leygardagur 28. september 1991síða 20

Síða 20 ( Lesarabrøv Ein rættleiding: Tad er ikki lands- kassin, ið rindar meginpartin Ur tinginum frættist, síggi eg í Sosialinum nr. 177, at Marita Petersen, landsstýriskvinna hevur fingið ein fyrispurning frá Niels Paula Danielsen løg- tingsmanni um Vviður- skifti, ið hava við vidkan av Listaskálanum at gera. Eg skal ikki gera nakra viðmerking til málið, ið fyrispurningurin snýr seg um, tað liggur ikki á mær, men gera vart við, at hann fyri ein part byggir á skeivt grundarlag. Sagt verður m.a., at tal- an er um almenna bygg- ing í høvudsstadnum, »eis- ini har landskassin rindar meginpartin av kostnaðin- um. Hesum kann eingin liva við. ..< Hetta er ikki beint. Listasavn Feroya hevur fingið til vega pening frá ymsum grunnum uttan- lands, ið hava til endamál at styðja list. Augustinus- fondet í Danmark hevur verið við til at fíggja mong listasevn — m.a. tað gitna Louisiana, ið ikki hevði verið tað, tað er, var Augustinusfondet ikki uppí. Augustinusfondet hevur givið tilsegn um at lata ein stóran part av kostnaðinum av at byggja nýggjan listaskála. Aðrir grunnar hava eisini givið tilsøgn um stuðul — til- samans 5 milliónir kr. Tað er als ikki óhugs- andi, at uppaftur aðrir út- lendskir grunnar eru, ið hava hug at lata sítt í- skoyti. Okkurt bendir á tað. Í Føroyum eru eisini stuðlar — m.a. Listafealg Feroya. Undir tingviðgerðini av fíggjarlógini segði fram- segumaður sjálvstýris- floksins, ið eisini umboðar flokkin í fíggjarnevndini, nakað soleiðis, at hann dugdi ikki at síggja, at nekur orsek var til at byggja nýggjan lista- skála. Listaverkini stóðu burturgoymd í kjallara, har kundu tey fyri sær verða standandi, tí eingin hevði gleði av teimum kortini. Soleiðis skilti eg steðu hansara. Hann meinti altso, at her var peningur at spara, ið kundi bjarga landinum úr fíggjarkreppuni. Hetta var so tann fer- oyski sjálvstýrisflokkur- in. Í grannalondum okk- ara eru, sum nevnt, hug- sjónarfólk, ið hugsa eðr- vísi. Tey vilja lata okkum pening, so vit kunnu fáa bygt ein listaskála. Hetta kemur av, at føroysk list hevur gott orð á sær víða um, og hesir grunnar meina, at list okkara eigur góðar karmar uppibornar. Tórshavnar Býráð er sinnað at lata sín part av hesi bygging. Býráðið hevur fyribils latið grund- eki — og nevndin fyri viðarlundina er sinnað at medvirka til, at henda bygging verður partur av vakrar heild í sambandi við nýplanting í viðar- lundini. Tað, ið biðið verður um, er ikki, at landskassin skal »rinda meginpartin av kostnadinum« — men 14. Hetta svarar til tað, ið landskassin plagar at lata, tá ið bygdarhús verða bygd. Á fíggjarlógarupp- skoti sínum fyri 1992 hev- ur landsstýrið skotið upp at seta 1.5 mill. av til hetta endamál — og síðan 2 mill. aftrat eftir framtíð- ar iløguætlanini. Verður rumblað so mik- ið við hesum máli, at alt endar á gólvinum í einum vasa, sum feroyingum líkt, gleppa — fyribils — 5 mill. kr. okkum av hond- um, ið ætlaðar vóru sum ein gáva til okkara frá grunnum aðrastaðni, ið vildu sýna sína vælvild. Her er talan um arbeiðs- pláss innan byggiidnadin í tvey ár. Hava vit ráð til at siga frá okkum kapital í hesum peningatrongu tíð- um? Bárður Jákupsson Nr. 179 — 28. september 1991 Kol Tað ljóðar, at studning- urin til kolaraksturin skal skerjast munandi á komandi fíggjarlóg. Er hetta nú skilagott? Vit