leygardagur 1. februar 1992síða 6

Síða 6 Hvussu fæst sum frægast burturúr flota og fiskatilfeingi Kvotur skulu kunna keynast og seljast á fríum marknaði Hetta er hóvuðstilmælið í frágreiðing, ið Andras Kristiansen, fiskifróð- ingur, hevur staðið fyri At fiskiskipaflotin er alt ov tórur, er ein sannroynd, ið evur I nakað somu ] I Sto P.: Øfll 1 um tað ingin ger nakað við tað Breitt samstarv Nú skal tað vera<, letur nú til at vera hugburðurin, ikki bara millum fiski frødingar, men eisini innan vinnuna. I fjør varð Andras Kristiansen, fiskifrødingur á Fiskirannsøknarstovuni, settur at gera eitt uppskot til eina skynsama fiski- vinnuskipan. Kanningararbeiðið verð- ur gjørd í samstarvi mill- um vinnufeløg ødrumegin arbeiðsgevarafelagið, reidarafelag, ráfiskakeyp- arafelagið, ídnaðarfelagið, havbúnaðarfelagið) og granskingarstovnar hinumegin (fróðskapar- setrið, fiskirannsóknarstov- una, Heilsufrødiligu Ølklubbamålid útsett Heygadrangur skumpar málið málið um Rio Bravo og Maxim hálvt ár longur út Rættarmálið viðvíkjandi matstovunum Rio Bravo í Havn og Maxim á Argjum skuldi upprunaliga koma fyri i jan-uar mánaði. Áðrenn rættarmålid skuldi koma fyri, vard Magnus Møller sjúkur, og ti var målid sett ut til mars-mánað; tað er Magn- us Møller, ið hevur fyri- reikað málið fyri ákæru- valdið. Nú er málið aftur útsett, hesa ferð til september Orsøkin er, at Chr. Andr- easen, advokatur, er uppi í málinum viðvíkjandi Heygadrangi, har hann er umboðar Ola Zacharias sen, fyrrverandi stjóra á Skála Skipasmiðju Chriostian Andreasen er eisini advokatur fyri tær báðar matstovurnar, ið eru skuldsettar fyri at hava skonkt ólógliga og fyri at hava opið fyri almenn- inginum í stríð við halgi- dagslógina. ówh Eisini Tórsbyrgi Fyrradagin skuldi sokall- aða Tórsbyrgismálið koma fyri. Íbúgvarnir í havnar- bylinginum hava stevnt býráðnum, ið var byggi- harri, tá húsini í Tórsbyrgi vórðu bygd Stevnararnir vilja hava býráðið at gjalda tað, tað 17. januar var eitt ár liðið síðani løgreglan gjørdi bart og ruddaði Rio Bravo (myndin) og Maxim kostar at seta húsini i góðtakiligan stand. Býráð- ið hevur fyri sín part krøkt byggifelagnum, Guttesen og Staksberg, upp í málið, so rætturin í sama rendi kann taka stóðu, um í- búgvarnir hava nakað krav og hvor skal svara til tað. Eisini hetta málið varð útsett. Tann serkøni, ið rætturin hevur tilnevnt at meta um kanningina já sýns-monnunum, hevur havt ov stutt skotbrá. Mál- ið er útsett til mánaðar- skiftið februar-mars. ówh Starvsstovuna, og menn ingarstovuna) Fiskikvotur Nú fyriliggur partur av kanningini hjá Andrasi, sum aftanfyri seg at geva góð ráð og fylgja við hevur havt ein stýrisbólk; í hon- um sita Óli Jacobsen, Arni Poulsen, Kjartan Hoydal, Jógvan Mørkøre og Kjart- an Kristiansen. Gandaorðið í fiskiveiðu- politiska orðaskiftinum í næstum eitur >fiskikvot- ur<. Andras skjýtur upp, at hvørt reiðarí fær tillutad eina ávísa kvotu. Aðrenn kvoturnar verða skiftar sundur, ásetur Fiskirann- sóknarstovan á hvørjum ári heildarkvotur fyri hvørt fiskaslagið sær, ið eru liv- frødiliga forsvarligar. Síð- ani kann eitt nú Fiski- vinnuráðið áseta tað heild- arkvotu fyri hvert fiska- slagið sær, sum er sosialt og búskaparliga ulráðiligt. Ikki skip, men reiðarí Tað er avgerandi fyri smiðleikan í skipanini, at tað er