týsdagur 26. november 1991síða 7

Nr. 220 — 26. november 1991 Stutt er millum gravirnar í kirkjugarðinum í Vestmanna. Tað er ein nokkso sermerktur kirkjugarður, ti lendið er so óslætt Síða 7 Nýggjan kirkjugarð Fáar gravir verða aftrat í gamla kirkjugarðinum í Vestmanna Bygdarráðið í Vestmanna hevur leingi arbeitt við mál- inum um at gera nýggjan kirkjugarð. Verandi kirkju- garður er fullur og kann ikki útbyggjast. Nú verður tað, at nýggjur kirkjugarður verður gjørd- ur. Bygdarráðið skrivaði í samráð við Arkitektafelag Føroya út almenna hug- skotskapping um nýggjan Landið má hjálpa heldur Maria Hansen, bygdarráðsforkvinna í Vestmanna. Í gjár var hon á fundi við landsstýrið um fíggjarstóðuna hjá Vestmanna kommunu Tað stendur syndarliga illa til fíggjarliga hjá nógvum kommunum. Ein kommuna, sum er sera hart fyrispent, er Vest- manna kommuna. Bygdarráðið og umsit- ingin hava brúkt nógva tíð uppá at fáa uppskotið til fíggjarætlan fyri næsta ár at haga saman. Men tað sigur tað sama. Yvir fimm mió. krónur fara at vanta í næsta ár. Sambært | uppskotinum verður samlaða skattainn- tøkan hjá kommununi 16 mió. krónur næsta ár, men Maria Hansen ber ótta fyri, at henda upphædd ikki verður so stór. Bara rentur og avdrøg hjá kommuni far við góðum fimm mió. krónum. kirkjugarð, og nú er støda tikin til tey 14 uppskotini, sum komu inn. Uppskotini vórðu sýnd fram í nýggja skúlanum um vikuskiftið. Gudmund S. Hansen fekk fyrstu vidirsløn fyri sítt uppskot, Albert Isfeld fekk 2. virdisløn, og Tummas Lauritsen 3. virdisløn. Nýggi kirkjugarðurin skal gerast á Fornlendi, har frægasta nøkulunda slætt- Eftir eru so fimm mió. krónur ul raksturin, men hvussu víkir og vendir, kunu rakstrarútreiðslrunar ikki fáast niður um 10 mió. krónur. Sostatt vantar kommununi minst 5 mió. krónur til raksturin. I gjár var bygdarráðið á fundi við landsstýrið fyri at tosa um støduna. - Landsstýrið má taka sín part av ábyrgdini fyri fíggj- arstøduni, tí landsstýrið hevur góðkent låntøkurnar, sigur Maria Hansen. Hon hevur einki liðugt uppskotum, hvussu komm- unan kann koma burtur úr trongstøduni. At taka upp nýggj lán til rakstr er í hvussu er ikki nøkur nytilig loysn, heldur hon. lendi er. Bygdarráðið ætlaði at gera nýggjan kirkjugarð inni á Leiti, men hesum settu friðingarmyndugleik- arnir seg ímóti. I nýggja kirkjugarðinum verður láss fyri millum 600 og 800 gravum. Hetta vil siga, at Vestmanna kann klára seg við henda kirkju- garðin í 60-70 ár. Maria Hansen, bygdar- rådsforkvinna í Vest- Aftur ferjulegan Sjálvandi var ferjulegan eitt av evnunum, ið berast skuldi upp á mál við lands- stýrið. Bygdarráðið heldur fast við, at tað er órímiligt, at Vestmannaskal bera allar útreiðslurnar av ferjuleguni, sum er til sambandið við útheimin. Rentr og avdrøg av lánum til ferjuleguna eru góðar tvcær mió. krónur um árið, t.v.s. 10% av øllum rentu- og avdráttarútreiðslumum hjá kommununi. Havnar- gjaldið hjá starnsfaraskip- unum røkkur einki. Onkur kommuna hevur tað uppskotið fyriat fáa rakstrarútreiðslur sínar nið- ur at taka av almennu barna- ansingina. Maria Hansen sigur, at tað ætla tey ikki at manna, sigur, at farið verð- ur at gera nýggja kirkju- garðin sum skjótast. Nýggi garðurin má kunna takast í nýtslu longu næsta ár, tí piáss er ikki fyri fleiri grav- um í verandi kirkjugarði. randi gera í Vestmanna. Hon heldur tað ikki vera rætt at leggja á har, tí tað er neyð- ugt at hava kommunalu dagrøktina. Haraftrat ivast hon í, um tað hevi lætt nakað um fíggjarliga hjá kommununi, um dagrøktin ikki