týsdagur 4. februar 1992síða 20

Sic 3 20 ( Lesarabrøv Nr. 23 — 4. februar 1992 A — UNA Lat dómslívið væl og r vakurt trívast Gjc vin millum ung og hvat fleiri av teim ungu í danskir statsborgarar, og hesum fólkum, ið koma gor il hevur altíð verið. dag hugsa, tá tey hoyra taðerstórtspellatsoskal harfrå, og hava notið gott Tac báðir partar verða hetta gamla jabbið hjá vera. av at hava verið har niðri. noy dir at ansaeftirer,at teimum einsteku fólkun- Havi ongantíð dugað at hor kki verður orimiliga dju S ilvandi skulu tey, ið ung eru, sleppa at ráða sær og hava sína hugsan, mer: tað er eisini ein frøi fyri tey tilkomnu at verða eftirspurd, tá tey ungu hava sínar ætlanir, veri tað seg politiskt ella í egn- um ráðagerðum. Ungdómur er skjótur at ávirka, bæði so og so, og hann er eisini skjótur at sára. Tað er lætt skiljandi um, um at vit fáa náði- gávu úr Danmark, vit sleppa ikki at ráða okkum sjálvum, eru undir donsk- um harrademi, og alt ið upp kann roknast, id ber á tað borðið, ið niðursetir okkum sum danskar statsborgarar. Eftir hvat frættist frá ungdómstinginum, ið ver- ið hevur, er tað bert eitt einasta partí (unga sam- bandið), ið vil varðveita okkara gamla rætt at vera sæð nakra skomm í tí at vera danskur statsborg- ari, tvertur ímóti, vit eru ikki so fá í Føroyum i dag, ið meina tað mótsatta. Hvat studningi, ið vit fáa úr Danmark vidvikur, so er hann ikki annað enn okkara rættur sum statur í statinum. Vit hava so mangar fyrimunir við at vera saman við Danmark. Teir eru kanska ikki so lættir at fáa eyga á, og verða ongantíð avvístir av Ein stórur partur av hes- um fólkum vilja hava loys- ing frá Danmark. Hetta er kanska tað, ið ávirkar tey ungu eina- mest, og er okkara skylda, ið ikki ynskja loysing, at hjálpa teimum ungu, ið iv- ast í hesum spurningi, at her er einki at ivast í, felagsskapurin við Dan- mark spillir okkum ikki. Alt annað, vit eru líka góðir føroyingar fyri tað. Palli Dalsgaard A ——— = Hví flyta fólk år Føroyum? ———.m————————D—m—=—eu——o——8ff— |lre————oO—— >—a>r——n80$% Man kann spyrja seg sjálvan, hví fólk flyta úr Feroyum, hesum privat- kapit alismunnar paradisi? Hendan av feroyingum so 'álovaða kapitalisma mát sjálvsagt kunnað F ri at lesara- b øv verða upp- t:<im í Søsialin- un er neyðugt, =: blaðstjórin veit hver, ið skrivað hevur. ff [[——————2"————OeOe—€—|——|———$—— Någvir heimahjålparar ætla framve undirhildid fólki bæði vid arbeidi og stuttleika, men so er ikki, tvørtur ímóti. Hendan privatkapital- isman hevur bæði forkom- ið arbeiði og stuttleika her á landi, ja, ellum samfe- lagnum nærum. Hví so er, kann hetta fólk spyrja, sum sjálvt hevur valt hetta, jú, tað ræður um hjá kapitalistum at skaffa sær pening so skjótt sum gjørligt, uttan tankar um okkara fiskigrunnar, okk- ara landjerð ella um kom- ættarlið, bert teir sjálvir kunnu vinna pen- ing so skjótt sum gjørligt. andi Harafturat vita vit, at okkara skattalóg er kor- rupt, tað verður ikki gold- in skattur eftir forimuni, bert fólk, ið hava vanligar inntøkur, tað javna fólkið, skal tyngjast av skatti, so tey knapt nokk halda sær uppi. Eisini aðrar gjerdar til mammons fyri lógir eru frama fyri fólk, og ikki vanligt fólk, bert ferðslulógin