eru nógv — ikki bara fólkapensionistar — sum einans hava kolið á at líta til varma. Fáa vit ikki kol, mugu pensionistarnir fáa almennar pengar til sentralvarma, tí pensión okkara rekkur bert til dagligan rakstur, nóg illa til viðlíkahald av húsunum. Ílegur í eitt nú sentralvarma er ikki hugsingur um. So øll skilja, at her verður so væl spart eftir reyv, fara teir at skrarva av tí lítla studningi, her er talan um. Serliga løgtingsmenn- inir fyri Suðuroynna eiga at leggja doyin á, at studningurin ikki verður minkaður. So er eitt annað. Fellur kolaarbeiðið burtur, sum tað sær út til, so verða einir 10 menn arbeiðs- leysir — og tað kostar tí almenna nógvar pengar, tað er vist! Fólkapensionistur Landsstýrismaðurin sum ikki dugir prosentrokning Tað kemur meira og meira fram, at John Petersen er fullkomiliga ókvalifiser- aður til tað starv, hann hevur. Eitt gott dømi um hetta er teir nýggju studn- ingarnir, sum skulu set- ast. Teir skuldu verið lýst- ir 20. september. Í skriv- andi stund er tað ein spurningur, um teir í heila tikið verða lýstir, tá teir skulu koma í gildi. Og tíð- indini í fjølmidlunum boða frá, at allir studningar skulu skerjast 30%. Hevði ikki tek játtan verið funn- in aðra staðni á fíggjar- lógini, hevði niðurskurð- urin verið meira enn 50%. Grundgevingin er, at játt- anin er uppbrúkt og ikki rekkur til meira. Orsekin til hetta er einki uttan fullkomiligt dugnaloysi, sum júst John Petersen hevur á- byrgdina av. Talan er snegt sagt um tervandi roknikynstur, tí at divi- dera eina ársveiðu uppí eina játtan kann hvert skúlabarn gera við einum lummaroknara. Og at talan er um kleyvarskap verður bert undirstrikað av, at landaðu negdirnar, síðan studningar seinast vóru ásettir, eru lægri í ár enn í fjør. Tískil skuldi av- lop verið bert við vanlig- um skynsemi. Men at maðurin ikki ein- gang dugir prosentrokn- Viðvíkjandi ídnaðarmálaráðharranum Í Dimmalætting 26. sept. stendur: »Nåverandi idn- aðarmálaráðharri var vid sum legtingsmaður at leggja eykaavgjald á ídn- aðin og orkuna, meðan hann sjálvur sat sum idnadarrådgevi. Ein ídnaðarmaður segði seg tá úr nevndini hjá Ídnaðar- felagnum sum mótmæli í- móti, at hesin maður hevði tvær meiningar«. Veruleikin er tann, at eg í eitt heilt stutt skeið — fra 1. desember 1984 og eitt sindur inn í 1985 — rekti starvið sum ídnaðar- ráðgevi. Tá segði ein maður seg úr nevndini í Ídnaðarfelagnum orsakað av míni steðu í tinginum. Her var ikki talan um eitt oljuavgjald, men um eitt ølavgjald. Har er ein ávís- ur munur. Oljuavgjaldið kom ikki fyrrenn á heysti 1986, og ferðamannaavgjaldið um sama mundið. Sum um- steðurnar vóru tá helt ein meirluti í legtinginum, at hetta var tað rætta at gera. Vit í Javnaðarflokkin- um hava altíð havt ta steðu, at vit virka fyri teir veikastu bólkarnar í sam- felagnum. Teir veikastu bólkarnir í samfelagnum hava fyrr í hevuðsheit- inum verið sjúk og gomul, men sum dagurin er í dag, so er tað ein annar bólkur, sum tíverri er vaksin nógv tey tvey seinastu árini, og tað eru tey arbeiðsleysu. Tí vil Javnaðarflokkurin føra ein politikk, sum ger meiri virksemi i landinum, soleiðis at tómar, fullførar hendur hava okkurt at fara til. Skrivingin um at hava eina steðu inntil ein nýggj verður tikin, dámar mær væl. Hatta var kanska nakað av tí klókasta, Jens Otto Krag nakrantíð segði. Tad er nevnliga so, at