hósdagur 29. august 1991síða 2

” = Longur á sjálv- ” me = stýrisleið ÁVÍSIR flokkar hava eftir orðaskiftinum um løgmanns- røduna at dóma eitt sindur ilt av, at javnaðarflokkurin nú hevur lagt seg á odda fyri sjálvstýrisstremban føroy- inga. Hetta tykir okkum løg- id. Fyri tad fyrsta er einki meira rimuligt, enn at vit, nu heimastyrislågin er troytt út í æsur, endurskoða stjórnar- viðurskiftini og viðurskifti okkara við restina av ríkinum. Fyri tað annað er einki meira natúrligt enn hetta, at royna at vinna so nógv ræði sum møguligt á okkara egnum lívi og lagnu. Tjóðskaparliga og mentunarliga eru vit serstøk tjóð við fullum rætti til alt tað sjálvræði, vit ynskja. Spurn- ingurin er, um og nær vit Uppseting: Pt Sosialurin Pt Pressan 1881 | Telefon: 11820 skulu taka tey ymisku stigini fram móti størri og størri sjålvrædi. TEIR, sum finnast at, siga: »Best man vera sum er« ella siga teir: »Alt eila einkil«. Vit vita væl, at tað finnast nógv fólk í javnaðarflokkinum, sum væl kundu hugsað sær einar suverenar Føroyar heilt leysar av danska kongaríkin- um. Men hetta sjónarmið hevur ikki undirtøku í fólkin- um. Hevði hetta sjónarmið havt undirtøku, átti tjóðveld- isflokkurin 17 og ikki á ting- limir. So einfalt er tað! HINVEGIN er eingin ivi um, at hugsjónin um nógv størri sjálvræði, virðiligari og meira javnbjóðis stødu í ríkinum hevur stóra undirtøku millum manna. Tað er valla heldur ivi um, at flestu føroyingar upp á Argir longri sikt ynskja einar púra sjålvstødugar og suverenar Føroyar. Tað er hesa gongd, vit longu nú skulu búgva okk- um og menna okkum til. HVUSSU menna vit okkum til sjálvræði? Tað gera vit mill- um annað við at taka alt meira sjálvstýri, so hvgrt sum vit politiskt og fyrisitingarliga eru til reiðar til meira sjálv- ræði. Tað er altumráðandi, at tað er breiður meiriluti og stór undirtøka fyri hvørjum stigi longur fram á sjálvstýris- leið. Tað er tí beint av lands- stýrinum at fyrireika nýggja skipan. Tá hesar fyrireikingar eru lidnar, eigur málið at verða lagt fyri Føroya løgting, ið eigur at hava endaliga og avgerandi orðið í spurningin- um, hvussu langt vit skulu fara á sjálvstýrisleið í hesum umfari. løgmansrødan Dagblaðið skrivar enn einaferð um reðuna, sum Atli Dam, legmaður, helt á ólavseku. Hesa ferðina er tað aftur ein j., sum undirskrivar oddagrein- ina. Uttan at vita við vissu, hver rithevundin er, so hevur Jógvan Sund- stein í báðum teimum bleðunum, har J. hevur undirskrivað oddagrein, skrivað navngivna grein á síðu 3. Víst verður í hesi odda- grein á tað góða samar- beiði — >samróður<, sum er í samgonguni. Blaðið skrivar: »So var orðaskiftið á tingi um løgmansrød- una 1991. Næstan allir tingmenn høvdu orðið, fleiri tvær ferðir og nakrir høvdu eisini fleiri viðmerkingar. Nógu orð vórðu segd, og nú aftan- á kunnu vit royna at taka samanum og gera upp virðið fyri føroyska samfelagið av ti, sum sagt varð. Legmansreðan sjálv viðger so gott sum all samfelagseki. Hon er eitt dokument frá lands- stýrissamgonguni, sum greiðir frá verandi orða- skiftinum og komandi ætlanunum. Samgongutingmenn og landsstýrismenn tóku undir við ti, sum løgmadur bar fram á Ólavseku, og týðiliga kom fram at góður samróður