týsdagur 10. september 1991síða 2

Best fyri báðar partar ARBEIÐSLOYSIÐ er eitt tað størsta vandamálið, sum før- oyska samfelagið hevur at dragast við í løtuni, og allir flokkar hava nú ásannað, at tørvur er á eini arbeiðsloysis- tryggingarskipan, ið bæði fevnir um arbeiðsávísing og arbeiðsloysisdagpening. MEN ein slík skipan er bert tann næstbesta loysnin. Tann besta loysnin er tað góða gamla slagorðið hjá javnaðar- flokkinum: Arbeiði til allar hendur bæði á sjógvi og landi. Men tíverri letur hetta seg ikki altíð gera. Arbeiðs- loysið seinastu tvey árini er eitt dømi um tað. HVUSSU stórt arbeiðsloysi vit hava er eitt ivamál. Al- mannastovan og almanna- deildin hjá Tórshavnar kommunu hava talið á teim- um, sum fáa forsorgarhjálp vegna arbeiðsloysi. Líkning- arráð Føroya heldur, at veru- liga talið er stórri enn tað, og byggir sína meting á minking- ina i skattskyldugu inntøkuni, sum bendir á, at arbeiðsloys- ið er væl stórri enn tølini hjá almannastovuni og Tórs- havnar kommunu syna. Í 1989 fingu vit lógina um bundna samansparing. Í tí sambandinum pástóðu fleiri politikarar, at svart arbeiði fór at gera seg galdandi í rættu- liga stóran mun, og er nakað hald í tí pástandinum, so er hetta eisini ein orsøk til, at skattskylduga inntøkan er nógv minkað. Vit vita eisini um eina ávísa fólkaflyting av landinum. Henda hevur eisini ávirkað skattskyldugu inn- tøkuna. MEN hinvegin eru tad helst eisini fleiri dømi um, at fålk, sum veruliga eru arbeidsleys, ikki gera nytslu av møguleik- unum i forsorgarlógini og so- statt eru hesi ikki við í hagtøl- unum hjá almannastovuni og Tórshavnar kommunu. Nøkur koma sær ikki at biðja um forsorgarhjálp. Onnur eiga pening á bók og kunnu tí ikki fáa hesa hjálp fyrr enn pen- ingurin er uppi. TAÐ er helst ómeguligt at siga nakað nágreiniligt um hvussu nógvir føroyingar eru arbeiðsleysir. Vit vita bara at talið er rættuliga stórt og nógv størri enn tað nakrantíð hevur verið seinastu 30 til 35 árini. Og hetta sigur okkum at nakað eigur at verða gjørt við hetta álvarsmál beinan vegin. VIT eiga at leggja stóran dent á at skapa fleiri arbeiðspláss í framleiðsluskapandi vinnuni. Tað gagnar samfelagsbu- skapinum mest. Við ymisk- um tiltøkum verður hetta eis- ini í stóran mun gjørt frå polit- iskari síðu. Men tað tekur sína tíð. Brúkaragjald ! Tað er meguliga ikki heilt av tilvild, at vit í hesum degum hoyra talan um brúkaragjald bæði í Føroyum og Ís- VIÐ síðuna av eiga vit eisini at nýta almennar fløgur, ið eru arbeiðsskapandi, sum ein regulator í slíkum tíðum. Vit eiga at halda okkum til meginregluna um „nakað fyri nakad«. Tað vil siga, heldur í alment arbeiði fyri løn, enn at fáa forsorgarhjálp fyri onki. Tað er best fyri báðar partar — tað almenna og tann ar- beiðsleysa. VJ til takkar vid at seta brúkaragjald í gildi í Havn. Ein kann so bara ímynda sær, hverjar politiskar langtíðarætlanir borgarstjórin í Havn Dimma og undir- .. . vartunnil Dimmalætting skrivar i oddagrein leygardagin um undirsjóvartunnilin. Blað- ið heldur rembingarnar í samgonguni um hetta mál vera at líkna við eina cirkusframsýning. Dimmalætting skrivar: »Det må være et surt æble for Socialdemokra- tiet at bide i efter at lag- manden i sit socialdemo- kratiske partiorgan har fremført, at man vil be- gynde arbejdet på den undersøiske tunnel mell- em Strømø og Vågø, så snart tunnellen mellem Kaldbak og Signabø er færdig, og samtidig få at vide, at han ikke skal være så sikker i sin sag om en sådan afgørelse i Lagtinget bliver vedtag- et. Hvis en undersøgelse viser, at den undersøiske tunnel ikke koster