hósdagur 3. oktober 1991síða 2

| r | „iðnað Fyritaksstjåri Ljøsmyndari Abyrgdarbiasdstjori Krisian Dahl Jan Miller Bladf6lk: Randi Jacobsen - Tårfinn Smith | Utgevari P/f Sosialurin Bustadur Ólavur W. Høgnesen - Hilmar Jan Hansen | Uppseting: P/f Sosialurin Kalmar Lindenskov | Justinus Eidesgaard Prent P/f Pressan 1981 Teleton Postadressa. Pøstsmoge 76 110 Tórshavn 14720 Argjavegur 26 Argir 11820 Telefax Gott sjónvarp SENDINGIN í Sjónvarpi Føroya týs- kveldið um oljuvinnuna í Skotlandi var gott sjónvarp. Hon er dømi um, at vit megna bert vit vilja. Sending- in var ein greið ábending um, hvat vit — hóast fáir og smáir — kunnu gera, er bert vilji og hegni til staðar. Og hon visti okkum, hvussu ein fjøl- miðil sum sjónvarpið á áhugaverd- an og viðkomandi hátt kann vera við til at upplýsa um eitt evni, sum hevur alra áhuga. HENDA sendingin var so eitt av úr- slitunum frá teirri víðagitnu ferðini til Skotlands herfyri, har ikki færri enn 60 føroyingar vóru við. Allir kunnaðu teir seg um tað nýggjasta innan oljuvinnuna. Við tí fyri eyga at vita, hvørjar møguleikar vit hava í hesi nýggju vinnuni MANGIR áhugaverdir spurningar vórðu umreddir í sendingini. Olju- ráðgevi landsstýrisins nam við mangt, sum er vert at taka til eftir- tektar. Sjálvur hevur hann arbeitt í oljuvinnuni í mong ár og hevur havt tætt tilknýti til hesa vinnu í Skot- landi. Sum oljuráðgevi hjá lands- stýrinum hevur hann roynt at fáa føroyingar at vísa oljuvinnuni størri áhuga, og tað má sigast, at nakað er komið burtur úr longu. Hann var monnunum«, upphavsmaðurin til umrøddu Skot- landsferð. Umframt at hann hevur fingið ungdómar her heima at vísa oljuvinnuni ans. Eitt itøkiligt úrslit av tí eru teir føroyingar, sum longu hava verið og eru á kavaraskúla í Skotlandi. Vónandi fer hann at halda fram við at eggja føroyingum til at vísa hesi nýggju vinnu ans. MÁLIÐ hevur tvær síður. Onnur er møguleikin at vera við í oljuvinnu aðrastaðni, t.v.s. við at útbúgva fólk og brúka facilitetir i Føroyum. Hin er spurningurin um at leita eftir olju í okkara egnu undirgrund og seta í gongd oljuvinnu í hesum sambandi. Tað er meira fyrri spurningurin, sum er aktuellur beint nú. Tí hin er bundin at samráðingunum um okk- ara undirgrund. Sambært sending- ini og teimum mongu úttalilsunum har, so eru góðir møguleikar hjá før- oyingum at fáa arbeiði í oljuvinnu aðrastaðni. Her er eitt nú talan um kavarar og um sjómenn, sum skulu arbeiða umborð á oljuboripallum og hjálparskipum. FOROYINGAR bæði hava og ar- beiða framvegis umborð á hjálpar- skipum í oljuvinnuni. Hetta er tí sum so einki nýtt. Men tað nýggja er, at vit nú miðvíst fara at leggja okkum eftir at útbúgva fólk til hesi arbeiði. Og á henda hátt minka um Niels ur tí til eina kanning á Dagblaðið og arbeiðsloysi Dagblaðið skrivar í odda- grein um arbeiðsloysið her og í Danmark, og hvat kann verða gjert fyri at fáa fólk arbeiði. Blaðið nevnir donsku royndirnar parti av arbeiðsloysinum til livs og skrivar m.a aftur í at koma >Með 1rbeiðsloysið