fríggjadagur 19. juli 1991síða 2

ønd sys Fyritaksstjóri ljósmyndari Abyrgdarblaðstjóri Krisjan Dahi Krisjan Dahi Kalmar Lindenskov Lidugt fyri hesuferð Mangur føroyingur man í hesi nýggju sildatid hava gjørt sær vónir um, at hesin fiskiskapur bert er byrjanin til nakað meira. Aðrir hava ivaleyst eis- ini spælt við spurningin um, hví vit ikki sjálvir fáa hesa gyltu veiðu upp á land til virk- ingar og harvið gongd á okk- ara alt ov mongu óvirknu hendur. Men við teimum uml. 14-15 túsund tonsunum, sum av- reidd eru til fremmandu skip- ini, er ævintýrið nú mestsum av í føroyskum sjógvi fyri hesuferð, meðan hetlendingar og aðrir kunnu halda á nakað enn í egnum sjógvi. Vit sum minnast sildatíðina og -virkingina á landi, tá hon var upp á tað mesta, ótolnast sjálvsagt mest eftir at fáa sild- ina vidgjørda í Føroyum, men avreiðingarhátturin, vit hava nýtt í ár, er ikki eindømi fyri okkum. Tey tvey og trý skip- ini í Nólsoyarfirði eru t.d. utt- anfyri Lervick í Hetlandi stundum upp í tríati. Sama er skilið í Íslandi og á mongum norskum firðum. Meðan vit bíða eftir at fáa sildina á iand til virkingar, kunnu vit tó fegnast um, at gongd aftur er komin á henda fiskiskap og at harðliga til- trongd urtøka fekst til hesi føroysku skipini so leingi tað vardi og um, at bjartskygni viðvíkjandi sildini ikki er heilt burturvið, so javnan hon nú slødist uppi i trolunum hjå ødrum skipum å nærum allari leid okkara. Til sildavirkingar å landi hava danir altid verid fremstir, men hesin idnadur er sjålvt i Dan- mark bert ein vidfåningur i mun til onkuntid. Nakad av norðsjóar- og eystursjóarsild fáa hesi virki, meðan kanska meira týðandi negdirnar verða keyptar úr Noregi, sum eins og vit ikki hevur megnað at fáa gongd aftur á sildavirk- ingina á landi, sum har eins og alla aðrastaðni fall niðurfyri við sildaveidustødginum i '77. At nærum fjordingsøld við nærum ongari sild ávirkar marknað og framleiðsluval hjá fiskiidnadinum sum heild er sjálvsagt. Tær fáu verk- smiðjur í løndunum kring okk- um, sum ikki bara snaraðu lykilin um, men royndu at hóra víðari, framleiða í dag nærum bert aðra vøru. Ti er vorðið sum er við sildaprísi- Blaðfólk Randi Jacobsen - Tórfinn Smith - Dagny Joensen - Ólavur W. Høgnesen - Hilmar Jan Hansen - Justinus Eidesgaard Utgevari: P/f Sosialurin Uppseting: P/f Sosiaturin Prent: P/f Pressan 1981 num, sum í ár »bert« hevur verið 1,18 kr. til móðurskipini. Traditiónirnar eru broyttar og finnast fyri dagligari sildanýt- slu í dag nærum bert í pen- ingafátækaru eystanlondun- um. Sum er hava vit tí næstan bert at takka fyri prísin, hóast vit, ið halda okkum kenna frá- líka fødsluvirdi í sildini, ikki kunnu verða nøgd sum so. Okkurt keypa russar til egna nýtslu, meðan skipini á Nóls- oyarfirði fyri tað mesta hava framleitt fyri skotskt felag. Skilið er tað sama við mongu skipunum í Hetlandi og Skot- landi. Bílig framleiðsla, sum ilt verður hjá møguligum virkj- um á landi at kappast við — og í stóran mun til eystan- londini. Hvussu skjótt vit, norðmenn, íslendingar, hetlendingar, skotar og aðrir megna aftur at fáa í lag ein skilabetri mark- nað fyri hesum rikidømi, er ilt at siga, men vónandi áðrenn næsta fjørdingsøldin er farin, sum mong við skili fyri slíkum kortini ikki halda. Men sum alifóður finst neyv- an nakað betri. Fyri okkum, sum so tráliga hava longst eft- ir sildini, er slík nýtsla mest- sum halgibrot, men verða Bústaður: Argjavegur 26 Telefon Argir 11820 119 Tórshavn 14720 Telefax: nøgdirnar komandi år so rivi- ligar, at vit fåa trupulleikar av teimum, eigur møguleikin sjálvsagt at umhugsast. Síggj- ast má og skal tó til, at stovni- num ikki verður gingið ov nær fyri at livga fédurtørvi sum hesum. Stórur partur av fiskivinnu sum so er søla og harvið marknaður og sildasølu við- víkjandi standa vit sum aðrir, sum upp ímóti einum múri. Men við smáu nøgdunum hjá okkum, teimum 14-15 túsund tonsunum settum upp ímóti teimum kanska 10-15 ferðir størru nøgdunum hjá hetlend- ingum, kundi vón kanska ver- ið fyri, at vit funnu okkum onkran »sermarknad«. Væl vita vit, at sildin er svika- lig og tí trupul, tá umræður at gera sáttmálar fyri í virkaðum líki, men fingu vit »sersått- måla« fyri okkara lítlu nøgd, skuldi borið til at fingið hend- ur á útlendskari sild, veiddu vit ikki sáttmálanggdina sjålv- ir. Vit hava tó tað álit á teimum, sum selja skulu, at hesir skipa fyri sum best — men tað er bert so vælsignað hugstoyt- andi fyri mong ikki at fáa sild- ina til virkingar á landi. 