stríðs- megi um somu tíð sum tað var eitt ynski um at hans- skuldu fella Eygleiðarar ara egnu hann. Men her er so talan um stórlandapolitikk. Bush og hansara menn hava mett tað hava sterri týdn- ing at varðveita eitt Irak við verandi landamørkum enn at lata tað fara í upp- loysing við einum kurd- iskum stýri fyri norðan og einum shiamuslimskum fyri sunnan. Tað hevði gjørt alt ekið meira ótrygt, so heldur ein nógv viknaðan Saddam Hus- sein við ræðið enn syndr- an av Irak. Komandi dagar fara utt- an iva at avgera lagnuna hjá kurdiska fólkinum og meguliga eisini Saddam Hussein.