leygardagur 14. desember 1991síða 18

Síða 18 - - SP S0Sialurin Nr. 234 - 14. desember 1991 Nú kemur bókin um Jóannes bónda Til minnis um ommu mina Fia Nielsen fødd 14/11-1920 — deyð 2/12-1991 Omma er farin. Hesi jólini skuldu ikki verða henn ara. Legið at hugsa sær at omma ikki verður ímill um okkum longur. Hon, sum altíð var so ómeta- liga góð við okkum og vit við hana. Hon vildi so fegin sleppa at liva nekur ár afturat og vera mill- um okkum. Siggja ommubernini gleðast jólaaftan um gávurnar, jólatræið og verða ímillum okkum, tá vit sita so still og lurta eftir abba, ið lesur upp gleðiboðskapin Soleiðis skuldi tað tó ikki verða, hægri maktir, ið betur vita og duga at skyna á, tóku hana til ein betri stað, tá ið tíðin var komin. Ringt er at góðtaka veruleikan til tíðir. At eg ikki skal síggja ommu aftur. Ikki fáa tann heita drekkamunnin frá henni, áðrenn farið verður at leggja seg. Ikki síggja ljósið bleiktra út igjøgnum glugga hennara á miðjari nátt. Ikki kunna spyrja ommu um geli tey tingini, hon dugdi at tilevna. Ikki kunna læra meira av hennara læruríku og ar- beiðssomu hondum. Ja, sanniliga kann veruleikin tykjast meiningsleysur til tíðir, men hetta er ein partur av lívinum, vit øll einaferð fyrr ella seinni skulu igjøgnum. Saknurin verður stórur, hon var altíð miðdepil in í familju okkara, altíð tann, ið spurd varð til ráðs, tá ið avgerandi steða skuldi takast. Hevði skil á ellum og pliktuppfyllandi sum fáur. Góðasti abbi, tú hevur mist ein hollan stuðul í lívinum. Tit vóru tvey, men alíkavæl eitt. Hon stuðlaði teg, tá tað trongdi til, og tú hana. Serliga nú tå síðstu tíðina hevur tú, góði abbi, stuðlað hana, og borið hennara sjúku saman við henni, sum um tað eisini var tín sjúka. Eitt fyrimyndar- ligt hjúnapar, har kærleikin var sjónligur í gerandisdegnum. Góði abbi, vit og tú hava øll mist hana, vit vóru eina best við her í lívinum. Men vit mugu á bestan hátt royna at liva lívið víðari, soleiðis sum omma eisini hevði viljað havt okkum til. Góða omma, ein dag skulu vit oll metast aftur á einum betri staði Friður veri yvir minninum um góðu ommu mína. -Fía , Kei krá UR im Hans Jacob Debes hevur fingið nógv av skafti cinastu árini. Herfyri kom Føroya Søga 1, nú kemur bókin um Jóanes Patursson Fáur man sum Jóannes bóndi Patursson í Kirkju- bø hava ávirkað samtíð sína. Í tveir mansaldrar slapp eingin uttan um hann í føroyskum samfe- lagslivi. Flest máttu vera fyri honum ella ímóti hon- um — og lívsverk hansara fall á so mangan hátt. Hann var megin í tjóð- skaparrersluni, teirri eftir- fylgjandi sjálvstýrisrersl- uni (sum hann sjálvur gav eina feroyska hugmynda- frødi) — og sum triðja stig var hann hevuðsmaðurin aftan fyri loysingarrersl- una, tá ið dagur var farin at halla. Hans Jacob Debes, pro- fessari, dr. phil. hevur eft- ir rannsóknir í nógv ár skrivað bókina: „Jóannes Patursson. Ein byrjan til eina politiska ævisøgu«. Í henni verður greitt frá uppruna og fyritreytum Jóannesar bónda, frá upp- vekstri hansara, virksemi hansara í tjóðskaparrersl- uni og tilevning hansara av sjálvstýrispolitikkin- um. Vidgjørd verður eisini steða hansara í Sjálvstýr- isflokkinum, sum var hansara verk, men har hann sum frá leið gjørdist meira og meira einsamall- ur — til hann segði gamla flokki sínum farvæl og saman við eðrum sjálv- stýrisfólki var við til at stovna Hin feroyska Fólkaflokkin fyrst í jan- uar 1940. Kannað verða eisini við- urskifti við Danmark, har hann varð móttikin sum virdur politiskur vinur í 1901, men eftir 1906 so hataður