hósdagur 14. november 1991síða 8

Læra seg føroyskt tíðindablaðið Teir tríggir hundarn'r Basse, Lesko og Fúsi læra at arbeiða sum politihundar í Føroyum - og eigararnir eru eisini i læru Tað er ikki tað sama at vera politihundur í Danmark sum í Føroyum. Lendið er ødrvisi, og arbeiðsuppgáv - urnar nakrar aðrar. A politistødini í Havn starvast triggir hundar, av réttum politihundaslag. Í hálvt annað ár hava teir staðið í læru, og tann læran erat virka sum politihundur í Føroyum. Mint eina ferð Nr. 212 — 14. november 1991 um vikuna eru teir úti og venja. Basse, Lesko og Fúsi eru teir fyrstu hundarnir, sum læra tl føroyskan politihund. Sosialurin var fyri viku síðan úti við hundum og politistum í venjing. Í ill- veðrinum beittu teir hund- arnar at leita eftir einum og ødrum á hagalenda. Eina ferð um vikuna eru teir úti og venja, og higartil hevur Gunnar Ladegaard staðið fyri hesi venjing. Hann hevur arbeitt við politihundum seinastu 13 árini, og hann hevur sjálv- sagt politihund sjálvur. Gunnar Ladegaard hevur prógv í at útbúgva hundar og hundaførarar. Harrin má duga Taðeru ikki bara hundarnir sum skulu læra sítt arbeiði. i tin fyri, at ein hund- ur kann gera sítt arbeiði ul lítar, er at hundaførarin Bæði: Gunnar Ladegaar og hinir tríggir politistarnir ganga høgt upp í arbeiðið at venja hundamar. Og teir hava fult álit á hundunum, sum eru útvaldir sjefarar. Teir eru eisini útvaldir á tann hátt, at teir skulu hóska saman við harra sínum. Í hálvtannað ár hava teir vant minst eina ferð um vikuna frá Karsten Andersen við Basse, Zacharias Eiriksson við Fúsa og Petur Viderø Hansen við Lesko. Gunnar Lade- gaard hevur vant teir seks Vinstru Teir eru keyptir úr Dan- mark, og Gunnar var við at at velja teir út. Eingin vandi er fyri, at hundunum bagir nakað, tí teir vórðu kann- aðir væl og virðiliga, áðr- enn teir vórðu góðtiknir. Sjefarin er eitt serligt hundaslag, sum altíð skal hava ein harra at geva greið boð. Hundurin er fullkomi- liga í valdinum hjá harr- anum, sum so eisini má duga at brúka hundin. Ger ein slúkur hundur nakað mistak, er galið við harr- anum, siga politistarnir. Teir triggir politihund- arnir err sera ymiskir, bæði av bygningi og av lyndi. Men tci. eru allir góðir, og Gunnar Ladegaard ivast ikki i, at teir fara at arbeida Ti tað er eisini skúlanum hjá væl saman ein partur av hundunum. Læra at leita Ein politihundur í Dam- markar t.d. skal duga at leita í skógum og í stórbýum r er hagi, og hundurin skal duga at fara út uttan at elta seyð. Og wa kann hundurin læra. Í venjingini tveittu poli- ustamnir ymsar lutir út, og hundarnir vórðu so beittir at leita. Teir funnu eisini tey flestu lyklatyssini, eina tasku og annað, sum lagt varð út til hundarnar at finna. Teir tevja, at hesir lutir eru fremmandir í um- hvørvinum. Tå hundar duga sitt ar- beiði kunnu teir vera hentir at hava, heldur politiið, til a: lcitaeftir fólki, sum eru vilst alla = burturblivin. Tað kunnu vera føri, at tyrlan ikki kann fara at leita, at tað er mjørki ella í aðrar mátar ringt sýni. Orð: Randi Jacobsen Myndir: Kalmar Lindenskov SORA STENENE Nr. 212 — 14. november 1991 Hundurin kemur aftur til Karsten við lyklunum, hann hevur funnið uppí í einum