týsdagur 27. august 1991síða 2

Fá alternativ SO var fyrsta veruliga aðalorða- skiftiå í tinginum, síðani henda samgongan varð skipað. av. Orða- skiftiå um ålavsøkurødu løgmans vardi í tveir dagar og hevði alt Før oya fólk høvi at lýða á, meðan ting- menn og landsstýrismenn við- gjørdu røduna og annars støðuna í samfelagnum HVAT kom so burtur år, kunnu vit spyrja aftaná! Fingu vit innlit í, hvat andsins fólkavaldu og stýrandi menn og kvinnur hugsa og ætla! Fingu vit innlit í, hvussu veruliga er statt hesum landi. og hvussu fram- tíðin fer at síggja út! Tey flestu svara heist noktandi. Og kemur hetta av, at tingmenn tianverri alt ov ståran mun tosa uttan um veru- ligu málini. Eisini hesaferð var við- gerðin í so nógv merkt av meira eila minni persónligum briksli, og tað varð farið ov lætt um álvarsmálini, sum leika á í okkara samfelag í dag. HETTA var so fyrsta hólmgonga millum andstæðu og samgongu. Ikki kann sigast, at innbjóðingin frå legmanni til andstøduna um at fáa í lag fjaltáttaða samvinnu í tinginum, varð væl móttikin. Flestu av and- stødutingmonnunum hildu lítið um hesa innbjóðing, sum ikki var mett at hava stórvegis uppá seg. Hon var í mesta lagi ein roynd hjá iegmanni at fáa onkran andstødutingmannin at bjarga samgonguni, um hetta fór samgongan neirtjuta. at verða neyðugt. nu bert hevur ein mann VIT fingu annars at vita frá andstoð- uni, at løgmansrødan var alt ov tunn, henni mangladi bæði hugsjon r og itøkiligar ætlanir. Hesum svar- aði løgmadur aftur við at siga, at tíð er ikki júst nú til at draga hugsjónir- rar fram, nú tað leikar so hart á í DU- skapinum. Meildur eiga vit i Telag at sum minka andi og aftur vónina hjá fólki. finna loysnir im ar seiðsioysi her á sum kveikja lív HÓAST eisini kundi verið meiri skjóta á ólavsaku- røduni, so er greitt, at tað kanska serliga er galdandi, tá fíggjarlógin kemur til viðgerðar, at vit fáa lagt á borðið viðurskifti, sum geva einum orðaskifti veruligt og itøkiligt inni- hald. Tað mugu vit so bíða eftir, til uppskotið kemur fyri tingið í næst- vit meina, at nar um. Men tað, sum kanska serliga skuffaði við hesa umrøduna á tingi, vóru heidur lítiðsigandi og uppgev- andi sjónarmiðini hjá andstøduni. Í- staðin fyri at vera eitt gott íkast til alt kjakið um at fáa gongd á aftur í samfelagnum, so vóru andstødu- tingmenn »befongdir« av at brúka nógv av síni talutié til briksi og små- xegi. Briksi um at eitt nú javnaðar- flokkurin hevði lovað so nógv, men ainki halda av tí. Tíanverri sisti andstaðan ikki á alternativ til serandi politikk. kundi JU, rætt ar tað. at javnaðarflokkur- n kom við nógvum, helst ov nógv- um, lyftum undan valinum. Og tað er eisini rætt, at flokkurin hevur ikki uppfylt øll eisini at ásanna hesi lyfti. Men vit eiga w t samgongan hev- ur bert sítt hålvt ár á baki, so enn kann nógv gerast. Vit kenna so til umraddu lyfti og vita eisini, hvat samgongan ætlar, ti mangt av ti er í samgonguskjalinum " MEN áhugavert hevði verið at hoyrt, hvat andstaðan, sum telur næstan helvtina av tingmonnunum, kundi hugsað sær. At tosa um at fara upp í EF, nú vit ikki enn hava fingið roynt avtalu okkara við fe- lagsskapin, er lítið høpi í, so okkurt frægari máttu framherjar sam- bandsfloksins havt at trivið í. Men gakk, ein tunn viðgerð, sum heldur ikki økti um virðingina fyri okkara tingi. TAÐ eigur at verða sagt her, at nýggi landsstýrismaður javnaðar- floksins í fiskiidnadarmålum hevði eina sera áhugaverda rødu, har hann vísti á itøkiligar ætlanir, har vit fáa fleiri fólk í arbeiði í okkara pri- meru vinnu. Men í sama viðfangi eiga vit at minna samgonguna á, at eitt av hennara lyftum var at seta í gongd arbeiði í landinum — eisini innan tað almenna. Vit fara tí her at heita á landsins stýri um at fáa al- menn arbeiði í gongd, soleiðis at ikki alt byggivirksemið í landinum verður lagt heilt lamið. Best er at seta í gongd arbeiði innan framleið- andi útflutningsvinnuna. Men vit mugu heldur ikki gloyma hin partin. Tað fáa vit kanska meira at vita um, tá fíggjarlógin kemur til viðgerðar. Eitt er at halda aftur og spara. Men tað ber heldur ikki til at