undantikin, (tað kan jú eisini raka teirra bilar). Altso alt í alt eitt gjøgn- umkorrupt samfelag, stýrt av einum javnaðar- løgmanni, (tað eru teir, ið siga seg vera arbeiðara- vinir). Ikki er legið, at fólk rýmir av landinum til onn- ur lond, við vón um ar- beiði og betri kor, sjálvt um tey nærmastu líkjast okkara samfelagi. Hugsið tykkum heldur betur um næstu ferð, tit velja politikarar á løgting Teir núverandi eru eins at rokna, ørindasveinar privatkapitalismunnar, id uttan iva nok skal gjalda teimum undir fyri tað. »bordid« PP. Agangurin móti teimum limum í Heimahjálparafe- lagnum, sum framvegis vilja standa innan fyri F.A., er stórur. Nú er Fjúrtandi eisini farin upp í leikin, og frá ónevndari keldu, sum ikki er ring at gita sær, og sum eg haldi vera ógvuliga ússaliga ikki at tora at seta navn til, hava teir drúgva um- reðu um viðurskifti í Heimahjálparafelagnum, men alt frá einum sjónar- miði. Finnbogi Ísakson segði í Sjónvarpinum, tá ið Fjúrtandi kom út av nýggjum, at eingi persón- lig álop við ongum navni skuldu koma fyri í blað- num. Men at veruleikin er ein annar, er sjón fyri segn í Fjúrtanda nr. 7, 1991. Har er heil síða nýtt til at dálka F.A. og fyrr- verandi nevnd. Eg geri beinanvegin greitt, at eg skrivi ikki verjureðu fyri Ingeborg Winther, formann í F.A. Tað man hon sjálv fara at megna. Men tá ið navn- leysa keldan í Fjúrtanda skrivar og sigur formann- in í F.A. vera ráðaríkan, haldi eg, at formaðurin í Heimahjálparafelagnum man vera enn ráðaríkari, tí hon ræður eisini ar ar- beiðsgevaraborðinum, og tað ger formaðurin í F.A. ikki. Aftrat formanninum í Heimahjálparafelagnum sita tveir aðrir nevndar- limir eisini skeivu megin borðið. Hóast so er, lata tær seg velja í nevnd og Skulu eitast at virka fyri limirnar í Heimahjálpara- felagnum. Eg havi fyrr víst á, at ein eykaadalfundur av- gjørdi, at Heimahjålpara- felagid skuldi søkja lima- skap i F.A.; hetta var í des. 85. Tað var so at siga einmælt samtykt. Sostatt er nevndin í Heimahjálp- arafelag Føroya lopin framav og åtti ikki at havt sagt limaskapin i F.A. upp uttan fyrst at hava hildid eykaadalfund. Brot å felags- lógina At halda lóg felagsins gongur stak illa hjá hesi arbeiðsgevaranevnd. Ein tiltakslimur, ið ikki varð valdur á aðalfundinum seinast, er komin í nevnd- ina. Lógin sigur í grein 10 í skránni fyri aðalfund, at veljast skulu tveir tiltaks- limir, eisini grein 13, stykki 1 í lógini sigur, at aðalfundurin velur tveir tiltakslimir, men nevndin í Heimahjálparafelagnum tekur sær rætt til at seta nevndarlim uttan um aðalfundin. Harafturímóti stendur einki í lógini um at halda aðalfund í sam- bndi við, at sáttmálin verður sagdur upp. Við tað, at »keldan« í Fjúrtanda skrivar so ná- greiniliga um undirritaða, skal eg kunna hana um, at eg varð vald í nevndina í Heimahjálparafelagnum í 1984 og sat fram til apríl 91, harav sat eg seinastu tvey árini sum formaður. Samarbeiðið í nevndini var framúr gott, og eisini samarbeiðið við F.A. Vit kundu tingast um øll mál, eisini, um vit hevdu aðra áskoðan enn F.A. Henda nevndin, ið nú situr, hevur ikki umboðað limir sínar á nokrum fundi í F.A. vegna illvilja og for- dom, heldur ikki, tá ar- beiðsloysistryggingin varð legd