leygardagur 2. november 1991síða 2

ar 1810 udinded 4 Fyritaksstjori Ljósmyndari: Ábyrgðarbiaðstjóri. Jan Miller Krisjan Dahl Kalmar Lindenskov Blaðfólk: Randi Jacobsen - Tórfinn Smith Ólavur W. Hegnesen - Hilmar Jan Hansen z = Málið ER tað nakað, sum kann øsa føroyingar, so er tað málið. Hóast útvarpið í mong ár hevur havt fastan máltátt, so er tað í bløðunum, at tú skal leita eftir tí veruliga orðaskift- inum um målspurningin, tvs. har fólk siga sína hugsan um málbrúk í síni heild. Orðabókin í útvarpinum er frálíkt tiltak, men hon leggur ikki júst upp til breitt orðaskifti um mál- spurningar, og tað skal hon kanska heldur ikki. Men blød- ini hava annars altíð verið og tykjast at vera tað framvegis — góður karmur um eitt breitt alment kjak um málspurningar í síni heild. Hvørja ferð ein trív- ur í pennin og gevur sítt íkast til málkjakið, so er tað sum um at fleiri onnur rakna við úr dvala, leypa á føtur og triva í pennin. SOSIALURIN roynir eisini at leggja pláss til umrødda kjak, og hesi seinastu árini hava ver- ið rættiliga nógvar greinar og lesarabrøv um målspurningar. Vit hava so eisini okkara mål- køna mann, sum ger viðmerk- ingar til gerandis målbruk. Tad er sera vælumtókti »Målteig- urin« hjá Svenning Tausen, sum i år hevur 10 år å baki. Hann leggur fyri aftur i blad- num i dag. Men målid eigur eisini at verða umrøtt í kjaktil- farinum. Hesa seinastu tíðina mm sosigaley 19:27 z S IS Norðlýsið langar út eftir Føroya Banka Norðoyarblaðið ella klaksvíksblaðið Banka í hesum máli og Norðlýsið ger nógv burtur — skrivar, at bankin longu í úr spurninginum um september fekk at vita frá Nónhamar og Skálafjall. landsstýrinum, Oddagreinin í gjár ber hevði eina ætlan, har P/f heitið "Landsstýris- skommin”. Blaðið skrivar, at at mangt skal ein hoyra, áður enn oyrunmi detta av og sipar við hesum til tíðindini um, at Nén- er hamar skal seljast og Skálafjall fáa kvotuna. Blaðið heldur tað vera gott gjørt, at landsstýrið als ikki virðir reiðaríi og manning á Nónhamri so mikið sum at boða teim- Nónhamri. djúpt um frá, at tað ætlar at av- høvda skip og manning. Norðlýsið serliga støðuna hjá Føroya Kjølrbo kundi yvirtaka Skálafjall við kvotuni hjá Hesum hevur bankin ongantíð sagt Kjølbro frá, hóast bankin partafelagnum. Síðani skal Føroya Banki hava sagt landsstýrinum frå, at hann var ikki hugadur í upplegginum, uttan so mikið sum at leggja uppskotið fyri reiðarríið í hava verið fleiri málgreinar og vóna vit, at blaðið á henda hátt kann vera við til at birta upp undir og halda lív í einum týð- andi orðaskifti um hetta so týdningarmikla mál, sum mál- ið er. TAÐ vil altíð vera so, at onkur fer ov langt við sínum atfinn- ingum, at onkur verður traðk- aður á tærnar, sum ikki dámar tað osfr. Tað mugu vit so taka við, tá orðaskiftið er frítt og hvør skal sleppa at siga sína hugsan. Vit kunnu so bara vóna, at tey fólk og teir stovn- ar, sum verða kritiserað í sam- bandi við målrøkt, hava breið- ar herðar og ikki gerast ov firt- in. Men taka atfinningarnar til sín, viðgera tær og kanska svara aftur. Dialogurin er sjálvt grundarlagið undir tí menn- andi orðaskiftinum. Málið er ein so livandi og mennandi lut- ur, at fólk eiga at kunna siga tað teimum lystir. Tað, tey hava upp á hjartað! TAÐ er so eisini hugaligt at síggja, at fleiri og fleiri hava hug at siga sína hugsan. Blað- ið hjá føroyska studentafelag- num i Danmark, FJØLNIR, er júst útkomið og verður í odda- greinini trivið í málkjakið. Víst verður til tað áhugaverda orða- skifti um føroyskt miál og mål- røkt, sum hevur verið í Sosial- inum. Víst verður á, at tvey sjónarmið standa hvert móti a Klaksvík. Ja hetta ljóðar ikki sørt løgid, og kann ein ikki lata vera vid hugsa um skrivingina herfyri, har tað bråddliga kom fram, at Føroya Banki hevði sett Olaf Olsen at stýra Kjøl- brofyritøkuni. Um hesi nýggjastu tíðindini um bankan og Nónhamar eru sonn, so má tað sigast at vera ógvuliga løgið, at ein banki als ikki setir seg í samband við kundan, sum er Kjølbro og greiðir leiðsluni har frá uppskoti landsstýrisins at lata Kjølbro