leygardagur 3. august 1991síða 15

tíðindablaðið Nr. 143 — 3. august 1997 greitt, at bara tær fyritekur, ið eru effektivar, verða væl stýrdar og hava gott ma-kn- aðararbeiði, fara at standa seg. Verjutollur av ymiskum slag verður at kalla burtur, og í staðin kemur ein av- gjaldsskipan, ið setur okkara egnu veru javnt við innflutta veru. Tann stuðul, ymsan hátt verður latin vinn- uni nú, fer at falla burtur, og tað er væntandi, at hann fell- ur fyrr burtur enn higartil annars hevur verið hildið po- litiskt gjerligt. Fyritekurnar áttu tí longu nú virksemi sitt. sum á at tillaga Tey lond, vit fara at kapp- Alt bendir á at virksemið á skipasmiðjunum um stutta tid fer at økjast Síða 15 ast við, lata nú ikki heilt ong- an stuðul, og á jevnum feti við hesi lond kunnu vit fram- vegis stuðla; men longu við samgonguskipanina varð á- sannað, at hesin stuðul má verða latin til ílegur og kapitalkostnað, og seta virki í gongd, og tílíkt í avmarkada tíð, men ikki rakstrarstuðul. Tí arbeiðir landsstýrið við at gera fyritreytirnar hjá vinnulívinum at virka undir lagaligari. M.a. beitt við eini ætlan um at út vinnuni Kapitalútreiðslugrundarlag ið verður eisini kannað, so at ein mynd fæst av sum varandi verður ar vega bíligari orku hvat kann gerast fyri og við tann part in, ið hevur so stóran virkis kostnað, at eingi livilíkindi eru í friari kapping. y edhaldsskipanin vid privatum vedhaldsgrunni fyri nybyggingar å skipa- Fiskiidnadurin góðar sømdur við EF-avtalu Landsstyrid hevur ta prinsipiellu åskodan, at tad, sum okkara fiskifloti fiskar, eigur at verða avreitt í Føroyum og virkað her til borðklára voru, um til ber, segði logmaður í ólavsokuroðu síni. Hann vísti á, at vit harafturat skulu flyta út feska, ísaða voru vidgjørda til brúkaran, men tá fesk vora verður útflutt, skal tað bara vera til sera høgan pris, til brúkaran beinleiðis at nýta og ikki til at virka meira á meginlandinum. Men tað eru eisini vansar í nýggju avtaluni. Atli Dam segði: iskivinnuidnadurin fær í ggju avtaluni við EF sera ðar útflutningssemdir, yri fullvirkaða veru og iða og hálvvirkaða Landsstýrið hevur ta isipiellu áskoðan, at tað, okkara fiskifloti fiskar, at verða avreitt í Fer- Sif Landsstyrid er sinnad at studla åvisum iløgum til godsking oyum og virkað her, til borð- klåra vøru (grytuklåra tey kalla), um til ber. Harafturat skulu vit flyta ut feska isada vøru vidgjørda til brukaran; men tá ið fesk vera verður út- flutt, skal tað bara vera til sera hegan prís, til brúkaran beinleiðis at nýta og ikki at virka meira á meginlandin- um. Vansar eru í nýggju hand- ilsavtaluni. Rávera og hálv- virkað vera sum fars og blokkur, fáa í flestu forum tollfrælsi í EF. Freistandi kann tí verða hjá virkjum at arbeiða hetta »hålvfabrikata« til víðari við- gerð á meginlandinum. Var- ast má ímóti hesum, tí av royndum vita vit, at prísurin á hálvlidnari veru er sera skiftandi, og slík prisføll, ofta hava sæd, kunnu skjótt kollrenna virki. Havast skal í huga, at fram- yvir verður eingin ráfiska- grunnur og skjótt eingin landskassi at lofta, tá ið slík prísfall koma. Landsstýrið heldur, at tað er rættari at okkara fiskiidnadur leggur sum vit dent á góðskaðar verur við haldbetri prísum. Menningarlógin, sum løg- tingið samtykti í vár, roynist væl, og tann parturin av veið- uni, ið verður góðskaður innanlendis, veksur skjótt. Væntandi veksur henda mongdin úr 2.000 tonsum í 1990 upp í eini 5.000-6.000 tons í 1991 og tvífaldast aft- ur í 1992. Landsstýrið hevur sagt seg sinnað at stuðla ávísum iløgum til góðsking og verður hetta gjert; men avgjerdur politikkur er tað at avmarka stuðulin til ávíst tal av am- boðum av sama slag runt landið. Soleiðis heldur lands- stýrið, at uppsagingarvirki í Feroyum skulu verða sera avmarkað í tali. Aðrir góðsk- ingarhættir úr feskari ráveru kunnu harafturímóti væl nýt- ast á fleiri virkjum í landin- um. Royndir við endaliga borð- klárum verum verða nú gjørdar í fiskiidnadinum, og fara tær fyrstu helst á marknaðin fyrst í komandi ári. Landsstýrið hevur stuðlað fiskainnflutningi, at kanna, um tað er gongd leið at ekja arbeiðsplássini í fiskiidnadin- um. Ætlanin er at taka sam- an um hesar royndir í oktob- er mánaði og koma til eina niðursteðu. Alt bendir á, at hetta er eitt gott íkast til fiskivinnuna. Handilssáttmálin setur krev um at feroysk virki og feroysk fiskiskip verða leggild (autoriserað). Hetta ger, at vit mugu hava eina eftirlitsskipan og eina góðkenningarskipan viðvíkj- andi virkjum og skipum, sum eru góðkend í felagsmarknað- inum. Landsstýrið hevur í hesum sambandi ætlanir um at vaksa Heilsufreðiligu Starvsstovuna, ið kemur at hava eftirlit og leggilda. Hetta verður ætlandi liðugt í 1992, og øll fiskiidnadarvirki og skip eiga at verða løggild innar 1. januar 1993. Tungar byrðar, men figgjarliga fyri- treytin fyri at sleppa at virka til europeiska marknadin. Strongu krøvini frå felags- marknadinum til føroyska vinnulívið koma til góðar, tå ið talan er um veru til onnur lond. Eingi ivi er um, at tað fer at hilnast hjá okkum í fram- við EF smiðjum er so smátt farin at virka, og alt bendir á, at virk- semið á skipasmiðjunum um stutta tíð fer at ekjast, og kemur so fyri seg, sum má haldast at vera rímiligt, so- leiðis, at vit framyvir kunnu byggja tey skip okkum tørv ar, og harafturat hava ein so kappingarferan skipasmiðju- ídnað, at hann átekur sær ar beiði fyri onnur lond Í framtíðini verður eingin ráfiskagrunnur og skjótt eingin landskassi at lofta, tá prísfall koma. Landsstýrið heldur tí tað er rætti at okkara fiski- ídnaður leggur dent á góðskaðar verur við hald- betri prísum tíðini, gera vit okkum nú púra greitt, hverjum fyri- treytum vit fara at virka undir, og fara undir neyðugar tillagingar, áðrenn veruleikin er har. Hesar trupulleikar skúgva vit ikki til viks ve