týsdagur 7. januar 1992síða 2

Ljósmyndari: Kalmar Lindenskov Størsti trupulleikin AV øllum teimum mongu trupulleikum, sum vit hava at stridast vid i løtuni, er ar- beiðsloysið nógv tann størsti. Av øllum teimum politisku spurningum, ið eiga at verða loystir í komandi árum, stendur arbeiðsloysið ovast á listanum. Orsøkirnar til ar- beiðsloysið kunnu vit neyvan semjast um, men tær eru fleiri og nakrar av hesum hava djúpar røtur. Vit kunnu nevna teir illa viðfarnu fiska- stovnarnar, skuldarbinding- ina hjá privatum mótvegis út- landinum og tann ábyrgdar- leysa og planleysa byggingin av privatum hallum og virkis- bygningum fíggjað við kre- dittfelagslánum — tann vit- leysa streymin av lánum úr donskum kredittfeløgum og ta harav fylgjandi eirinda- leysu rentuspekulatiónina. Alt saman medvirkaði til eina WM sosigaley DTS Ábyrgðarbiaðstjóri: Jan Møller + Fyritaksstjóri: Krisjan Dahl Æt GÅ ,/…r6 00 9 6 øre Blaðfólk: Randi Jacobsen - Tórfinn Smith Útgevari: PÍ Sosialurin Bústaður: Ólavur W. Hegnesen - Hilmar Jan Hansen | Uppseting: P/f Sosialurin Jústinus Eidesgaard Prent: P4 Pressan 1981 Telefon gongd tann skeiva vegin, og konservativa fiskasølu- sum håladi føroyska búskap- in út av kós vid øllum teimum syndarligu fylgjum, ið hetta førdi til. Hvussu kundi alt hetta ganga, uttan at politikarar og embætismenn løgdu upp í og stedgadu ti skeivu og vanda- miklu gongdini? Svarini verða eins nógv og tað eru flokkar og helst meira enn tað. Ein meginorsøkin var tó hon, at vit ikki áttu tey neyð- turviligu politisku amboðini at stýra kredittstreyminum og búskapinum við. Ein onnur orsøk var hon, at ávísir bólkar í samfelagnum ikki dugdu sær hógv, men lupu framav og í markleysari peninga- girnd skammriðu skattalóg- gávuni, soleiðis at låntøkan uttanlands vaks út um alt mark, samstundis sum lands- kassin misti inntøkur. Aðrar orsøkir til trupulleikar- nar eru at finna i ti vånaliga Folkafloksmenn og løgmansrødan Fyrrverandi stavnamaður- in er heimafturkomin úr Sudurafrika. Hetta bendir oddagreinin í Dagblaðnum í gjár á. Kommunistaskrimslid verdur nevniliga drigid framaftur i hesi fyrstu oddagrein bladsins i år og verdur hetta sjålvandi sett i samband vid nyggjårsrødu javnadarløg- mans í år. Torvmold frå løg- . Lgømadur sigur Hetta er nakað ti sterka hálvsúra løginum i ársins fyrsta cocktailinum, fyrrverandi stavna- un og samgongufel- ljá javnaðarflokki- de at bjóða løg- i. Men har eru eisini 3 ul løgmann. í stigatal fái hann lyfud um "afturhald í mennum iløgum" fram- ur. Eisini nýggir frælsl- .ntir tónar frá løgmanni." Men tað er helst einasta lovorðið iggmaður fær í greinini. Í endanum lesa vit m.a.: Mest burturvið er løg- maður, tá hann fantaserar um arbeiðsloysið. Lønar- útgjaldingarnar í útflut- ningsvinnuni eru undir 1/3 av almennum tænastu- lønum og eru falnar síðstu 3 árini, um enn ikki nær so nógv sum í handverki, handli, bygging og vinnu- ligum tænastum. Hesar seinru falla enn meir komandi árini leksandi kapping frá EF. Bert lægri lønarlag kann bjarga føroyskum ídnaði (og landskassanum). "Solid- arisk arbeidsloysiskipan” gevur einum kvalma, tá ein hugsar um tað 6- solidariska í, at summi gjalda inn í arbeiðsloys- istryggingina, meðan onn- ur heva av henni. Arb- eiðsloysið kann ti bert økjast frameftir. Fast taki Javnaðinum, at hann hev- ur meðábyrgd av, ja er enntá atvoldin til, økjandi vinnuloysið, tá