hósdagur 21. november 1991síða 14

Síða 14 3. hvort sethús í Føroyum hevur ein CTC-ketil Alt tilfar til hitaverk og sanitet På vegur 8 - Tit ! // þá pí Maria Poulsen & Co Sinnisbati 2000 - Postsmoga 182 - ' HP Torshavn Frítíðarhelið í Krossgøtu 15 er opið mikukvøld kl. 19—22. Elsta handverks meistarafelag 60 år Leygardagin hin 30. no- vember Havnar Handverksmeistarafelag verður 60 ár. Sjálvt um stovning- ardagurin hjá felagnum ikki var fyrr enn 15. mars 1932, verður aldurin á fe- lagnum roknaður frá 30 november 1931, tá id Ny- ebes Pol Leo I Uu an Mohr, Jóar lrari Johs. Poulsen, Frits Pæsastovu og Hugo Øst« komu saman Havnar Klubba og samtyktu at stovna eitt felag fyri „sjálvsteðugar smiðir í Tørshavn« Trupulleikarnir, id fe- lagið tók sær av tå, vóru ikki so ólíkir teimum, sum vit kenna nú. Fyrsta mál ið, ið felagið fór undir, var, tá ið nýggjur motorur skuldi setast upp á elverk- inum á Rundingi. Maður skuldi koma úr Danmark at seta motorin upp, men eftir tógvið stríð eydnað- ist tað Havnar Arbeiðs- mannafelag og Havnar Handverksmeistarafelag at fáa Elverksnevndina at lata fólk úr hesum báðum felogum gera arbeiðið. Av stórmálunum, ið Havnar Handverksmeist- arafelag hevur framt var t.d. at stovna tekniska skúla. Fyrst kveld- skúla í 1934 og síðan sum dagskúla frá 1956. Ein sum - mir ] n Y storur dagur í felagnum var jólaaftan í 1956, tá ið felagið saman við býráð- num keypti bygningin hjá Feroya Banka í Tórsgetu til Tekniska Skúlan Veitslurnar í Havnar Handverksmeistarafelag hava altíð verið frálíka góðar, og vóru nakað sum havnarfólk tosaðu um. Nú heldur felagið so aftur stóra veitslu í Havnar Klubba og vónar, at limir- nir sum vant meta væl upp og í góðum hýri. Sein- asta freist at tekna seg er mánadagin hin 25. no- vember. Ein vanlukkuavtala Hóast avtalan við EF á prenti er betri enn tann avtalan, sum vit í dag hava, so mugu vit kortini viðganga, at allar tær treytir, sum fylgja við av- taluni, her íroknað toll- lógirnar saman við handilssáttmálanum við EF koma at standa sum eitt illa fyrireikað arbeiði frá feroyskari síðu, sum ger, at eingir fyrimunir eru eftir, sum tala fyri at avtalan við EF yvirhevur eigur at fáa gildi fyri Feroyar, soleiðis sum hon í dag fyriliggur, segði Lasse Klein, legtings- maður, undir viðgerðini av tollmálunum í tingin- um týsdagin. Orsøkin til broytingar i tolllógini og lógini um av- gjald á framleiðslu og inn- flutningi, er orasakað av handilsavtaluni við EF, har ein partur av legting- inum longu í juni mánað í ár bant seg til at gera eina nýggja tolllog frá 1. januar 1992. Stórar hækkingar! Í 1992 fáa vit loyvi til stórt sæð teir tollsatsir, sum eru galdandi í dag. Hetta verður eisini gjørt, men í nógv sterri mun enn sagt er frá í uppskotinum, tí »bara« broytingin frá FOB til SIF ferir við sær stórar tollhækkingar, um- framt at GATT tollur verður kravdur av teim- um verum, sum verða inn- fluttar frá londum, sum ikki eru limir í EF. Tí undrar tað eisini, at einki verður sagt í upp- skotunum um innteku- grundarlag landskassans aftaná, at hesar lógir hava fingið gildi. Veruleikin er helst tann, at talan er um stórar tollhækkingar