yvirtaka Skåla- fjall við kvotuni hjá Nón- hamri. Er hetta rætt so má ein viðger at tað inni í Utgevari P/f Sosialurin | Bústaður: Argjavegur 26 Postadressa: Postsmoge 76 Uppseting: P/f Sosialurin Argir 110 Tórshavn Prent P4 Pressan 1981 Telefon 11820 Telefax: 14720 ødrum. Annað er, at mál hesum orðaskifti og í komandi nevndin á Fróðskaparsetrinum við støðugt at broyta og gera nýggj orð, ger, at fólk ikki kennir sítt egna mál aftur. Før- oyskt er vorðið ov tungt og fremmant. Nevndin skal tí gevast við sínum arbeiði, og lata fólk sjálvi avgera, hvørji orð tey velja. Hitt sjónarmiðið er, skrivar Fjølnir víðari, at vit í størst møguligan mun eiga at byggja garð um okkum, at verja okkum móti útlendskum árini, júst við at seta foroysk — serføroysk — orð upp ímóti. BLAÐIÐ skrivar, at tað helst er nakað um sjónarmiðini hjá báðum portum. Víst verður á, at tað er ikki ein spurningur um at duga at málbera seg. Tað snýr seg um vilja. At vit leggja orku og vilja í at hava ein góðan málburð. Tann, sum ikki ger sær ómak, tað er, at verja málið við at nýta tað rætt, hann kann heldur ikki siga seg vera fyri, at tað skal varðveitast, skrivar útiseta- blaðið. SÍÐANI Sosialurin fór undir fimmdaga útgávu, er áhugin hjá lesarunum at vera við í al- menna orðaskiftinum vaksin dag um dag. Ongantíð áður hava vit fingið so nógv lesara- brøv, greinar og viðmerkingar frá lesarunum. Og ein partur av hesum snýr seg um málið. Vit fara tí at halda fram við Gott í teg viku hava vit drúgva og áhuga- verda grein eftir Kára P, sum fleiri ferðir áður hevur sagt sína hugsan um málspurning- ar. MEN fyri at nøkta tørvin hjá øllum lesarunum halda vit so fram við målteiginum hjá Svenning Tausen og vóna, at blaðið við hesum teigi er við til at varðveita og menna før- oyska málið á besta hátt. SUM eitt PS skulu vit takka Mjólkarvirki Búnaðarmanna fyri frálíka tiltak teirra við at brúka mjólkarpakkan til upp- lýsingar um gott føroyskt mål- brúk. Tøkk til listamannin Ei- vind Mohr fyri frálíka hugskot hansara. Soleiðis skal tað ger- ast. Ólavur Ólavur Rasmussen, sum BEI veruliga Spyrja, hvor tað er, sum hevur mest ella alt at siga í hesum landi. Gott nokk vistu vit, at bankar- nir hava nógv at siga, men at teir heilt skulu seta ynski landsstýrissins., virkisleiðslur og manninga heilt til viks og ikki so frægt sum Spyrja seg fyri hjá kundum sínum - men bara taka sakirnar í egna hond - er skelkandi. Jú her er nógv at grava í ikki bara hjá Norðlýsinum men eisini hjá okkara fólkavaldu politikarum. ikki minst teir hava skyldu til at kunna seg um, hvat fyri- gongur í samfelagnum. prestur Hesa seinastu tíðina hevur útvarpið varpað út fleiri sera áhugaverdar sendingar um vidurskiftini í Týska- landi. Og tað, sum ger idingarnar serliga forvit- ar, er, at tað er ein fø- royskur prestur, sum starv- st í Týskaiandi, ið hevur skrivað tekstin. pplesturin hevur Jógvan Arge tikið sær av. Lat tað Vera Sagt Deinanvegin, at tað hevur verið sera áhugavert at fylgja við í Væl lisið og sera viðkomandi innihald. Vit verða fóðrað við so nógvum útlendskum tilfari í bæði føroyskum og út- lendskum fjølmiðlum, men tað byggir sum oftast á metingar hjá útlendingum. Tí er tað í hesum sendingum. orðað, væl gott, at vit eisini kunnu cygleida umheimin vid føroyskum brillum. tv 1909000000 00099009 9,0, rr ve LE hevur latið útvarpinum til- farið, skal hava tøkk fyri sera áhugaverdar send- ingar. Har kom nógv fram, sum mong neyvan hava givið sær fær um. Eitt nú at eysturtýskarar vóru teir, sum rindaðu krígsendur- gjaldið, at meðan klappjakt verður rikin móti komm- unistum í ET, so sluppu mangir av nazistunum, í VT, eitt nú dómarar, undan revsing eftir kríggið. Har var eisini spurningurin um nýnazistarnar og teirra leiklut í einum framtíðar týskum samveldi osfr. Jú tað er sanniliga hugaligt at vita sær, at tað finnast føroyskir prestar, sum ditta sær at fara út um tekstin og geva sítt bidrag til almenna orðaskiftið um týðandi samfelagsspurningar - ant- in tað so er heima ella burturi. Halt fram Ólavur og tékk til Jógvan fyri upplesturin. ———.—