mikudagur 18. desember 1991síða 16

„Síða 16 Nr. 236 18. desember 1991 ( Lesarabrøv Sláturvirkið Búnaðarmanna Í Dimmalætting 12. des. skrivar Jógvan I. Olsen um landbúnaðin serliga, seyð, ull og slátur, eg eri samdur við honum í tí hann skrivar um alla rá- veruna, sum fer fyri einki, helst ull, avroð og annað, tað skal og má okkurt ger- ast við. Men ikki er alt rætt, sum hann skrivar, og eri eg heldur ikki samdur við honum í øllum. At flaka- virki í Canada viðgera blá- ber vissa tíð av árinum er meguligt, men at flaka- virkið í Narsauq í Gren- landi bæði verður brúkt sum slátur- og flakavirki, er ikki rætt, eg havi sjálv- ur verið á virkinum so seint sum í summar, og varð vístur runt av stjór- anum har, og greiddi hann frá at als ikki bar til at hava slátur og flakavirki saman, tí at krevini vóru so ymisk. Tað er rætt, at flakavirkið og sláturvirkið er bygt saman, men sláturvirkið verður bert brúkt til at slátra seyð í og stendur stilt restina av ár- inum. Har eru væl vardar hurðar ímillum, stjórin á virkinum segði, at ikki ein gang frystirúmini kundu brúkast saman, men sjálv- andi, er lítil fiskur, tá seyður verður slátraður, ber til at brúka part av fólkinum til at arbeiða slátur. Hetta sláturvirkið tekur ímóti ellum seyðin- um í Suðurgrenlandi, ca. 20000 seyðir. Bert slátur- virkið stendur í dag í ca. 20—25 mill. kr. og tómt mesta partin av árinum. Tað sláturvirkið, sum ætlanin er at byggja í Fer- oyum, er ikki bert til seyð, men eisini til neytini, og skal eisini havast í huga, at tað hevur til uppgávu at samskipa slátur og selu fyri allar bóndur í Feroy- um, og tað hevur heldur ongantíð verið upp á tal at tvingað bendur at lata seyðin til virkið, men vit vita, at tað eru fleiri bønd- ur og onnur, sum ikki hava serliga góðar um- steður at fletta, og kanska serliga til at selja bæði av- roð, skinn og kjet. Fyri at fáa skil á hesum er, serliga nú tíðirnar ikki eru so góðar, ógvuliga átrokandi at samskipa slátur og selu. Tað verður eisini nomið við at sláturhús kostar nógv at byggja, og er dýrt í rakstri, sláturvirkið, sum búnaðarmenn ætla at byggja, er mett til at kosta minni enn 10 mill. kr., ikki meira enn um- bygging av teimum van- ligu flakavirkjunum, og raksturin er avhengigur av teimum veru, sum koma út aftur av virkin- um. Vit vita øll, at tað eru fleiri og fleiri, bædi handl- ar og fólk, sum vildu keypt egna framleidda veru, um hon kundi verðið keypt eftir ynski, t.d. ikki heilar neytafjórðingar, krov og avroð, men meira liðugtgjerdar verur. Hyggið bert eftir Mjólkar- virkinum, og eitt gott samstarv við tað hevur eisini fyrimun, tí teir koyra jú fleiri ferðir um vikuna til flest allar handl- ar í Føroyum. Eisini verður sagt, eru føroyingar møguliga blivnir ov finir, at taka hond um tað, sum landið kann geva. Nei, tað eru bæði bønd- ur og aðrir, sum sam- starva við teir, sum ikki eru ov fínir til at liva og virka her á landi. Tak skinnini, ell fara ikki burtur, f6durmidstød- in í Kollafirði lýsti í heyst við, at teir tóku ímóti skinnum, og royndu eisini at upplýsa fólk um hvussu skuldi verða hagreitt, hetta tiltak hevur eydnast heilt væl, og keypararnir av skinnunum eru nógv betur negdir við skinnini nú enn áður. Gott nokk hevur prísurin ikki verið serliga høgur seinastu ár- ini, men við góðari veru ber til at fáa betri prís Gloymið ikki heimaídnaðin! Tað tykist, sum politikar- ar okkara eru farnir at taka hugtakið kappingar- føri meira í álvara, og frammi eru lógaruppskot, sum hava til endamáls at gera fyritreytirnar