reiðaríið og ikki skipið, ið eigur kvotuna. - Royndirnar í Íslandi siga okkum, at tað er óklókt at hefta kvoturnar ognarliga at skipunum. Tað ger tað tvørligari at sleja skip út úr flotanum og virkar tískil ímóti eini minking av veiðuorkuni. Samstundis órógvar tað marknaðarprísin á fiski- farinum, tí kvotavirðið verður lagt aftrat, stendur m.a. í einum kapitli, ið er skrivaður saman við Jógvani Mørkøre, samfel- agsfrødingi. Skipanin, ið verður skot- in upp, ber í sær, at reidariini kunnu keypa og selja kvotur ímillum sín. Á henda hátt kann hvort einstakt reiðarí gjøgnum frían handil seta kvotu sína saman, so tað fær sum mest burturúr rakstrinum av sínum fiskiførum. Laga seg sjálvi - Marknaðurin við kvotum ger eisini, at fiskastovn- arnir verða fiskadir av teimum skipum, sum eru bíligast í rakstri, skrivar Andras Kristiansen í hes- um viðfangi. Tí verður heldur ikki hugt at, hvørjum reiðskapi, skipini fiskað við, tá fiski- kvoturnar til hvørt reið- aríið verða ásettar. Tey mugu sjálvi koma eftir, hvørjar kvotur, tey keypa, fyri at fáa sum frægast burturúr teirra skipum og teirra reiðskapi. Eftir skipanini skal allur Studningur takast av fult og heilt, tí tað vil avlaga fría marknaðin við keyp og sølu av fiskikvotum. Miðsavnan Ein av vansunum við fiskakvotum er møguleikin fyri miðsavning, t.v.s. at tað verða tey kapitalsterku reidariini keypa kvotur frá teimum smáu. Hendir hetta, so hevur tað eisini eina miðsavning við sær, tá talan er um øki. I frágreiðingini stendur, at hendir ein miðsavnan gjøgnum fría marknaðin, so er tað ikki vist, at tað ikki er tað besta búskap- arliga; hinvegin kunnu onnur politisk ynski tala ímóti, fyrst og fremst ynski um bygdamenning. Leggja upp fyri Tveir háttir vera nevndir at leggja upp fyri hesum, um tað er itt politiskt ynski. Annar er at seta eitt hámark fyri, hvussu stóra kvotu eitt reiðaravirki kann hava, og hin er at seta loft fyri, hvussu stóra kvotu ein sýsla kann hava. - Eitt anað er, at sjálvt um man á henda hátt Nr. 22 Framyvir mugu reiðarí- ini keypa sær tær kvotur, tey halda neyðugar fyri at fáa sum frægast burt- urúr. Tað vil, tá saman um kemur, eisini vera frægast fyri samfelags- búskapin, sigur Andras Kristiansen roynir at tryggja einum ski fiskikvotur, so er ikki giv- ið, at fiskurin verður av- reiddur og virkaður í øk- inum, serliga ikki um ein munandi partur verður seldur á eini uppbodssølu, stendur í frágreiðingini. Avmarkingar ikki nóg mikið Endamálið við skipanini er at fáa frægasta búskap- arliga úrslitið burturúr fiskastovnunum. Í frágreið- ingini verður sagt, at sokallað teknisk tiltøk - friðing, avmarking av meskavídd, fiskidagatal - kunnu gera sítt. Men stórur dentur verður lagdur á, at hetta er ikki nóg mikið, skal úrslitið verða optim- alt, sum tikið verður til. Rentur og avdráttir minka ikki, fyri tað um talið av veiðudógum verð- ur minkað, øki friðað ella meskavíddin minkað. Flot- in verður tá framvegis ov stórur og kapitalútreiðsl- urnar Ov stórar, eins og talið av fiskimonnum er størri enn tað, sum er neyðugt fyri at veiða ta nøgd, sum gevur samfel- agnum mest. Summi hokna Skerjing av veiðutrýstinum gjøgnum teknisk tiltøk er ikki nóg mikið. Talið av fiskiskipum skal eisni minkast. Og tað fer tað eyðvitað at gera við fiskikvotaskipanini. Part- A 1. februar 1992