tykist Almu-s r ropar ar- at verð i gongd um. Hett 1 l politikarar vita, a er andi gongd enda 3 Danmarksyndror har arbeidsloysisstud in endar á sum ikki elvir fólki yvirhev. fara til arbeiðis. Og ungdóm- urin flýtur burtur í leti og apati Aðrastaðni koma kort- ini fram spennandi upp- skot, t.d. í Danmark, har ein av teimum ovastu figgjarligu »vis- einum staði ur at aftur trimum Blomgren-Hansen, skjýtur upp at tvinga fyritøkur at taka ein ar- beiðsleysan í starv pr. 10 starvssett. Men tvingsilsprin- sippid er galdandi bådar vegir. Tey arbeidsleysu hava skyldu at taka av tilbodnum um arbeiði. Arbeiðsgevarin bindur seg til at taka viðkom- andi í starv í eitt ár, tað almenna rindar lønina teir fyrstu tnggjar mán- aðirnar, næstu tnggjar skal arbeiðsgevarin triding, næstu tnggjar månadirnar tveir tridingar, og síðani letur arbeiðsgevarin eina upphædd svarandi til ar- beiðsloysisstuðulin pr. mánaða. Um avleiðingarnar av uppskotinum skrivar Dagblaðið víðari: »Størsti óttin er ávirkan- in á fría marknaðinum, hetta at privat virki verða tvingað at taka fleiri Men hin- vegin er hetta bílig ar- beiðskraft, og mælt verð- fólk inn arbeiðsmarknaðin til tess at finna útvat, hvat arbeiðsmarknaðurin sjálvur metir um upp- skotið. Áhugavert kundi verið við eini kknandi kanning á = føroyska arbeiðs- marknaðinum. Hóast flestu fyritøkur eru figgj- arliga sperdar, og alt fleiri missa arbeiði hjá privatu vinnuvirkjunu, so er ikki óvist, at áhugi heuði verið fyri kknandi uppskoti í Føroyum. Uppskotið er spildur- nýtt og man óivað fara at verða umrøtt í Føroy- um eisini komandi mán- aðirnar. Og eitt kjak kann fera til loysnir, um hetta so ikki er rætta loysnin«. Tað er eingin ivi um, at spurningurin um arbeiðs- loysið eigur at hava fyrsta prioritet her hjá okkum. Vit eiga at læra av gjørd- um mistekum í eitt nú Danmark, men tað kann vera lættari sagt enn gjert. Tí spurningurin er ikki nakað serstakt fyri arbeiðsloysi umframt at búgva okk- um út til eina møguliga komandi oljuvinnu her heima. SJÓNVARPIÐ fer í seinnu sending- ini um oljuna at seta kikaran á Før- oyar og økid rundanum. Við øðrum orðum: hvørjir møguleikar finnast fyri oljurikidømi her og harvið eini oljuvinnu. Nógv er longu skrivað og sagt um hetta málið, men sjón- varpsfjølmidilin eigur meguleikar sum hinir fjølmiðlarnir ikki hava, nevniliga í nyndum at gera eitt slíkt mál meira viðkomandi og áhuga- vert. Vit vænta okkum tí nakað av tí sendingini eisini. Spurningurin er bara, hvat fyriliggur av upplýsing- um um undirgrundina. Undir við- gerðini av ólavsgkurgðu løgmans á tingi herfyri kom fram, at kanningar eru gjørdar við Føroyar, sum før- oyski almenningurin einki veit um. Er tað veruliga so, at aðrir vita meira um møguliga olju og gass í undirgrundini enn vit sjálvir! Hetta er sera áhugaverdur spurningur, sum tað ikki hevur eydnast at fáa svar uppá. Kanska sjónvarpið — nú tað hevur havt fólk burturav at ar- beiða við hesum máli í langa tíð — kann geva okkum svarið. Kanska er einki um