og útspiltur, at fáur dani tordi at siga seg vera vinur hansara. Nomið verður eisini við nógv onnur viðurskifti í lívi hansara — bæði burt- ur og heima. Bókin skuldi verið ein góð jólagáva til bæði eldri og yngri — ikki minst tey yngru, sum bert kenna Jóannes Patursson sum eitt fjart seguligt navn. Tí uttan nakað av kunn- leika um Jóannes bónda Patursson í Kirkjubø ber illa til at skilja nógvar partar av Feroya nýggj- aru segu. Bókin skuldi eisini verið væl hóskandi í undirvís- ing í søgu á øllum undir- vísingarstigum. Hetta er visindaliga grundgivið verk við keldu- og heimildatilvísingum. Bókin, sum verður at fáa í bókabúðunum mána- dágin 16. des., er gjørd á Einars Prent. Hon verður um 170 blaðsíður og fer at kosta 190 kr. eintakið. Hon er í harðari permu — við umslagi við málningi S.J. Mikinesar av Jóann- esi Paturssyni. Utgevari er »Forlagid Søgumål« v/ Hans Jacob Debes Kiwanis jolatro Aftur i år byrjar Ki- wanis at selja jolatrø i N. Finsensgøtu yvir av Fossbankanum. Opid er frå kl. 16—20 hvønn dag. Sæbjørn Olsen 14. mars 1950 27. november 1991 Ungur fór hann úr Kunoy, úr Árnastovu, i Hoy- dalar at vinna sær meiri og annan kunnleika. Longu tá kendist, at hann hevði mangt og mikið við sær. Lítið segði hann. Hann var innihokin. Sjáldan dró hann lúkurnar frá, men onkuntíð. Tá sást og hoyrdist, at maðurin førdi dýran farm. Lívsstarv Sæbjarnar gjerdist læraraarbeiði. Alla læraratíð sína var hann í Eysturskúlanum í Havn. Okkum lærarum tykir, tíðin var alt ov stutt, okkum untist at vera saman. Sæbjern hevði í stólpanum valakorn, og dúg- liga sáddi hann. Men Sæbjern dugdi illa við hes- um ikki at vita, um kornið hevði fest røtur, tí ikki sást alt næla, og ikki bar akurin allur fult korn í aksinum. Soleiðis er lagnan hjá lærarum. Vit verða at sanna, at so mangt sáðkornið fellur í jørdina og svíður av, sumt av sól, sumt av skerp- ingi. Okkum tókti, at Sæbjørn var illa mentur at noyðast at lata hetta sita á sær, at ikki gróði, sum hann sáddi og taðaði. Best fara vit at minnast hann fyri hansara fram úr málevni. Tú stóð fastur í málspurningi, dugdi ikki reiðiliga at siga okkurt, ivaðist í mállæru- spurningi. Spurdi tú so Sæbjern, var svarið altíð tað sama. Hann ypti øksl, smíltist eitt sindur og segði: »Spyrja meg?« Dró á meg. Hver skal siga: »Hvi spyrt tú ikki onkun annan?« Vit vistu, at soleiðis var svarið, og bíðaðu. Hann segði ikki annað. Svar fekst tú sjáldan beinan vegin, kanska heldur ikki næstu ferð mill- um tíma; men so seinni kom hann og segði, hvat ið hann helt. Tá hevði hann verið so víða í sínum vitgoymslum, í føroyskum máli, i týskum máli, í eðrum máli kanska eisini, tí væl dugdi hann at sita undir. Ongantíð fórt tú illa av hansara ráðum. Málkenur var hann fram um mangan mann. Hann var maður, ið tordi at bera iram siná sannføring. Fastur sum kletturin. Trúgvur í øll- um verki. Sæbjern var fróðararmaður. Gott hevði hann minnið. Visti frá mongum at siga. Fegnaðist um tað, onkur hevði sagt honum ella víst honum á, alt frá barnsbeini. Hann harmaðist mangt, henda nýggja tíðin tekur frá okkum, og hvat hon letur eftir seg; men hann dugdi eisini á at skyna, at so- leiðis má sumt vera, skal hetta, ið nevnt verður framburður, vera í landinum. Svárt er, tá ið tynnist í vinaskara. Tvifalt svårt, tá ið vinur fellur á miðjum veg. Sæbjern gjørdist fjøruti og eitt ára gamal, nú ið hann legði árarnar inn. Sjúka tók honum so fast. Jesus veri hjá tykkum, sum varðaðu av honum. Friður veri við minninum um Sæbjern. Starvsfelagarnir á Eysturskúlanum