leygardagur 7. desember 1991síða 2

Sum ketta burtur úr høvdatrog ØLL hava åsannad, at al- menni studulin til fiskivinn- una er av ti ónda, og at hesin hevur stóran part av skuldini fyri, at okkara høvudsvinna er komin í tað ófgri, sum hon veruliga er komin út í. ALLIR teir politisku flokkarnir eru samdir um, at stuðulin til fiskivinnuna eigur at minka, og at partar av honum eiga at hvørva. Teir partar, sum her verður hugsað um, eru al- mennu veðhaldini og bein- leiðis rakstrarstuðulin og prís- ískoyti. Vit eiga tó altíð at varðveita eina góða minstu- lønarskipan. FLOKKARNIR eru eisini å ein- um máli um, at alivinnan, ið nú telur rættuliga nógv í okk- ara landsbúskapi, ikki skal hava almennan stuðul, so- leiðis at hendan vinnan ikki kemur út í sama åføri sum fiskivinnan. Hinvegin er Blaðfólk: Randi Jacobsen - Tórfinn Smith semja helst um, at ov nógv almenn gjøld liggja á vinnuni, og at hesi eiga vit at taka burtur. Verður hetta gjørt, fer alivinnan ivaleyst at løna seg, uttan alment iskoyti. ALT bendir å at øll eru so rør- andi samd um at bannlysa al- mennan stuðul til vinnulívið. Politisku flokkarnir eru samd- ir. Vinnan sjálv tekur undir og tað sama gera føroyingar yvirhøvur. Men mitt í øllum kemur FAS-skipanin sum ketta burtur úr høvdatrog. Nú skal farmavinnan hava al- mennan stuðul. Tað stutta av tí langa í hesi skipan er, at skatturin, sum manningarnar á føroyskum farmaskipum gjalda, skal afturrindast farmaskipafeløgunum. Og tað er tað sama sum bein- leiðis almennur stuðul. VIT vita ógvuliga væl, at Noreg hevur sína NIS-skipan (Norsk International Skibsre- gister) og at Danmark hevur sína DIS-skipan (Dansk Inter- national Skibsregister). Hetta hevur sett Føroyar og før- oysku farmavinnuna i eina Utgevari: P/f Sosialurin Uppseting: Pí Sosialurin Prent: Pil Pressan 1981 rættuliga pínuliga stóðu. Ur- slitið er so tað, at landsstýrið hevur lagt uppskot fram á ting, um eina FAS-skipan (Føroyska Altjóða Skipaskrá- seting). FØROYSKA grundgevingin er, at vit eru noyddir út í hesa almennu stuðulsskipan, or- sakað av, at Noreg og Dan- mark frammanundan hava slíka skipan. Skulu vit standa okkum í kappingini, mugu vit eisini hava altjóða skipaskrá- seting. Og hesa grundgeving fata tey flestu og tey kunnu eisini góðt aka hana. Men løg- ið tykist tað, nú vit eru so samd um at niðurtrappa stuðulin til fiskivinnuna, og at alivinnan ikki skal gerast ein stuðulsvinna. MEN eitt undrar okkum, og tað er, at eitt land, sum er lim- ur í EF og eitt annað, id hevur fríhandilsskipan við EF, kunnu veita pørtum av vinnu- lívinum slíkan almennan stuðul, sum Danmark og Noreg í hesum førinum gera, uttan at EF leggur seg út í hetta. 110 Tórshavn Talefax: 14720 EIN FAS-skipan kemur okk- um sera illa vid í løtuni. Hon kemur veruliga sum ketta burtur úr høvdatrog. Hetta fer ikki at gera tað lættari hjá okkum at bannlýsa allan al- mennan stuðul til vinnuna. vj. Fjúrtandi vendir ting- um á hevdið Tað man ikki leypa hvøkk á tann, sum hevur kunn- leika til leiðarapennin á Fjúrtanda, tá gloppað verður í blaðið og ein sær, hvat har verður skrivað. Blaðstjóranum - og fremsta høvdina tjóðveld- ismanna - líkt, so vendir hann tingini á høvdid, tå tað passar honum. So- leiðis var eisini í blaðnum í gjár í teiginum "Sagt og skrivað". Har ger blað- stjórin viðmerkingar til grein