hjá vinnuni rúmari. Ídnaðar- felagið fegnast um hesa gongd, men fer í hesum sambandi at gera vart við, at smáídnaðurin ella heimaídnaðurin ikki má verða gloymdur í øllum rokinum, sum tykist valda, nú 14 dagar áðrenn handilsavtalan kemur í gildi. M.a. fegnast Ídnaðarfe- lagið um, at politikararnir nú ætla at avtaka nógv umredda oljuavgjaldið, sum Ídnaðarfelagið fleiri ferðir hevur víst á, var ein tyngjandi kleppur fyri vinnuna. Vit taka fult undir við uppskotinum, og vóna, at tað er polit- iskur vilji til at útvega vinnuni bíliga orku, og í heila tikið at fáa framt lógarbroytingar, sum upp á longri sikt kunnu útvega vinnuni í Feroyum tær bestu fyritreytir at virka undir. Men vit vilja sam- stundis minna á, at í fram- lagda uppskoti er småidn- aðurin, ella heimaídnaður- in, dottin burtur ímillum. Við júst samtyktu handilsavtaluni við EF missir heimaídnaðurin alla tollverju, og feroyski heimamarknaðurin liggur víðopin fyri verum úr EF. Roknast má við, at tað kemur at floyma inn við alskyns útlendskum ver- um, framleiddar av stór- um fyritøkum í granna- londunum. Hetta ger, at tann ídnaður, sum fram- leiðir til foroyska heima- marknaðin, fær nógv harðari treytir at kappast undir. Hesin prísur fyri handilsavtaluna var ikki ókendur, men varð hetta gjørt, fyri at fiskivinnuni kundi verða skaptar betri kappingartreytir á Europeiska Marknaðin- um. Vit skulu minnast til, at heimaídnaðurin hevur stóran buskaparligan týdning fyri feroyska samfelagið, og skapar nógv arbeiðspláss. Politikararnir eiga tí á ein- hvenn hugsandi hátt at gera sær ómak við, eisini at útvega heimaídnaðin- um tær best meguligu treytirnar at virka undir, fyri ikki at missa hetta so arbeiðsskapandi virksem- ið. Og leggjast kann aftur- at, at tíðin er stutt, og at arbeiðast má skjótt og miðvíst við hesum. Er eitt virksemi fyrst steðgað, er tungt at fáa framleiðsluna í gongd aftur. Eisini skulu vit gera okkum greitt, at fiskivinnan einsamøll ikki klárar at taka ímóti ellum teimum, sum í dag virka í heimaídnaðinum. Føroya Ídnaðarfelag tekur sum sagt fult undir við framlagda uppskoti um, at oljuavgjaldið verð- ur tikið burtur, men mælir til at hetta verður gald- andi fyri ell framleiðslu- virki. Fyri landskassan hevur hendan lítla broyt- ingin lítlan og ongan fíggj- arligan týdning, men fyri einkult virkir kann ein slík broyting hava stóran týdning. Tá ein tosar um kapping, má ein altíð minnat til, at alt telur við, eisini tær byrðarnar, sum fyri uttanfyri standandi kunnu tykjast lítlar og lættar. Feroya Ídnaðarfelag Bergur Poulsen, formaður sum frá líður. Tak eisini ullina, bendurnir hava savnað ull inn, og eru komin út við 30 tons. So alt er ikki farið upp í royk. Um nú eitt sindur meira av vælvild kom frá polit- iskari síðu, so skuldi ikki sæð so illa út fyri framm- an, tí at hverki ull ella skinn skuldu farið av Jólakalendarin heldur fram. Í dag lata vit upp 12. lúkuna. Fyri at vera við í tí endaliga lutakastinum um sjálvan hev- uðsvinningin, sum er eitt krov og tær tríggjar skemtibekurnar við tekning- unum hjá Óla Petersen, so skulu tit klippa lúkurnar út úr blødunum so hvert og líma tær á kalendaran, sum tit longu hava frá undanfarnu blødunum. jælåia!slaljals/sle!s/alele:! | Jola kalendarin 91 landinum ótilvirkað. Jú, tíðin er komin til at bøndurnir eisini fáa skip- að viðurskifti innan slátur av neytum, seyði og hag- reiðing av teimum úr- dráttum, sum har úr kunnu fáast. Vinarliga Páll Patursson Øll fara aftur i sekstiårini. KASTA fer aftur i fimtiårini.