træ. Karsten takkar = hundinum fyri avrikid, tí hundurin må fåa at vita, at hann hevur gjørt siti arbeiði væl tíðindablaðið Petur hevur beitt hundin at leita eftir nókrum, og Lesko heldur avstað 8 0 ; Síða 9 Hundurin er tætt knýttur at politistinum, sum al- tíð hevur hundin hjá sær. Hvør hundur kann bara hava ein harra Tevja fótaspor Nógv fólk halda, at fyri at kunna senda hund út at leita eftir fólki, má hundurin hava tevjad okkurt klædna- plagg e.a. hjá ti, sum leitað verður eftir. Tad er ikki so. Fær hundurin eitt stað at byrja, kann hann tevja fótasporini, hvagar tey ganga, og soleiðis kann hann finna fram til fólk. Hundurin kann nýtast til at leita eftir lutum, sum eru blivnir burtur, og eisini til at leita eftir hask, kokain o.1. um tað skal vera. Fyribyrging Men tað hevur eisini eitt annað endamál at hava poli- tihundar, halda politistar- nir. Tad er fyribyrging i sær sjálvum, at fólk vita um hundarnar, sum av og á eru at síggja í býnum saman við harrum sínum. Teir triggir hundarnireru sum nevnt við harrum sinum til arbeidis, og teir koma vid heimaftur hvønn dag. Politistarnir hava altid hundarnar hjå sær og verda roknadir uppi familjuni. við barnum Eingir trupuleikar eru av at hava hesi stóru djórini heima. Ein av politistunum hevur pinkubarn, men tey eru ongantíð bangin fyri, at hundurin ger barninum nakað. Hundurin letst ikki um vón, heldur íkki um onnur børn koma inn at spæla, tí fyri hundin snýr alt seg um at gera tað, harrin biðjur hann um. Sjefarar eru góðir hundar, teir skulu bara venjast rætt, og ein væl vandur sjefari er einki at ræðast, sigur Gunnar Ladc- gaard Kunnu læra aðrar Hann fer nú aftur til Dan- markar, men hinir politist- arnir hava lært so nógv, at teir kunnu taka yvir sjálvir í venjingini. Og seta aðrar politistar við hundi við. Hesir triggir hundarnir eru allir komnir úr Dan- mark. Tað var ikki heilt ein falt at fáa teir inn í landið, tí hetta kravdi undantaks loyvi frá Landsdjóralækn anum, tí hundar mugu ikki innflytast. Og so skuldu hundarnir verða í karan tenu. Login forðar Politistarnir halda lógi verða avoldaða. Tað átti at verið loyvt at flutt inn slíkar hundar, halda teir. Teir ivast í, at nakar vandi kann vera fyri sjúku, tí onnur djór verða innflutt uttan nakað og sjúka kann eisini koma við bæði fólki, mati og ødrum. Gunnar Ladegaard held- ur ikki, at talid av hundum i landinum hevði økt nakað, um loyvt varð at flyta hund inn í landið. Um fólk vilja gjalda fyri at fara niður eftireinum hundi og keypa hann fyri nakrar túsund, hava tey eisini áhuga fyri hundinum, heldur hann. Lógin forðar eisini fyri, at føroysku politistarnir kunnu fara burtur å skeid i hundavenjing og fåa tad sama burturúr sum Starvs- felagarnir í Danmark. Teir koma á skeið við hundi. Føroysku politistarnir mugu lata hundin vera eftir i Føroyum. n Hd Onnur at venja - Vit vóna, at okkara hunda- venjing kann vekja áhuga millum aðrar hundaeigarar í at venja sínar hundar, sigur Gunnar Ladegaard. Aðra- staðni hava tey venjingar fyri sivilar hundar, og kapp- ingar verða eisini fyriskip- aðar. Og tað er ikki bara fyri hundar av reinum hunda- sløgum. Hetta er gott fyri hundarnar, og so er tað stuttligt eisini, sigur Gunnar Ladegaard.