gitingarnar. UNDIRGRUNDARMÁLIÐ fer hvat skilst at vera partur av seinnu send- okkum og danir, hann er ein trupulleiki í ellum heimsins londum. Men sum so rættiliga nýggjur fyri okkum, tí arbeiðsloysi er komið so knappliga. Vist hava vit brúk fyri kanningum á feroyska ar- beiðsmarknaðinum at finna fram til, hvussu vit fáa fólk aftur í arbeiði. Men tað sum er sera um- ráðandi er, at vit byggja upp eina skipan, har vit hava hagtel tek yvir ar- beiðsleys og eisini eina so- kallaða arbeiðsávísing. Um vit nú skulu til at seta í verk danskar loysnir sum hesa umreddu eiga vit fyrst gjelia at kanna. Men fyritreytin fyri at fyritaka sær nakað sum helst, er at vit hava neyv- ar upplýsingar um ar- beiðsloysið í landinum. Tað er okkurt, sum bendir á, at vit á hesum eki eru eftirbátar við lít. Klandur Tað er ikki eiti á, sum neistarnir fúka frá orr- ustuni í Kristiliga flokkinum. Uttan at taka dagar ímillum, hver nú hevur rætt í sínum skuldsetingum, so kann tað ikki sig- ast annað enn at vera eitt sindur bakvent og óheppið, at júst ein kristiligur flokkur er karmur um eitt slíkt klandur. Ikki tí — klandur finna vit ofta millum kristin eins væl og onnur. Men klandrið kann so undir ongum umsteðum vera heppið fyri henda flokkin, og vit kunnu bert gita, hverja av- leiðing tað fer at hava til eitt komandi val. Ein avleiðingin kann gerast hon, at tveir kristiligir flokkar ong- an mann fáa valdan á ting. Tað sær annars ikki mætari út, enn at vit fáa met í uppstill- ing til komandi val. Umframt tveir kristi- ligar flokkar er eisini ingini. Tað er greitt, at ognar- og av- gerðarrætturin til undirgrundina er ein hin mest týðandi spurningurin, tá vit tosa um at leita eftir olju her hjá okkum. Vónandi fer tað at eydn- ast landsstýrinum at fáa hetta mál- ið avgreitt sum skjótast, soleiðis at tað ikki vera aðrir, men vit sjálvir, sum avgera, hvat skal henda á gkin- um og nær. SAMANUMTIKIÐ má sigast, at møguleikarnir at vera við í olju- vinnu aðrastaðni og at skaffa skipa- smidjum og øðrum arbeidsplåssum i Føroyum arbeiði í tilknýti til hesa vinnu eru til staðar. Sambært olju- ráðgevanum hja landsstýrinum, eru hesir meguleikar góðir. Vit hava bara ikki dugað at sæð teir, sjålvt um teir leingi hava ligið beint uttan- fyri dyrnar. Fer gongd at koma á her, so var tað ein skilagóð iløga, sum landsstýrið gjørdi, tá tað setti oljuráðgevan á fíggjarlógina. Tað eru kanska júst slíkar iløgur, vit skulu gera í tíðum, har vit hava fyri neyðini at finna nýggjar útvegir at skaffa fólki okkara arbeiði. Olju- sendingin í SvF gevur okkum vónir um, at okkurt fer at spyrjast burtur úr øllum hesum tosinum um at vera við í oljuvinnuni so ella so. uppá tal at stovna ein sokalladan føroyskan flokk. Meira um hann i lesarabrævateiginum i dag. Harafturat er so hin sosialistiski flokk- urin, sum stilladi upp fyri fyrstu ferð til seinasta val. Neyvan fáa allir hesir flokkar umboð vald. Helst verður smábýtt teirra millum, tá avtornar. Annað er so hvat velj- arin heldur um ver- andi flokkarnar á tingi.