var millum samgonguflokkarnar báðar. Tað, at Fólka- flokkurin og Javnaðar- flokkurin drógu eina línu undir orðaskiftin- um, ørkymladi andstød- una rættiliga nógu, ti næstan hver einasti andsteðutingmaður brúkti part au síni talu- tíð til viðmerkingar — ofta satiriskar ella øvundsjukar — um at samskiftið var so gott. Orðini hjá tingformann- inum um, at samarbeið- ið í hesi samgongu higartil heuði verið veitt satt fornoyilsi« gjørdist ein klassikari, og var endurtikið ferð eftir ferð av fáligum andstoðu- monnum. Lurtað var við spenn- ingi eftir, um andstødu- flokkarnir mundu hava nakran konstruktivan kritikk og meguligar al- ternativar loysnir til tað arbeiði, samgongan og landsstýrið hevur útint og ætlar sær at gera í komandi tingsetu. Men har kom stórt sæð einki. Atfinningar vóru, men mest snúðu tær seg um smærri mál. Lítið var av eðrum loysnum í samband við búskap, vinnukvstrup- ulleikar, arbeiðsloysi likviditet og skk mål, sum nerva alt samfelag- ið. Samgongan tekur ti hetta til eftirtektar og uppfatar orðaskifti sum heimild til at arbeiða víðari á tí grundarlagi, sum niðurfelt er í sam- gonguskjali og ólau- sekureðu legmans og eðrum tilfari, sum kom- ið er frá landsstýrinum. Í reðu síni bjóðaði logmaður til samarbeiði á breiðum grundarlagi í $ tingsalinum. Ikki kann sigast, at hetta tilbod varð væl móttikið. Teir báðir størru andstødu- flokkarnir vistu mest- sum møguleikanum frå sær. Heldur meira posi- tiv vóru signalini frå eðrum tingmann Kristi- liga Fólkafloksins og frá Sjålvstyrisflokkin- um. Hetta er sjålvandi at fegnast um, ti vili til samarbeiði um ávísar loysnir gevur eisini møguleikar fyri ávirk- an. a Rætting Í oddagrein í gjár eru nekur tel komin skeivt fyri. Vit skriv- aðu, at roknast kann við halli á komandi fíggjarlóg við 360 og meguliga 500 mill. kr. Umreddu tel eru met- ingar fyri hallið á ver- andi fíggjarlóg. Hall- ið á fíggjarlógarupp- skotinum fyri 1992 er mett til einar 100 studningur Um stutta tíð skal løgtingid viðgera upp- skotið til fíggjarlóg fyri 1992. Hóast upp- skotið enn ikki er al- mannakunngjert, vita vit longu nú, at mest kollveltandi broyting- arnar í uppskotinum eru skerjingar í studn- inginum til fiskivinn- una. Hóast vit ikki hava tey nágreiniligu telini, so er talan um at minka henda studn- ingin við millum 100 og 200 mill. kr. Hetta skal tó takast við fyri- varni. Enn er so bert gott hálvt ár runnið av hesum landsstýris- skeiðnum og enn hava teir báðir samgongu- flokkarnir verið samd- ir um politikkin. Spurningurin er nú, hvussu verður, tá upp- skotið til skerjing í fiskivinnustudningin- um kemur fyri! Tað er eingin loyna, at tað millum samgonguting- menn er herð mót- steða móti ein ov stór- ari skerjing av fiski- vinnustudninginum. Hetta hoyrdu vit eis- ini undir viðgerðini av legmansreðuni. Vit hava eisini sæð, hvussu tað hevur gingið undanfarnu ár- ini, har landsstýrið hevur ynskt at minka studningin. Tað fæst rætt og slætt ikki meiriluti fyri tí á tingi. Møguliga fer júst hetta málið at elva til trupulleikar í samgonguni — al- ternativið verður so tað, at landsstýrið verður tvungið til at sleppa einum parti av niðurskurðinum av studninginum til fiski- vinnuna. | | i |