yvir- hevur. Hovuðskravið hjá EF Tað sum ger viðgerðina flokta, er, at tollupphædd- irnar bert fáa gildi fyri 1992 og í 1993 fellur allur tollur millum Feroyar og EF burtur, og í staðin kemur »sokallada« meir- virðisgjaldið, sum verðu kravt bæði av innfluttum verum og tænastum, og er her talan um sjálvt hevuðskravið hjá EF, men hesa viðgerð sleppa vit ikki fram at at viðgera, við tað at landsstýrið einki upplýsir um upp- hæddir ella prosent av keyptu veruni, men kort- ini hevdu vit vónað, at landsstýrið undir viðgerð- ini fór at geva nærri frá- greiðing um hesi viður- skifti. GATT-tollurin Tá ið sáttmálin millum Nr. 217 — 21. november 1991 EF og Feroyar var til við- gerðar í tinginum, tá víst umboð Sjálvstýrisfloksins á, at avtalan ongantíð hevði fingið ta rettu polit- isku viðgerðina, og at samráðingarnar frá fer- oyskari síðu vóru ov illa fyrireikaðar, og tað er mangt, sum bendir á, at so er. Einki kom fram um, at umframt vanligan toll, skuldi eisini rindast GATT tollur frá londum, sum vit innflyta frá, og sum ikki eru limir í EF, og at hetta fór at fáa óhepnar fylgjur fyri verandi prís- legu. (heldur ikki løg- maður var kunnaður um hesi viðurskifti). Samhandil við onnur lond Nú er komið týðuliga og greitt fram undir viðgerð- ini, at orsakað av at vit onga handilsavtalu hava við tey lond, sum vit van- liga keypa frá, og sum ikki eru limir í EF, fær hetta stórar fíggjarligar fylgir fyri samhandil okkara millum í framtíðini. Talan er um Ísland, Noreg, Japan, Australia 0.0. lond, og ti kundi tað verið hósk- andi, at landsstýrismað- urin í fíggjarmálum gav tinginum frágreiðing um hesi viðurskifti, og at vit fingu at vita, hverjar ætl- anir landsstýrið hevur í sambandi við samhandil við hesi lond? Nærum eingin! Tað tykist greitt, at fer- oyski ídnaðurin er sera illa fyri at taka kappingina upp við EF marknaðin, undir teimum treytum, sum landsstýrið hevur samráðst seg fram til, og lítil ivi tykist vera um, at heimaídnaðurin aftan á at EF avtalan endaliga kem- ur í gildi aftan á 1. januar 1992, verður upp aftur verri fyri. Vit skulu til at taka kappingina upp við fyri- tekur, sum í mong ár hava luttikið á altjóða markn- aðinum, og sum hava brúkt stórar upphæddir upp á marknaðarkanning- ar og marknaðarrekt, og hesa kapping er nærum eingin fyritøka i Føroyum før fyri at taka upp å seg just nu. Treytirnar sum fylgja vid Hóast avtalan við EF á prenti er betri enn tann avtalan, sum vit í dag hava, so mugu vit kortini viðganga, at allar tær treytir, sum fylgja við av- taluni, her íroknað toll- lógirnar saman við EF sáttmálanum, koma at standa sum eitt illa fyri- reikað arbeiði frá foroysk- ari síðu, sum ger, at nær- um eingir fyrimunir eru eftir, sum tala fyri at av- talan við EF yvirhevur eigur at fáa gildi fyri Fer- oyar, soleiðis sum hon í dag fyriliggur. Soleiðis sum viðurskift- ini í dag eru kunngjerd fyri okkum og Feroya fólki, eri eg bangin fyri, at EF avtalan verður ein vanlukka fyri feroyska samfelagið, og tað er okk- ara uppgáva sum and- steða at vísa á vanda- málini í avtaluni, og tað hava vit eisini roynt at gjert eftir bestu sannfør- ing. Lasse Klein