fríggjadagur 12. apríl 1991síða 19

Nr. 68 — 12. april 1991 i [JENS MAÐTIN HDADR OPA MAGE ENA i Á „já = - Teknirød í litum | | | Barnablaðið nr. 3 er júst útkomið. | Blaðið er í litum hesaferð og hevur serliga eina | teknirgð: "Róaldur og Rabaldur" í litum, sum er | ógvuliga stuttlig og livandi í innihaldi, umframt at | baksíðan á blaðnum er ein litmyndasøga. Annars er innihaldið í Barnablaðnum fjøllbroytt, og vendir sær serliga til børnini, við slíkum les- naði, sum børnunum og ungfólki dámar. Barnablaðið kemur út 10 ferðir árliga, og haldara- gjaldið er 100 krónur um árið. Serlækni KFUK, Vágur Óli Jacobsen úr Havn tiðindablaðið Hugleiðingar meðan vit fylgja Síða 19 Hann var av teim stillu í samfelagnum — einki hóvasták og einki reyp. Men sum van- ligt er við slíkum fólkum, at tá tey siga nak- að, so er tað oftast bæði hittinorð og fyndar- orð, hvar altíð okkurt verður hangandi eftir í luftini. Á sín stillfora hátt luttók hann í tí, sum rerir seg í samfelagnum, bæði í sínum dag- liga yrki sum handverkari og í tí felagslívi, sum í heimbygdini rørdist — fakfelag, bygdarfelag, mentunartiltek ella hvat tað nú kundi vera. Í dag er tað mestsum vorðið ein mótasak vid bygdarhúsum og bygdafeløgum, og alt gott um tað, men á Sandi hevur henda rersla altíð verið livandi — hetta ikki minst fólkum sum Kristjani fyri at takka. Í teim depru og virkisleysu 50-árunum reistu teir eitt stórt og prýðiligt bygdarhús, sum nokk framvegis telist millum tey frægu í landinum. Tá ov lítið var fyri hendurnar heima, smæddist hann ikki við at fara langt av leið at vinna til seg og síni — so væl innanlands sum langt burtur í fremmand lond. Mær rennur í hug, tá han klæddi og bjálv- aði mær húsini. Tá spurdu grannarnir: „Hvaðan hevur tú fingið handa mannin, tað er tá ótrúligt, sam tað á ein stillferan hátt líður skjótt eftir hjá honum<. Mær tykir hesi fáu vælspurdu orð vera eina frálíka lýsing av manninum. Tær kviku skapandi hendurnar hava lagt amboðini fyri seinastu ferð, men tað tær av- rikaðu, verður leingi standandi sum minnis- hevur fund í kvøld kl. 19.30 hevur fingið heitið sum serlækni í medisinskum maga- og tarmsjúkum. Hann er frammanundan serlækni í medisinskum sjúkum. Oli Jacobsen hevur starvast á ymiskum sjúkra- húsum í Svøriki, Føroyum og í Danmark, og starvast í løtuni á sjúkrahúsinum i Aalborg. i meinigheitshúsinum. Gangandi aftanå likbilinum koma minni og kenslur til tin å ein meira inniligan hått enn vanligt. Tú kendi hann og øll hansara væl — vóru skyldfólk og vinfólk. Eisini hevur ein mang- an sitið væl í fjálga heimi teirra. Leingi hevði hann drigist við vánaliga heilsu, men at hann skuldi so brádliga fara, tað vardi okkum ikki, og er saknurin tí so mikið sárari. varðar. Borghild, børn og abbabørn, orð eru her so fátæk, vóru kanska betur ósegd — tit hava mist av tí besta tit áttu — eftir stendur sess- urin tómur. Men: Fjálgið um tey góðu minnini og latið tey liva. Rókur. Skaldsogan Ránið — eftir Mette Newth, sum Árni Dahl hevur týtt. Arktis er eitt elligam- alt duldarmál, drag- andi og ræðandi sam- stundis. Ár fimtan eftir Kristi føding kunngjørdi róm- verjin Albinovanus Pado: »Nåtturan er so- leidis, at uttanum alt er havið, og handan havið er einki«. Men niggju hundrað ár seinni fann Eirikur Reyði handan hav vekru firðirnar í Grenlandi. Í fimm hundrað ár búðu norð- búgvar her, men veld- uga Arktis, sum var um Grenland, varð ver- andi eitt duldarmál. Eisini arktiska fólkið — inuit — sum hevði búð her í meira enn 2000 ár undan norð- búgvum. Hetta fólkið hevði næstringar sínar í fjarskotna Sibiria. Ræðandi sagnir komu í, og tá ið norðbúgvar doyðu út í Grenlandi seint í miðeldini, vóru bara sagnirnar livandi um tey ræðuliga »Wilde« í landinum, sum antin varð lýst sum eitt paradís við gulli og einhyrningum, ella sum eitt kevandi hvítt helviti. RÁNIÐ er um, tá ið norsk og onnur europe- isk skip í 17. eld funnu landið »handan havið< aftur. Tey komu til Grenlands eftir gulli og einhyrningahorni, ella tey ætladu sæ: sjá- vegis til Kina. Flestu skipini sigldu heimaft- ur við ongum, men tá høvdu tey tíðum nøkur av teimum »Wilde« við í lastini. Pelsklæddu fangarnir hevdu einki virði í sjálvum sær. Tó kundu tey vera spenn- andi vera á europeiska marknaðinum ella granskingarevni hjá lærdum monnum. Fjøtrad av ókunn- leika og angist varð Inuit-fól:ið noytt at avnokta egnu trúgv, mentan og livihátt. Segubekurnar siga einki um lagnu teirra, ið fullu í norðbúgva hendur, eisini tiga tær um einastandandi mentanina, sum hetta gamla fólkið hevur ment í ringastu veður- lagsviðurskiftum, sum mannaættin tolir. Í bókini RÁNIÐ verður = ungi inuit- drongurin og gentan — Poq og Inequ — rænd við til Bergens, sum tá í tíðini var ein býur fullur av fordómum og ótta fyri tí ókenda. Tað er teirra søgu, vit hoyra, tey, sum eru tapararnir i saman- stoytinum millum tvær mentanir. Hóast Poq og Inequ eru yrkt- ir persónar við serlig- um eyðkenni i skald- søguni, er søga teirra ein samandråttur av fleiri veruligum hend- ingum, sum eru til skjals í loggbókum av rannsóknarferðum. Í europeisku rann- sóknarseguni er erdráp av fólki, oyðing av religiónum og mentan- um. Ótti og fordómar forða okkum í at lurta eftir boðskapinum, sum upprunafólkið hevur at bera okkum, so at vit fara at náttúra og menniskju eru eitt, og at menniskjuni er ikki langt lív lagað við ongari náttúru. Arktis er enn ein gáta, men nú meira hóttandi enn nakran- tíð. Dálkingin rakar serliga meint í Arktis. Hóast segan 1 bókini RÁNIÐ er segulig, er hon ein ben til ung- dómin í dag, um ikki at látast sum einki og lata týðandi megi sum ókunnleiki og sjálv- sekni ráða okkara fe- lags lagnu.