skal ein vera við at stjórna einum landi, so má ein taka steðu eftir um- stødunum. Vit hava alt ov nógv demi, hvar ein fer í ólukku, um hann ikki ar- beiðir eftir umsteðunum. Nú stórar broytingar eru á handilsøkinum og, framleiðslugkinum, verða vit noyddir at umstilla okkum, soleiðis at okkara fyritøkur fáa fyritreytir fyri at virka og liva. Har havi eg mett, at ein fyri- treyt er, at tær hava sama orkuprís sum okkara kappingarneytar hava. Tað kann væl vera at tað er ein broytt steða, men havandi í huga, at tollurin uppá ídnaðarverur fellur burtur 1. jan. 1993, verður eingin verjutollur at virka innanfyri tá. Politikkur snýr seg um framtíð, og tað er í fram- tíðini vit skulu vera. Tað nyttar einki at gera tað sama í ár sum vit gjørdu í fjør. Tað vildi verið merki- ligt, um fólk byrjaðu at klæða seg eftir hvat dato álmanakkin vísti og ikki eftir veðrinum. Virðingarmest Thomas Arabo hinumegin ing, váttaði hann í sjón- varpinum hósdagin, tá hann segði >prísirnar i fjør vera fleiri hundrað pro- sent lægri enn í ár<. Eitt- hvert skúlabarn veit, at trekkir tú 100% frá einum og hverjum tali kemur tú niður á null!! Tí einki tal vera fleiri hundr- að prosent lægri enn eitt annað. Og skal talast um prosentir í hesi sammet- kann ing, verður tað nakað sum líkist 30. So við hasum roknikynstrinum er ikki so legið, at úrslitið er sum tað er. Hevnir seg inn á fiskimenn Tað tykist sum John Petersen sær tað sum sína fremstu uppgávu at hevna seg inn á fiskimenn og at royna at smildra inn- tekutrygdina hjá fiski- monnum. Sum kunnugt var fyrsta uppskot hans- ara at taka trygdina frá fiskimonnum, sum fóru knøttin at finna okkum nýggjar veiðimeguleikar. Síðan hann mátti bakka her, hevur hann nýtt sína tíð til at gera eitt annað lógaruppskot, har stórur partur av fiskimonnum í heila tikið mistu sína inn- tekutrygd. Menn skulu snegt sagt straffast, um tað hevur gingist teimum væl. Hansara uppskot er, at fiskimenn skulu fáa minstulen eftir nekur- lunda somu reglum sum forsorgshjálp annars verð- ur latin. Men hetta upp- skotið var tó so ert, at tað ongan meguleika hevur. Ørvitisuppskot um tvey prísískoyti Sum menn minnast var »filosofiurin« aftanfyri fiskivinnulógirnar i fjør, at øll vidurskifti vidvikj- andi fiskivinnu skuldu vera so »einføld«, at sjålvt tann mest tjúkkhevdaði politikarin skuldi skilja tey. Men so einfeld eru viðurskiftini í fiskivinnuni hóast alt ikki, at hetta ber til, og tað hava vit júst fingið váttað í hesum deg- um. Ein av lógunum frá í fjør segði, at frá 1. apríl í ár skuldi einki eita mann- ingar- ella rakstrarstudn- ingur. Tað skuldi bert vera talan um eitt prís- ískoyti, sum skuldi leggj- ast afturat prísinum og tí- skil skuldi bytast samb. sáttmálan. FF gjørdi vart við bein- anvegin, at hetta snegt sagt ikki bar til. Tí línu- veiðan var meira arbeiðs- skapandi og kravdi sama ella minni studning pr. ar- beiðspláss men meira pr. kg. Skuldi bert eitt prís- ískoyti vera, kom hetta helst at taka grundarlagið undan línuveiðuni,s um kom at vera við skerdan lut. Eingin lurtaði eftir okk- um tá. Vit førdu tað sama fram, tá samráðst var um samgongu, men teir sjálv- klóku politikararnir vistu betur og góvu sær ikki far um okkara leiðbeining. Galdandi skipan varð tí- skil framlongd til 1. oktober, og nú hevur fólkaflokkurin knappliga funnið útav, at vit høvdu Framhald á síðu 22