mere end 300 millioner kroner, (småbeløb i koalitionens øjne), ja, så starter samme arbejdssjak, som i øjeblikket er i færd med afslutte igangværende tunnelsarbejde, på den undersøiske. Detta har ført til polit- isk raseri indenfor lands- styrekoalitionen, hvor trusselrøster har bebud- et, at hvis arbejdet på den undersøiske tunnel påbegyndes, bliver fler- tallet, der i øjeblikket støtter landsstyret, splittet, og den politiske jule-samarbejdsaftale fra december i fjor opsagt. Og hvad der er endnu værre: Flere af de social- demokratiske lagtings- medlemmer har fået en dårlig smag i munden og kolde fødder, idet de gerne vil være med på tunnel-idéen, men deres vælgere vil ikke finde sig i den slags pengesløseri udi det fattige Færø. Hvad gør man så? Jo, man vil se tiden an og prøve på at få ens vælg- ere at glemme mangt og meget, bla alle fallit- boene og alle konkurs- begæringerne, man har været med til at sætte i gang på grund af polit- isk uduelighed i år. Indenfor posthusvæs- enet kan man af og til høre faglige betegnelser som »fejlekspederinger«. Og det var netop dette, man fik indtryk af, da et socialdemokratisk lag- tingsmedlem forleden blev interviewet i det lokale fjernsyn. Lagtingsmedlemmet havde godt nok stemt for en undersøisk tunnel under Vestmannasund for nogle år siden, da vedkommende besad en ministerpost, men det var en beklagelig fejl, en såkaldt — »fejlekspeder- ing«, idet man jo ikke kunne være allevegne og have forstand på alting!!! Med andre ord havde lagtingsmedlemmet håbet, at man fra offent- lighedens side havde glemt denne fejltagelse, og så skulle den sag være ude af verden. Nu vil man umiddel- bart tro, at vedkomm- ende var af den anden mening, hvis det kom dertil, at der skal stemm- es for eller imod den undersøiske tunnel. Men ak, tvivlen om et komm- ende landsstyresammen- brud spøger igen og igen, og med hård hånd skal ro og orden opret- holdes inden for i hvert fald det ene af koalitions- partierne, Socialdemo- kratiet!! Hvis der var tale om at være bagklog, så kunne situationen reddes i offentlighedens øjne — endnu. Men heller ikke der er der nogen hjemme. Sikken en cirkusfore- stilling«. landi. Medan islend- ingar tosa um at seta i verk brúkaragjald inn- an bæði sjúkrahús- verkið og skúlaverkið, so verður i Føroyum ella rættari í Havn sett í verk brúkara- gjald í sambandi við burturkast. Tað er einki loyndarmál, at fyrrverandi borgar- stjórin í Reykjavík og nú forsætisráðharri Ís- lands og so núverandi borgarstjórin í Havn eru floksfelagar og sita væl um sátt. At teir á mongum fund- um sínámillum hava tosað um tað sáligger- andi við brúkaragjaldi fyri at loysa partar av fíggjarligu trupulleik- unum kunnu vit so bara gita um. Men meðan floksfelagin í Íslandi nú kann brúka landsins hægsta sess til at seta í gildi brúk- aragjald, so má Poul borgarstjóri enn taka hevur, tá talan er um hansara persónligu ambitiónir. Tað verður so eisini eitt git, men kann tað hugsast, at hann miðar móti somu kós sum partamaður hansara í Reykjavík, nevniliga landsins hægsta sess! Bæði í Íslandi og her heima sita samgongustjórnir millum fólkaflokk og javnaðarflokk. Har er tað fólkaflokkurin, sum hevur leiðsluna, her er tað javnaðar- flokkurin. Vónandi fer føroyski javnaðar- flokkurin ikki at lata fólkaflokkin stinga út í kortið spurningin um at seta í gildi brúkara- gjald á øllum økjum í hesum landi, soleiðis at fólk skulu gjalda fyri at liggja á sjúkra- húsi, gjalda fyri at senda bern síni í skúla osfr., t.v.s. mynstrið, sum fólkafloksmennin- ir í Íslandi nú royna at fremja.