steðga upp øllum virksemi í hesum landi. Oyggjatíðindi og bankarnir Oyggjatíðindi SKT1Va i síðstu viku um bankavirk- semið her á landi. Blaðið skrivar, at føroysku bank- arnir mergsúgva smá- kundar sínar, samstundis sum teir eftirgeva milli- Á »naupphæddir hjá kundunum ar stór- Blaðið skriv- »Serliga Sjóvinnubank- in og Feroya Banki hava í åravis oyst út pengar til stórfyritekur og teir mest framligu sokallaðu innukus- menninar. Tá hesir so hava livað í sús og dús í eina tíð fara teir til bankan og siga at ti- verri gekk ætlanin ikki, og bankin kann ikki fáa pengarnar aftur. Bank- in sigur einki, bara at tað var keðiligt. Dagin eftir koma somu persón- ar aftur í bankan og leggja nýggja ætlan á borðið. Bankin sigur hatta ljóðar spennandi, tú fært tær milliónirnar tú hevur brúk fyri. Hes in framferðarhátturin kann halda fram i Før- oyum i åravts, uttan at bankarnir gera nakað sum helst við at krevja hesar persónar at gjalda gamla skuld, áðrenn teir fáa meiri lán. Hinvegin kann tann vanligt verkamaðurin ella fiskimaðurin ikki skylda eina krónu, utt- an at bankin heldur pengum aftur á tíni løn- arkonto Bankarnir kunnu siga seg ikki gera tað so oftani teir vilja, men hetta er so, og hetta hendir hvønn Guds skapta dag. Dømi eru eisini um at Sjó- vinnubankin hevur hótt kontoeigara við sakfør- ara fyri eitt mistak sum teir sjálvir hava framt. Viðkomandi hevdi fasta flyting, men fór so utt- anlands, og tá hann fór var kontoin tóm. Ákka- væl helt Sjóvinnubank- in fram við at trekkja upphæddina í fleiri mánaðir. Tá so viðkom- andi kemur aftur til Føroya, liggur hóttanar- bræv frá bankanum: Er upphæddin ikki goldin innan fastsettan fær sakferari málið Bankin ikki so mikið dag, sum tekur í egnan barm, og sigur, at her hava vit gjert eitt mis- tak, lat okkum loysa tað á ein sámuligan hátt. Ella kanska skuldi bankin farið eftir peng- unum, har teir hava flutt teir, og umgjert flytingarnar. Ein kann siga, at ein einkult flyt- ing av tómari konto kann og eigur at góð- takast av báðum pert- um, men tað er reinur kleyvarskapur tá hetta hendir mánaðir. Hesi demini við bank- unum, pengar, upp til 6-8 sum nokta folki sum tey eiga, og hóttanin um at enda hjá fútanum, visa, at dankarnir gera alt fyri at fáa tann vanliga kundan niður á knøini, fyri síðani at trilla teir rúnt tummilin og súgva hvert oyra úr teimum. Bankarnir áttu at fjelga um teir túsund- sum hava vanliga lønarkonto, heldur enn at oysa pengar út til ymsar fidusmakarar. ið 3 LAS, havt i tonkunum at teir sjålvir ongantíð hava ulu gjalda peningin aftur« skriva Oyggja- tíðindi. Fyrireikað Um eina viku fara ikki færri enn 60 feroying- ar við leiguflogfari til Skotlands at luttaka í stórari framsýning og ráðstevnu. Hetta er heimsins stersta ráð- stevna innan olju- vinnu, og er tað helst fyrstu ferð, at so nógvir feroyingar fara við til slíkt tiltak. Tað kann sýnast legið, at so mangir feroyingar fara við til slíka ráð- stevnu, nú vit sum so einki hava við olju- vinnu at gera — og nú torferu tíðirnar her á landi skerdu meguleik- ar okkara at fara til ráðstevnu í útlandin- um. Men orðatakið sigur, at neyðin lærir nakna kvinnu at spinna. Um tað kann brúkast í hesum ferin- um, kunnu tað so vera ymsar metingar um. Men soleiðis sum stød- an er vorðin her á landi, so halda mong, at vit eru noydd til at leita upp alternativar vinnuvegir, og olju- vinna skal so vera ein slíkur. Her er bæði talan um at vera við í hesi vinnu aðrastaðni og so sjálvandi eisini >dreymurin< um, at okkurt fer at vísa seg her heima eisini. Hvussu er og ikki, so er tað rætt, at vit royna at troyta teir meguleikar, sum vit kunnu fáa eyga á. Men um hetta inniber eina oljuvinnu her á landi, er so ein heilt annar spurningur. Tað megu helst finnast mong millum okkum, sum ynskja eina fer- oyska oljuvinnu har piparið grer — av ótta fyri, at ein slík skal fáa álvarsligar avleið- ingar fyri okkum sum fólk, meðan onnur síggja hana sum ein- astu bjarging. Hvat vit enn halda um hetta, so eiga vit í hvussu so er at vera fyrireikað, og kanska hópferðin til Skot- lands nú kann vera okkum ein hjálp í so máta.