fyri limafelog- ini, men siga fyri fólki, sambært Fjúrtanda, at heimahjálpararnr = skulu gjalda 5,5% til F.A., hóast tær fullvæl vita, at gjaldið Til Odmar Kúrberg Lat tú heldur vera við at skriva í blødini, tí tú hev- ur ikki forstand uppá Vilhelm Jo- tað, sum hannesen fekst við. At Vilhelm trínur alment fram, vísir hansara góða karakter, tí teir, ið ikki koma fram alment, eru ikki nakað verdir. Halt tú áfram, Vilhelm, vit stuðla tær. Sólarn Isaksen Fyri Í »Målteiginum« 25. jan- uar skrivar Sv.T. m.a. um orðið »fyri«, sum ofta er eitt lúnskt orð í føroyskum. Tad, sum eg hefti meg vid, var illviljin hjå Sv.T. moti samansetingini fyri at, sum hann mestsum lýsir í bann. Ístaðin vil hann bara hava navn- hátt. Eg ivisti, um SV.T. hevur rætt her. Tað er púra beint, at nógv dømi eru, har vit kunnu brúka navnhátt. Men í flest- ellum av hesum forum kunnu vit eisini brúka fyri at, og oftast við ein- um fínum týdnings- muni. „Teir fara til Havnar at ballast« og »Teir fara til Havnar fyri at ballast« er ikki heilt tad sama. Men vit hava eisini dømi, har tad ikki ber til bara at brúka navnhått. Serliga sjónskt er hetta, tå fyri at stendur fremst i setninginum: »Fyri at sleppa undan henni kleiv hann upp um gardin«. (Her ber ikki til at siga »Åt sleppa undan henni. ..«) Og vit siga »Hann kleiv upp um gardin fyri at sleppa undan —henni« (ikki „Hann kleiv upp um garðin at sleppa undan henni). Her hevur fyri at ein serligan týdning, sum navnháttur einsamallur ikki hevur. Og so eru tað dømini við fyri ikki at, har navn- háttur einsamallur eisini er óhugsandi: „Hon mátti bíta tenninar sam- an fyri ikki at froysta út- ur«. Eitt skilii eg ikki: hvi er Sv.T. so óður inn á fyri at? Hvør sær eru orðini so í hvussu er rót- foroysk. Og man sjál samansetingin ikki eis- ini vera tað? JKT gis at vera í F.A. er 72%. Men um legtingið samtykkir arbeidsloysis- tryggingina, skulu all gjalda 2% aftrat, annað- hvert nevndin í Heima- hjálparafelagnum sigur A ella B. F.A. styðjar uppreistur, stendur í sama blaði. Fólk fáa ta fatan, at her valdar suðurafrikansk steða. Tað er so vituligt, at F.A. styðjar teir limir, ið ikki verða hoyrdir í Heima- hiålparafelagnum, og tað er eyðvitað, at F.A. rindar útvarpslýsingar og út- reiðslur til fundarhøli. Vit eru jú limir í meginfelag- num. Tey 0,65%, ið nevndin misti á gólvið undir sein- astu samráðing við lands- stýrið, sigur henda navn- leysa keldan í Fjúrtanda, at formaðurin í FA. kravdi í grunn verka- manna. Hvat billar for- maðurin í Heimahjálpara- felagnum sær inn at lata seg stýra av formanninum í F.A.? Sjónvarpið sýndi vakre mynd av formanninum í Heimahjálparafelagnum, men orðini, hon segði, mundu falia mongum timaløntum heimahjálp- ara fyri bróstið. Tær vóru nevniliga ikki til í hennara verð, nei, hon segði: »Vit eru fastløntar og klára okkum sjålvar«. Men søg- an um Heimahjálparafe- lagið sigur nakað heilt annað. Landsstýrið vildi ikki viðurkenna Heima- hjálparafelagið sum fakfe- lag, men rópti tað áhuga- felag. Tann dagin, vit gjørdust limir í F.A., fingu vit viðurkenning — og eftir tógvið stríð ein hampuliga góðan sátt- mála. | Uppgávan hjá nevndini í felagnum er at verja henda sáttmálan og Framhald á síðu 23