var, tí tað hevði havt vid sær, at skattainntøkan minkaði. Ti so vóru tað nøkur, sum ikki sluppu út í lønt arbeiði. - Vit kunnu íkki spara meira. Vit skóru niður bæði í 1988 og 1989 alt, sum kundi skerast burtur. Taðe r nóg ringt sum er, tí alt fer í órgkt, tá eingir pengar eru til viðlíkahald, sigur Maria Hansen. randi Randi Jacobsen, blaðkvinna, skrivar: Upp undir seinasta løg- tingsval høvdu flestu valevnini å munni, at tey skuldu venda gongdini í landinum. Ein vika er farin aftrat, og enn hava vit einki hoyrt um nakað hugskot ella nakran ætlan um at venda gongdini. Ein vika er farin aftrat við nógvum lýsingum í blødunum um tvingils- sølur, sjálvbodnar lik- vidatiónir og konsurs. Tíðindini vóru aftur nógv um ikki at fáa end- arnar at røkka saman, um hall, um arbeiðs- pláss sum lata aftur, um uppsagnir og arbeiðs- loysi. Landið eigur ong- ar pengar, kommunurnar eiga ongar pengar, og tað stendur á hjá nógv- um at fáa nóg mikið at liva av. Fiskastovnarnir eru uppfiskaðir, og bara nakrir undirmålarar koma upp á land, og ymsar EF-reglur, sum nú koma í gildi, bóta ikki okkara møguleikar okkara at klára okkum. Ikki serliga hugalig tíðindi hesa myrku árs- tíðina við nógvum vindi og regni. Líkt er ikki til, at nakar hevur nakað boð uppá, hvat er at gera fyri at koma aftur á fótur. Eingin sigur í hvussu er nakað. Tað eru kortini tey, sum mæla frá at seta pengar í ætlaða undirsjóartunnilin undir Vestmannasundi, sam- stundis sum sparast skal á gllum ødrum økjum. I teimum árunum ,tá einki var Oført, fekk ein kommuna fyri og onnur eftir sær dagrøkt ella aðra almenna barnaans- ing. Tá tørvur var á øll- um arbeidsførum hond- um. Nú tað sansar at hjá kommununum, mugu tær til at skera okkurt burtur, og sambært tíðindum í vikuni, ið fór, umhugsa summar kommunur at taka av sína barnaansing. Ein áminning um at kvinn- urnar eru eyka arbeiðs- megin, sum skal koma, tá hon verður kallað. Heilsuverkið sleppur sjálvsagt heldur ikki undan at spara, og vit hoyrdu um try rgktar- heim, sum hava fingið álagt stórar sparingar. Tey, sum vita bara eitt líð sindur um, hvussu arbeiðið gongur á réktarheimum, hvussu grúsomt tað er ikki at hava fleiri røktarheims- pláss, sjúk og ússalig liggja heima og fáa ikki neyðugu røktina og hjálpina, halda tað vera ómenniskjaligt at skula spara so nógv í heilsu- verkinum. Pengarnir mugu kunnu takast av onkra aðrastaðni, ber ikki til at fáa fleiri pengar til vega. Og tá tað nú stendur so illa til við pengum í heilsuverkinum, tóktist tað mær ørkymlandi ein dag í útvarpinum at hoyra orðaskiftið um deyðskriteriið og at geva sjúkum fólki frískar likamslutir frá ødrum, sum ikki kunnu liva. Sendingin gav tad fatan, at Landssjúkrahúsið kundi hugsad sær at fingið møguleikan at skift nýru út á fólki. Tá alt annað verður roknað í pengum, má hesin spurningurin tað eisini. Eg loyvi mær at gita, at tað eru fakligar ambitiónir, sum liggja aftanfyri ynski Lands- sjúkrahúsins at sleppa at gera tílíkar skurðvið- gerðir. Enn eru læknar aðrastaðni óivað kønari í hesum arbeiði. Teir vilja allar dagar hava meira royndir, tí tað hevði neyvan verið ofta, tað bar til at funnið hóskandi nýtt nýra at givið einum sjúkum menniskja. Men hetta málið er meira torgreitt enn so. Fyri tey, sum tørvar nýtt nýra, kann tað vera lívið um at gera. Fyri onnur er tað ein etiskur Spurningur. Meginparturin av tíðindunum vóru aftur hasa vikuna keðilig tíðindi. Men tað er ein glotti. Um ein mánað koma jólini, og tá gongur aftur móti ljósari tíðum. Dagarnir leingjast tá í hvussu er.