leygardagur 3. august 1991síða 18

kvinderne i Bibelen - 4 + he, er fø 2 í Á + LP r á Í x Sterkar kvinnur i Bibliuni Ísraelski jour- nalisturin Ester Edelsten hevur skrivað bókina "Kvinnurnar i Bíbliuni" fyri at lýsa tær sterku kvinnurnar í Bíbl- iuni og fyri at av- sanna fordómar um, at Bíblian kúgar kvinnur. Bókin kemur út í næstu viku og verður eitt ment- unnardokument úr Gamla Test- amenti, fyrsta av sínum slag á donskum, verður sagt í tíðinda- skrivi: Kvinnurnar í Bíbl- tuni liva í egnari verð. Vit vita ov lítið um hesa verð - kanska er tað ti, at tær valdu at liva avbyrgdar. Men tann heimur, tær livdu i, var vidfevndur. Allar vóru tær sermerktar og ávirk- aðu søgunnar gongd. Ísraelska blaðkvinnan Ester Edelsten er gift og býr í Danmark og er tid- Norður- indakvinna í altid undir hjálmi tá ið tit súkla 24 mi londum fyri ísraelska dagblaðið Maariv. Hon hevur lært ul lærara i Ísrael og hevur lisið semitiska málfræði við Universitetið í Keyp- mannahavn. Hon hevur givið út eitt føroyskt og eitt danskt békmentasavn á hebraiskum, og eitt israelskt skaldskaparsavn å donskum. Í bókini Kvinderne i Bibelen verða 21 kvinnur úr Gamla Testamenti vidgjørdar. Okcndar: Dinah, Hannah, Aksah, Atalyah, Rahab, Tzipo- rah, Michal - og kendar: Sára, Lea, Miriam, Debo- rah, Rut o.a SJALDSAMAR KVINNUR "Eg havi roynt at lyst nakrar persónligar egin- leikar hjá hesum bíblisku kvinnum og vidgjørt tær soleiðis, at vit skilja tær, hava virðing fyri teimum ella taka støðu - hóast tær livdu fyri fleiri túsund árum síðani. Viðgerð mín hevur grund í Bíbliuni, men eg havi hildið meg nógv at tulkingum, orða- tókum, líknilsum, æv- intýrum og frásagnum, ið hundraðtals ættarlið hava borið víðari, og sum er savnað í rabb- inskum bókmentum. Bókin er ein lítil roynd at lýsa hesar sjáld- somu kvinnur í bibliuni, sum vit kortini kenna so væl aftur. So langt burt- uri og tó so nær. Trupul- leikar teirra, hugsunnar- háttur og atferð hoyrir í mangar mátar eini farn- ari tíð ul, men hevur eisini áhuga í dag", sigur Ester Edelsten at enda í tíðindaskrivinum. Bókin kemur út á S.T.- forlagnum í næstu viku. H.Ey. ums. I 0 = = - Vit áttu at = Eg kundi ynskt, at dansifelógini endað við megnar dan er + møttu upp beint aftan å felagssangin, so vit kundu sligið ein føroyskan ring, sum bar av øllum. Hetta heyði verið ti føroyska dansinum at gagni, sigur Olavur Hátún, ein av stig- takarunum til tann vælumtókta felagssangin Olavsøku. Olavur greidir frå, at hetta tiltakið kom í av tilvild eina 6lavsøku miðskeiðis í 70-årunum, tá ið fólk úr Havnarkór- inum hittust í býnum Olavsgkunátt og fóru at syngja fleirraddað. Tá ið Olavur so kom oman, varð hildið fram at syngja - fyrst fleir- raddað, síðani sangir úr Songbók Føroya Fólks - og fólk sang við. Henda løtan varð sera væl umtókt, og ti av- gjørdu tey í kórinum at hittast aftur til sang næstu Olavsøkunått - men ongum siga frá, bara fara at syngja. Hjá ólavsgkugestunum gjørdist tradition at fara at lurta eftir Havnarkór- inum Olavsøkunått. Og burtur úr hesum spratt so tann løtan við felags- sangi, vit hava í dag. Fyrsta árið, lýst varð við hesum tiltaki, og sang- heftir á l byu åt, var å Olavsøku 1986. VÆLUMTÓKT - Hetta kann geva eitt sindur av trupulleikum, tí so øgiligt fólk er, og tað kann skjótt verða ruðuleiki. Men eg haldi, at hetta kann samskipast ul ein sera góðan tålt, og í góðum veðri er tað hugtakandi, sigur