leygardagur 12. oktober 1991síða 2

Ljósmyndar: Ábyrgðarbisðstjóri. Jan Miller Fyritaksstjóri Krisjan Dahí Kalmar Lindenskov Biaðfólk | Jústinus Eidesgaard | Randi Jacobsen - Tórfinn Smith | | Ólavur W. Hegnesen - Hilmar Jan Hansen Utgevari P4 Sosialurin | Bústaður Uppseting: P/f Sosialurin | i Prant P/f Pressan 1981 | Telefon i Eitt vegamót 1. JANUAR 1992 stendur for- oyska samfelagið á einum sera avgerandi og álvarslig- um vegamóti. Tá kemur nýggja fríhandilsavtalan mill- um Feroyar og EF í gildi. Henda avtala avloysir hand- ilsavtaluna, sum vit í mong ár hava havt við Felagsmark- naðin. Alternativið til hesa nýggju avtaluna var lima- skapur í hesum stóra felags- skapinum, men tí hava higar- til allir politiskir flokkar verið ímóti. Roknast kann tí við, at nýggja frihandilsavtalan, sum nú liggur á tingborði til við- gerðar, fer at fáa breiðan stuðul frá flestu flokkum. EINGIN ivi er um, at skulu vit ikki uppí EF sum limir, so mugu vit hava eina ella aðra avtalu. Slík avtala fer so ikki at ganga okkum á meti í ein- um og øllum, og 1. januar komandi ár fara vit so at kenna á egnum kroppi, hvat avtalan ber í sær. Mong eru tey, sum fegnast um, at tað loksins fekst ein avtala í lag og víst verður til, at vit eru munandi betri fyri enn okkara grannalond Ísland og Noreg. sum enn stríðast við at fáa eina avtalu við EF. Men tað eru eisini tey, sum seta stórt spurnartekin við avtaluna og siga, at hon fer at hava við sær kollveltandi broytingar ad % “ AX > 5 ME S0Sigaley SØ” XX På Q *. Smith ska har x nn fyri alt føroyska samfelagið. Eitt lítið samfelag, sum er sera viðbrekið og ikki tolir ov bráddligar broytingar. Í GJÁR brast so ein bumba, tá vinnulíusmenn kundu upp- lýasa, at avtalan við EF fór at hava við sær, at ein fjórðina- ur ella umleið 500 fólk í fiski- ídnaðinum gerast arbeiðs- leys. Hetta mugu so sanniliga sigast at vera skelkandi tíðin- di. Hvussu í allari víðu verð skal fiskiidnadurin standa seg og hvussu skulu vit satsa uppá at arbeiða fisk í Føroy- um, um hetta verður gongd- in! ORSØKIN til hetta skal vera, at tollurin å innfluttum fesk- um fiski til EF ur Føroyum fell- ur burtur. T.v.s. at tað tå fer at loysa seg betur at fara bein- leidis til EF-marknadin vid ti évidgjørda fiskinum, heldur enn at leggja hann uppá land í Føroyum. Vid ødrum orðum — tosið um hver stertur veiddur av føroyskum skip- um skal viðgerast her á landi fyri at fyribyrgja, at allur ella meginparturin av fiskinum fer åvidgjørdur av landinum. Kann í heila takið nakað ger- ast. Hava vit t.d. loyvi til at seta avgjald á útflutta feska fiskin! Og er tað hetta okkara politikarar og vinnulivsmenn ynskja!!! MÁLIÐ er sera álvarsligt. Tað FT ORSU30G UDDSØK)- | Postadressa Postsmoga 76 110 Térshavn 14720 Argjavegur 26 Argir 11820 Telefax eru bert góðir tveir mánaðir, til nýggja skipanin kemur í gildi. Her má og skal okkurt gerast, men spurningurin er hvat og hvussu. Eingin ivi er um, at fiskimenn og reiðarar sjálvandi skulu hava møgu- leikan at fáa meira fyri sín fisk. Hetta fer so eisini at leggja pening eftir seg í sam- felagnum. Men vit kunnu ikki liva við, at meginparturin av fiskinum gleppur okkara flakafólkum og okkara fiska- virkjum av hondum. Politikk- ur landsstýrisins um at sum mest skal landast í Føroyum og viðgerast her, tykist nú bråddliga at vera einki annad enn ein ynskidreymur. Hvus- su ætlar landsstyrid sær at ganga ímóti teimum skipum, sum vilja selja har tey fáa sum mest fyri fiskin. Fiskiidn- adurin i EF er meira svangur enn nakrantid og vil gera alt fyri at fáa hendur á ti so góða foroyska fiskinum — sum évidgjørd råvøra. SPURNINGURIN er, hvat nu fer at henda. Sannroynd er tað, at skip og virki í nógvum forum eru tengd saman. Ti- skil verður tað ein sera torfør avgerð hjá »virkisreidarun- um« at taka, antin skipini skulu selja i utlandinum, har tey fáa nógv hægri pris, ella landa fiskin til virkið i Føroy- um. Her koma vit av álvara heilt inn at merginum í spurn- inginum um fría kapping, stýring, kuvøsumiljø, albyl- politikk og hvat tað nú kann eita. Hvussu langt røkkur fria kappingin og hvussu fría vilja vit hava hana at vera — so fría, at teir menn sum eiga skipini skulu hava frítt at fara við fiskinum av landinum — ella so avmarkaða, at stýring má til fyri ikki at allur fiskurin skal fara av landinum og øll okkara virki lata aftur. HETTA er eingin einfaldur spurningur at svara. Tað er tí einki minni enn ein vanlukka, at vit nústaðni nú, tveir mán- aðir, áðrenn tollmúrarnir fella, fara at tosa um avleiðingar- nar av eini fríari skipan. At boðini um at 1/4 av fiskiidn- aðinum steðgar upp koma so seint sum nú. Tað er altíð lætt at vera eftirklókur, men hend- ir tað nú, at allur fiskur skal enda sum råvøra hjá fiskiidn- aðinum í Europa, og harvið flestu av okkara virkjum steingja, tá kann ein loyva sær at spyrja: eru tá tær milli- ardir av krónum, sum vit øll hava sett í ein veldugan fiski- ídnað og ein vælútbygdan in- frastruktur farnar púra fyri skeyti!!! Hvat sita okkara vinnulíusmenn, hvat siga okkara politikarar. Hvussu finna vit frægastu leiðina, nú vit eru áleiðis móti einum tí mest avgerandi vegamóti- num í føroyskari søgu. Brúkarar og ruskposar } 6 Formadurin i Hatta var frálíkt. Endi- Brúkarafelagnum visti á liga ein, sum torir at vandarnar við nýggja anum var upphavmaðurin la Í og siga sína ruskpolitikkinum, eitt til. Fyri at fremja sína sek g okkara - brúkar nú hetta at fólk rætt og hann slætt tóru at sleppa sær av við rusk á alfaravegi sjon- ostr. Vit eru púra samd honum í, at ruskskipanin eigur at kommunal uppgáva. Annars hevði verið hugaligt at hoyrt meira til Brúkara- telagið, ikki minst í hes- um ringu tíðunum. Men M vid í vik- vid "ri VOroa tað krevur sjálvandi pening og orku, og spurningurin er um ikki KKurt átti at verið gjørt t givið júst Brúk- rafelagnum betri um- støður at virka undir. — | mo—e— — = |