í Sosialinum um umstødurnar hjá eitt nú útvarpinum. Blaðið skrivar: "Sosialurin vil mestsum brigsla útvarps- og sjón- varpsfólki, at tey gera ikki sítt arbeiði nóg væl. Tey skulu dubba seg. Tað gera tey frammanundan, halda vit - og hava uppiborið tær sømdir, sum krevjast fyri at kunna gera gott sjónvarp og gott útvarp". Er tað nakar, sum er ekspertur í at venda ting á høvdid og geva teimum annað innihald, enn tey í veruleikanum hava, so er tað júst blaðstjórin og politikarin Finnbogi Ísak- son. Oftani kemur hann væl frá hesum til tíðir skemuliga máta at seta mótstgðufólk í skák mát. Men aðrar tíðir er tað rein og sker fadesa og hann liggur, sum hann hevur reitt - skerflatur. Nú vil hann so fyrigykla lesarunum, at vit halda, at sjónvarp- og útvarpsfólk ikki gera sítt arbeiði gott nokk. Nei mín góði Finnbogi. Vit hava afiur og aftur víst á, at politikararnir og teirra millum so sanniliga eisini javnaðarpolitikarar við landsstýriskvinnuni á odda eiga at vísa hesum báðum fjølmiðlum stóran ans, ti teir hava so stóran týnding fyri mál og mentan okkara og fyri føroyska samfelagið sum so. Og ti er skriving Fjúrtanda at sammeta við "kettu úr høvdatrog”. Tað er rætt, at vit eisini hava víst á, at fólkini í bæði SVF og UF mugu dubba seg. Men hetta var skrivað í relatión til ynskini um at fáa betri umstødur. Og hvar er meira náttúrligt enn tað, at tú áleggur tær sjálvum og stovninum stórri og meira spennandi uppgávur, tá hetta hevur alstóran týdning fyri at fáa okkara politikarar at fata tydningin, sum umrøddu stovnar hava! Hvat er meira náttúrligt enn at vit, sum síggja og hoyra útvarp og sjónvarp eru atfinningarsom - men soleiðis at skilja, at tað er positivur kritikkur. Vit eiga at eggja fólkunum til at gera eitt enn betri arbeiði og í hesum við- fangi er adressa okkara so sanniliga eisini til lands- stýriskvinnuna um at bera so í bandi, at stovnarnir fáa nóg góðar umstødur at arbeiða undir. So tá Fjúrtandi roynir at leggja sjógv millum okk- um og umrøddu stovnar, so fer tað ikki at eyndast honum. Vit fara fram- haldandi at gera okkara tl, at umrøddu stovnar fáa tíðarhóskandi umstødur at virka undir. Meira av hasum Útvarpið hevur í eina tíð havt sera áhugaverdar frásagnir um støduna í Týskalandi og í Europa sum heild. Hetta eru frá- sagnir, sum føroyski presturin Olavur Ras- mussen, sum starvast í Husum í Týskalandi, hevur skrivað. Eftir at hava hoyrt tær flestu av sera áhugaverdu frá- sagnum hansara kunnu vit bert siga: halt á. Hetta er nakað av ti besta uttanríkispolitiska úilfarinum í útvarpinum fyri tíðina, og nú føroysku blødini ikki gera nógv burtur úr júst hesum slagnum av tilfari er tað gott, at út- varpið ger tað. Hetta egnar hesin fjølmiðil seg eisini so væl til. Handa seinasta frásggn hansara um Týskaland og grann- ar tess var ógvuliga áhugaverd - ikki minst nú, tá tað verður tosað um framtíð Europa og leiklutin hjá Týskalandi í einum sameindum Europa. Meira av hasum og tékk til Jógvan fyri góðan upplestur. Tað var kanska eitt hugskot, at tit gjørdu slíkt tilfar enn meira livandi. Her hugsa vit um effektir og prát. Vónandi fara vit at hoyra meira til ólav í komandi ári. Føroyingar hava eisini altíð víst útlendskum viðurskift- um stóran áhuga, og tað er tí gott at hoyra, hvat ein av okkara egnu sær, hoyrir og lesur um hesi viðurskifti. 5