7 um sosigaley. + | < NA S A > Øs Svinari asta trygga loysn er Postadressa: Postsmoga 76 | | le UN Lisbeth Petersen misnogd Sosialnevndarformaðurin í Havn heldur tað vera ov- boðið, at Fólkaflokkurin við „útvarpsins hjålp«, kann sleppa at geva fólki ta fatan, at tað verður ein trýmannanevnd, ið reka skal eldrapolitikkin í hev- uðsstaðnum framyvir. Hon hevur kunnleika til einahverja trýmanna- nevnd, men einki um, at alt vald skal latast henni, og sigur bart út í Dimma- lætting at: Fólkaflokkurin um samgonguna hevur tikið ta avgerð, at eldra- politikkurin í Havn skal førust av >3-manna- nevndini og Fólkaflok- kinum, so ivast Lisbeth L. Petersen í, um tað í veruleikanum finst nøk- ur samgonga longur. uttan Lisbeth er heldur ikki fegin um fólkafloksmál- burðin >neyð og elendig- heit« og als ikki, tá talan er um íbúðir til tey eldru, tí sum hon sigur Hetta er ein spurning- ur um trivnað og møgu- leikar hjá teimum eldru í samfelagnum. Pensi- Ónir o.a. er eisini ein so- sialur spurningur, sigur Lisbeth. Vit vóna við Lisbeth, at skilagóður eldrapolitikkur í Havn ikki verður køvdur av fólkaflokksins »neyå og elendigheits- prinsippi- num<, men loyva okkum at minna á, at hetta veldst nógv um samgongulutin hjá sambandinum fram- yvir. s* SS Dagblaðsstuðul um Atlantic Rapsody Harmur útiseti sigur før- oyingar verða úrlætnar at skinninum í filminum við teimum 52 havnarmynd- unum hjá Katrini Ottars- dóttir. So skelkaður tykist útisetin at vera, at var eitt músanol at kropið í, hevði hann gjert tað, so sloppist kundi undan, at nakar uppdagaði, at hann eisini var feroyingur. Útisetin hevst serliga at, hvussu átrúnaðarbólkar, verða gjørdir til »låturs« og sig- ur, at vit vid hesum filmi hava goldid meira enn framleiðsluprísin, ti pris- urin var eisini, at umdomið hjá føroy- ingum í útheiminum fekk eitt spark í andlit- ið. Í hesum filmi vórðu føroyingar úrklæddir og hongdir ut — ikki av nøkrum viðgongdum, utlendskum felagsskapi — men av okkara egna fólki. Var endamálið at dálka foroyska fólkið úteftir, so er bert hetta at siga: Tað eydnaðist til fulnar. Nógvar eru um filmin, men neyvan man endamálið við filmi- num hava verið rat dålka« foroyingar úteftir, sum greinskrivarin heldur. Hinvegin ivast vit ikki í, at filmurin sum frálíður fer at hava ávíst siðsogu- ligt virði. Kanska ikki um eina so einastandandi sið- søgu, tey bestu av okkum halda seg hava, men tó lýsandi lívið, sum tað eis- ini var einaferð. hugsanir Furunkulosutilburður- in í Funningsfirði hev- ur enn einaferð givið okkum eina álvarsliga áminning um, hvussu viðbrekin alivinnan kann vra. Hverki hav ella upplendið, har henda vinna heldur til, kann longur sigast at vera nóg reint, takkað verið hesi vinnu, sum enn verður framsett sum okkara frægasta alternativ. Men brúka vit ikki henda náttúru- givna vinnumeguleika eftir náttúrugivnu treytunum vrður tað ein galin endi. Sjúkuraktan fisk og smolt liva avlíva vit frá hond, men hvussu vit skulu sleppa okkum av við »slaktid«, vita vit eftir øll hesi aliár einki avgjørt um. Frá út- lendingum hava vit fingið at vita, at ein- brenning, meðan vit sjálvir higartil hava hildið tyrving verið brúkiliga loysn. Hvussu nógv hevur verið roynt at tyrva, vita vit ikki, men fram er komið, at ongar fast- ar reglur enn eru ásett- ar um, hvussu berast skal at, tí at uppskotið frá Heilsufreðiligu Starvsstovuni, sum latið varð landsstýri- num í 90 ikki enn er endaliga viðgjert. At arbeiðsfriður hvorki var til hetta ella hitt í undanfarna landsstýri vita vit, men vænta so sanni- liga, at hetta lands- stýri sum skjótast fær alarum okkara greiðar fyriskipanir at halda seg til, so sleppast kann okkum Bellum burturúr »Svinarii« sum hesum.