hósdagur 27. juni 1991síða 16

i i #4 Síða 16 KINA An International hev vadar upplys- ing neira enn 300 pol: is ingar, sum eru de: San 1989. Hildið ver it hundradtals ad ar eru dømdir i lov: i sama tíðar- skeið S 89 eru hundrað- tals sm stødingar, teirra mil! beiðsmenn, stu- den atolikkar, prote- star. g tibetanar, revs- aðir. i eiri hava fingið fong evsing frá tveim- um árum til livstid. Nøkur eru »Jømd« uttan rættar- mål :il »endurbigving gjøgnu n arbeidi«. Dómar- arnir eru i fleiri førum ong- antíð kunngjørdir. Rætt- argangsreglurnar í Kina standa ikki mát við al- tjóða krev til rættvísan rættargang. Hagtel um tey, sum eru demd og revsað av polit- iskum grundum síðan 1989, eru ikki kunngjerd. Tær upplýsingar, Am- nesty International hevur fingið, vísa at arbeiðs- menn og tey, sum vóru uppii demokratisku rør- sluni í 1989, og sum vórðu demd í býunum úti um landið, hava sum heild fingið harðastu viðferð- ina. Tilvildarligar handtøk- ur og fongslingar í langa tíð uttan dóm eru fram- vegis ein fastur partur av kúgingini í Kina. Hundraðtals fólk, sum eru handtikin í sambandi við mótmælini í 1989, eins og aðrir andsteðingar sita í fongsli í mánaðir uttan dóm. Tað sama er galdan- di fyri fólk, sum tala fyri frælsi til Tibet og fyri trú- arfrælsi. Nógv fáa ikki loyvi at verða vitjað av skyldfólki ella vinum, ei- heldur loyvi at sekja sær sakferarahjálp. Avmarkingar av trúar- lívinum eru vorðnar van- ligari seinastu tvey árini. Nýggjar reglur fyri átrú- naðarligum virksemi hava sett strangari reglur fyri loyvdum virksemi. Hildið verður, at hund- raðtals samvitskufangar framvegis sita í varðhaldi, einans tí at teir hava sag sína hugsan og nýtt sín rætt at savnast í friði. Summir eru demdir til fongsul í langa tíð eftir rættarmál, ið langt frá lúka krevunum sambært altjóða reglum. Onnur sita framvegis fest uttan dóm meira enn eitt ár eftir, at tey vórðu handtikin. Talið á avrættingum 3. juni 1989 var stóri mótmælisfundurin i Himmalfriðartor ginum i Peking. Nógv vóru tey, sum tá vórðu tikin til fanga. Amnesty Inter- nation tekur nú tók til frama fyri manna- rættindunum í Kina vaks ógvusliga í sam- bandi við eina herferð móti lógarbrotum í 1990 og 1991, og kann javnmet- ast við viðurskiftini undir einari líknandi herferð í 1983, tá hildið verður, at eini 10.000 fólk vórðu av- rættað. Eingin almenn kanning varð sett í verk at lýsa umsteðurnar, tá í minsta lagi túsund mót- mælisfólk, tey flestu óvápnað, vórðu dripin av stjórnarhermonnum undir mótmælisgongunum i Beijing i 1989 til frama fyri demokratii. Eiheldur varð nøkur kanning gjørd eftir at trygdardeildir drupu ein hóp av tibetan- skum mótmælisfólkum í hevuðsstaðnum Lhasa millum 1987 og 1989. Myndugleikarnir í Kina hava ongantíð svarað áheitanum frá Amnesty International ella fyri- spurningum um ávís man- narættindarbrot. Sama er at siga um áheitanir um loyvi at senda eygleiðarar til politisk sakarmál. Myndugleikarnir hava somuleiðis sýtt fyri at svara til fyrispurningar frá altjóða felagsskapum, S.T. íroknað, og hidið uppá, at hetta er uppílegg- ing í innlendis viðurskifti, og at teir meta manna- rættindarspurningar i Kina at vera eðrum óvið- UT rr — rr komandi. Tann 4. juni i år véru tvey ár liðini síðan mynd- ugleikarnir í Kina slógu til móti fólkaræðisrersluni í landinum, og blóðbaðið á Himnafriðartorginum í Beijing varð sett í verk. Amnesty International heitir á fólk um at skriva til Kina í juni og juli mánað. Brevini eiga at vera kurteisliga orðað og heilt stutt. Nevnið okkurt ella fleiri av niðanfyri- nevndu viðurskiftum. Eis- ini ber til at sipa til málið tiðindablaðið SpSjalurin um Duan Juan, sum greitt er frá á somu síðu, og sum ein bólkur hjá Amnesty International, Feroya deild arbeiðir við. — Bið um, at allir sam- vitskufangar verða latnir leysir. — Ger vart við tíðindini um órættvísa rættar- gongd og mannagongd- ina, sum loyvir, at >dóm- ar« verða sagdir uttan vanliga rættargongd. — Ger vart við tað stóra talið á dómum og tær longu fongsulsrevsingar- nar, sum andsteðingar í Kina hava fingið síðan 1989. — Ger vart við tað stóra talið á andsteðingum, sum eru demdir, men sum einki er frætt um, og heit á myndugleikarnar um at almannakunngera allar dómar yvir andsteðingar. Nr. 118 — 26. juni 1991 ; 3 | |