Olavur. - Og fyri okkum, sum løgdu fyri við hesum, er ikki minni hugtakandi, at hetta verður gjørt víða hvar- á Nordoyastevnu og á ðrum stevnum eis- ini. Og tað haldi eg vera ógvuliga gleðiligt - fáa staðni í heiminum fært tú so nógv fólk saman at syngja serigst mitt á nátt. NYTT OG GOTT GAMALT - Mangan er trupul- leiki at fáa ung og eldri at hittast við sínum á- hugamálum - og her er betri høvi enn nakra aðra- staðni at fáa fólk at syngja "nýtt og gott gamalt" - at ikki bara verður sungið úr Songbók Føroya Fólks, og heldur ikki bara tað, sum er frammi í løtuni - men at vit blanda tað og taka tað fram, sum vit merkja hevur dygd av tí, sum verður gjørt júst nú og fáa tað við. - Eg haldi, at vit hava eina góða blanding. TIGN MÓTI ENDANUM - Fast er at enda hesa sangløtu við einum ólav- søkusålmi - fyri at fáa eitt sindur álvara í aftur fram móti endanum, áðr- enn vit fara at dansa. Eitt, sum eftir mínum tykki hevur sermerkt hesa løtuna, er, at tit nú eru farnir at brúka tað på a upprunaliga kvæðalagið til "Frægir funnu Før- oyaland". - Ja, sjálvandi - hjá okkum er eingin grund til at syngja versiónina hjá Henrik Rung, tá ið vit nú hava varðveitt okkara upprunaliga kvæðalag. RING SUM BER AV ØLLUM - Ynski hevur verið frammi, í sambandi við, at vit enda hesa løtuna við føroyskum dansi - um at fingið tað ul trad- itión, at dansifeløgini og teir góðu dansararnir komu saman har og slógu ein føroyskan ring, sum bar av øllum. - Tí tann før- oyski dansurin hevur ikki havt so góð kor og hevur ikki ta somu breidd sum fyrr - og her er eitt høvi sum einki annað til góðan dans. HÁTALARADAN SUR Er tað at mæla til at nýta nátalaraútgerð til fóroyskan dans? - Hesa løtuna gerst ikki gðrvísi. Fyrr dans- aðu vit uppi í Kommunu- skúlagarðinum á Ólav- séku - men til felags- sangin er nógv meira fólk - so neyðugt er við tilik- ari útgerð, skal fólk ikki Sl 143 — 3. august 1991 Aftan á sangin undir Tinghúsinum plagar kór- id at fara út á Tinganes til sang og hugna. dansa hvør í síni rytmu. - Men sjálvandi skal útgerðin ikki dominera - bara stuðla. - Men at nógvir dansi- ringar eru, ger einki. Hevdi tað so gjørt nak- að, um hvør ringur kvað sítt kvæði? ; - Ja, tað haldi eg. Ut- gerdin er neydug - annars verður kaos. Eitl nú hevði sangurin verið púra óhjálpin uttan mikrofon. Men so eru eisini stór framstig hend við út- gerðini, síðani vit fóru at syngja gjøgnum mikro- fon. Her eigur Tema- Radio tøkk uppiborna. - Annars eri eg sann- førdur um, at høvdu vit meira útgerð og brúktu stórri øki, kundu vit fingið hetta sum ein BYRJA FYRR - Hetta tiltakið byrjaði jú spontant, og tey næstu árini varð byrjað um somu tíð: kl. 3 á nátt. Síðani fluttu vit tað fram til kl. Í - og í ár byrjaðu vit kl. 12. - Men best hevði verið, høvdu vit byrjað kl. 11. Hetta hevði órógvað úti- møtini - men vit mugu tosa saman um hetta. - Tí tað vísir seg, at so nógv fólk kemur oman ul felagssang, at øll onnur tiltøk steðga upp. Ein dansari segði fyri mær, at vit høga teirra dans av - ti alt fólkið rýmir úr dansinum og oman í miðbýin. - Góvust vit fyrr, høvdu øll eina langa nátt fyri sær kortini. Sangløt- an má heldur ikki vera ov drúgv. - Men eg haldi tað vera stórt spell, at tveir av teimum nýggju Havnar- sangunum duttu niður- fyri, og at bert ein varð sungin. Um hetta hevði verið betur fyrireikað, kundu vit saktans sungið teir allar triggjar, sigur Olavur Hátún. ð