týsdagur 3. desember 1991síða 7

Nr. 225 — 3. desember 1991 Handilsjavnin Síða 7 batnar munandi Innflutningurin minkar og útflutningurin veksur Síðani javnvág í samhandil Føroya við útheimin var við at koma í 1989, er handilsjavnin batnadur munandi. Hallið á handils- javnanum hevur frá 1985 ligið millum slakar 400 milliónir og upp móti 700 tá skip ikki hava verið tald við. Við skipum var hallið millum 2 og 300 milliónir stórri, vísa tøl frá Hag- stovuni. Men fyri tveimum árum síðani kom vend í, og síðani hevur gingið rætta vegin í so máta í hvussu er. Vit høvdu eitt avlop i handilsjavnanum i fjør upp á 434 milliónir tå skip ikki vóru íroknaði, og við skip- um viðtaldum 494 milli- ónir. Tølini higartil í ár eru enn betri. Fyrstu níggju mánaðirnar í ár hava vit útflutt fyri 608 milliónir fleiri enn vit hava innflutt fyri, og telja vit skipini við, hava vit útflutt fyri 673 milliónir fleiri enn innflutningurin hevur ver- ið. Sama til beinleiðis nýtslu Hyggja vit eftir inn- flutningstølunum sæst, at tað eru serliga vørub6lkar, sum tilfar í samband við byggivirki, til aðra fram- leiðslu, brennievni, mask- inur og onnur útgerð og bilar, sum draga innflut- ningstølini niður. Til dømis innfluttu vit í 1988 bilar fyri 156 milli- ónir. Higartil í ár hava vit ikki flutt bilar inn fyri meira enn 23 milliónir. Hinvegin er innflutning- urin av tí, Hagstovan kallar vørur til beinleiðis nýtslu so at siga hin sami hann hevur verið bæði seinastu árini. Nærum helmingurin av øllum innflutningi okkara kemur úr Danmark. Mest av frystum upsaflaki Størsti vørub6lkurin i útflutningi eru fryst og Higartil í át hava vit selt fryst upsafløk fyri 410 milliónir. Av frystum og ísaðum fiskaflaki eru í ár útflutt fyri slakar 800 milliónir. Mynd: Kalmar ísað fiskaflak, og í hesum bólki er fryst upsaflak nógv hin størsta útflut- ningsvgran. Higartil í ár eru útflutt fyri 410 milli- ónir av frystum upsaflaki, sum er ein fimtingur av samlaða útflutningi Før- oya. Ein onnur tídningar- mikil åtflutningsvøru eru síl og laksur, sum vit higartil í ár hava útflutt fyri stívliga 400 milliónir. Utflutningurin av salt- fiski hevur higartil i år verið 306 milliónir, rækjur og skeljar fyri 240 milli- ónir, og isadur og frystur fiskur fyri 170 milliónir. Samlaði útflutningur Føroya hevur higartil í år verið slakar tvær milliardir tá skip ikki eru íroknaði, og 2,1 tá skipini eru tald við. Tølini fyri sama tíðar- skeið í fjór eru åvikavist 1,8 og 1,9 milliard. Talan er um åvikavist 8 og 12 prosent øking. Meira til EF Vit útflyta alt meira til EF-lond. Í 1975 fór umleið helmingurin av gllum út- flutningi til EF-lond, men hetta er nú mikið broytt. Nú selja vit slgk 80 pro- sent av allari framleiðslu til londini innan EF. Størsti keyparin innan EF er Týskland, sum tekur ímóti 19,3 prosent av út- flutninginum. Harnæst kemur Danmark við 16,3 prosentum. Av londunum uttan fyri EF keypir USA mest - 7,4 prosent. tór.- Tórfinn Smith, blaðmaður, skrivar: Sparingar og skerjingar hava í longri tíð verið loysunnarorðið, og vóru eisini við til at mynda ordaskiftid í vikuni sum fór. Tað er tó eitt sindur ymiskt, sum menn vilja spara. Á tingi skeyt Niels Pauli Danielsen upp, at vit í stórri mun skulu nýta lágorku- perur, hóast hesar enn eru væl dýrari enn hinar vanligu. Hetta fyri at spara orku. Uppskotið fekk tó lítla undirtøku, og tað fegnast ivaleyst tær alt annað enn lågorku- perurnar, sum sita í SEV-stjórnini um, sum á umboðsráðsfundi í vikuni gjørdu greitt, at Eiðisvirkið skal út- byggjast. Einki bugili- bug á hesum sinni. Eisini kommunurnar skulu spara. Onkrar hava boðað frá, at tær fáa ikki fíggjarligu kabalina at ganga upp á nakran hátt. Runavíkar Kommuna er tó so mikið væl fyri, at har kann býráðsformaðurin tvífalda sína løn. Í Havn stendur eisini væl til. Her hevur nýggjasti fólkafloksmaðurin í bý- ráðnum fingið 20.000 krónur úr kommunu- kassanum at ferðast fyri. So tað er sum skilst eitt sindur ymiskt, sum spart verður Undirsjóvartunnilin var aftur á skránni ferð amband triðingi í Sjálvstýris flokkinum. Tingmeni vóru heldur ørkymladir av hesum uppskoti, og nógvir royndu at hava tunguna mitt í munn- inum. At siga "hinveg- inoghandanvegin" i før- oyskum politikki tykist altid at vera skilagott. Eysturskúlamálið er enn aktuelt, men nú tykist tað at fáa ein enda. Orsøkin til, at býráðsformaðurin vildi sleppa sær av við skúlan var, at skúlabarnatalið er so nógv minkað seinastu árini. Men so fekk onkur annar tað geniala hugskot at kanna eftir, hvussu verður við skúlabarnatalinum framyvir. Hesi tøl vísa, at vit um nøkur få år hava ov fáar skúla- stovur í Havn. Viðhvert er skilagott at líta frameftir tá ein skal planleggja! Eisini tá ein hevur sparing í huga. Annars hevur verið nógv orðaskifti um skúlaviðurskifti yvir- høvur. Millum annað legði Lærarafelagið upp í orðaskifti um sparing- ar á fólkaskúlagkinum. Tað mátti so verið, men nógva orku kundu vit spart, um Lærarafelagið nýtti eitt mál, sum eisini onnur kundu skilt. Lat meg taka eitt lítið brot úr tíðindaskrivinum frá felagnum: Eftir at sparingarnar vóru settar í verk fór landsskúlafyrisitingin at miðfirra tímanýtsluna við at býta tímar út eftir einum føstum frymli. Vánandi fer at gangast væl at miðfirra frymlarnar!? Føroyski blaðheimur- in er nú aftur vorðin Fjúrtanda ríkari. Út- sjóndin er nakað broytt, men innihaldið stórt sæð tað sama. Fjúrtandi skal tó vera vælkomin Av ødrum lesnaði, vit fingu hendur á í farnu viku er mest lisna bók í | | | | |