so illa skal vilja til. Annars ein såmulig nyårsrøda, tá ein hevur í huga, hvør er løgmadur.” Taka vit so sama Dagblað og blaða aftur til baksíðuna, so hevur pípan bráddliga fingið annað ljóð. Har er tað Jógvan Sundstein, fíggjarmálaráð- harri, sum ger sína við- merkingar til løgmansrød- una. Og tær eru vid fåum ordum: "Eg meti røduna góða og metingarnar realis- tiskar.” Umrøddu úttalilsi prógv tað vit longu vistu frammanundan: at allir fólkafloksmenn eru ikki líka fegnir um samgong- una við javnaðarflokkin. Og sjálvandi skulu teir sleppa at hava sínar hugs- anir um hesa konstella- tíónina. Spurningurin er so, um stødan hjå fyrrver- andi stavnamanninum fyrr ella seinni verður atvoldin til, at samgongan brestir. Tað kundi væl hent, men nú hann hevur valt (ella fingið boð um) at halda politikki, sum rikin var til fyri tveimum árum síðan og tí vánaligu stovnsrøkt, ið vald- aði. Vit mugu viðganga, at lurtað var ov illa eftir fiski- frødingunum og hevur hetta kostað okkum dýrt. Her kunnu allir flokkar vera sum ein og eingin flokkur kann siga seg leysan av ábyrgdini fyri tí vánaliga standi, sum toska- og hýsustovnarnir á føroyskum sjógki eru i. Tað, sum nú umræður, er at fáa gongd á aftur og at fáa fólk aftur til arbeiðis. Nógvar røddir hava verið at hoyrt um høgtidina í hesum sambandi. Ymiskar hava hesar røddir verið, men í høvudsheitunum hava tær umboðað tvey sjón- armið: eitt sjónarmið, sum sigur, at einki ber til — alt verður bert verri og verri og eitt sjónarmið, sum sigur, at enn er bót á borði. Uppi í tí seinna hópinum eru umboð javnaðarfloksins á tingi og í landsstýri. Nógv góð hugskot seg so langt burturi frá klettunum sum gjørligt, hevur so ngkunlunda verið arbeiðsfriður í samgong- uni, tó at onkur glepsini hava verið frå tingmonn- um í báðum flokkum. Positivu úttalilsini hjá fíggjarmálaráðharranum kunnu ikki sigast at vera annað enn kærkomin og borga fyri einum góðum samarbeiðsanda í Tinga- nesi. Spurningurin er so um hesi kunnu brúkast um samlaða samarbeiðið í samgonguni. Tað vil komandi árið so vísa. Vit kunnu so bert vóna, at orð løgmans um at fáa fólk í aftur arbeiði gerast veru- leiki, tí tað er ikki minst her tað sansar at í sam- felagnum. Javnaðarflokkurin eigur at kenna tað sum eina av sínum størstu skyldum í hesum landsstýrinum at fáa fólk aftur til arbeiðis og at borga fyri, at fleiri ikki gerast arbeiðsleys. løgd Rusdrekka å ting Um nakrar dagar kemur ungid samanaftur. Eitt av málunum tað fer at viðgera eru broyting- arnar í rusdrekkaløgini ella ein heilt nýggj lóg. Tad var ikki gjørligt at gera øll åliuni liðug fyri jól, men umleið hálvan januar verða tey øll so fyri Vónandi dettur ikki alt málið niðurfyri aftur, nú so stórt arbeiði er lagt í eina nýggja og meira tíðarhóskandi Argjavegur 26 Postadresss: Postsmaga 76 Argir 110 Tórshavn 11820 Teletax: 14720 eru her um áramótið komin frá teimum til ein vinnu- og búskaparpolitikk, ið kann fáa fólk aftur í vinnu. Tað skal vera okkara vón fyri nýggja árið, at tað fer at eydnast hes- um fólkum saman við øllum góðum kreftum í Føroyum at skapa og reka ein politikk, ið fær fastatøkur á arbeiðsloys- inum, áður enn arbeiðsloysið fær fastatøkur á samfelag- num. jd økinum. Vit vóna, at samgongulimir og at sær komnir tinglimir í andstýðuni fara at atkvgða fyri eini skilagóðari og átrokandi broyting í rúsdrekka- lógini. tingið. lóg á