mikudagur 5. februar 1992síða 10

Síða 10 Eftir Jústinus M yndir Kalmar Eidesgaard Lindenskov Mortan hjá Kaj peikar hann. Sonni held á hvussu illa fiskurin ur um stertarnar er farin, ti al teir ikki slu tidindabladid —Vit eru sera illa vidfarnir av norsku myndu- leikunum. Teir tordu ikki at spyrja serfróðingar, eitt nú norsku vrakararnar, tá tosað var um hvussu nógv saltfiskur svinnur. Vit sluppu ikki at ríva millum 30-40 tons av fiski, sum lá skrubbsaltaður í lastini. Í dag er meginparturin av hesum vrak. Vit sluppi ikki at skalka lastina, tí hon var forseglað áðrenn vit fóru heim. Sjógvur kom niður og nakað av fiskinum er oyðilagdur av hesum, sigur ein beiskur Sonni Johannesen, skipari á Antuut Niðri í lastini á fyrrverandi Sjúrðaberg , Enniberg og nú Antuut, er lív og rómur. Skálakvinnur ungar og eldri kýta seg at ríva saltfiskin leysan og mann- fólkið er um tær allatíðina. Skiparin Sonni Johan- nesen, bulmikil vid reyd- um håri og fullskeggi sær myndugur ut. Hann er i lastini saman vid fyrr- vernadi reidarin Mortan Johannesen, Mortan hjå Kaj, teir lempa salt å banjaranum so rokid stendur frå. Í erva á fabrikksdekk- inum standa umboð fyri Heilsufrødiligu Starvs- stovuna og eygleiða og kanna at alt fer rættuliga fram. Eisini á kaiini eru mNMN.24— 3. februar 1992 adámurnar dríva á A på fyrrverandi Sjúrðaberg og mangan Skála. Hann Foroya í 1972 ppu at umríva uni hevu landingint Mr, 24 — 5. februar 1992 á Antuut. hevur landað 4 kom tú umboð fyri starvsstovuna og kanna og eisini við vektina í turkihúsinum. Hetta er ikki nøkur vanlig landing. Fiskurin sum kemur uppá land skal nýtast sum prógv í einum norskum rætti. Vektar- seðilin skal leggjast fram í rættinum í Tromsg, tá málið um ovurveiðu hjá Antuut verður tikið upp- aftur. Og hetta verður eitt tungt prógv, tað ivast Sonni ikki í. Aðrenn vit fara viðari, so varð Antuut tikin av einum norskum vaktar- skipi. Hann var skuldsettur fyri at hava stolið tosk. Málið kom í rættin og sum nú er Eli Dan: isen frá Heil- Piliou Starvsstov- S ro á V á - eftirlit við stendur reiðaríið til eina bót uppá eina millión og skiparin er dømdur at gjalda 50.000 krónur. Krossfrest Krossfest Sonni Johannesen sær beiskur út í dag. Hann kennir seg ikki rætt við- farnan av norsku myndu- leikunum. -Akærumynduleikin var rættuliga úti eftir okkum. Vit vórðu dømdir uppá forhond. Her skuldi statu- erast eitt dómi. Tað ljóðaði í bakgrundini frá statsadvokatinum, kross- fest, krossfest. Men hóast tað so slakaði sami stats- advokatur í bótini við 500.000 krónum, sigur Mortan Johannesen. --Tað serliga politi- fulltrúin, Sandnes, sum var óríggjaligur. Hesin maðurin var snøgt sagt ikki til at tosa við, Sonni Johannesen, skipari. Tit vóru seinasta sum- Mortan tómir mar í samband við norsku vaktartænastuna. Vaktar- tænastan skuldsetir tykk- um fyri at hava skotið við byrsu eftir henni. Kann hetta hava nakað at gera við strongu viðferðina tit hava fingið nú? --Tað veit eg ikki. Men ein kann hugsa. Vit lógu saman við trimum ødrunn grønlendskum trolarum og vit vórðu pilkadir burturúr. Annars er tað nakað tvætl, at vit hava skotið eftir norðmonnum. Ein maður skeyt fugl í bakborð, og báturin hjá norska verjuskipinum lá ein fjórðing frá okkum úr stýriborði. Og norðmenn høvdu einki at gera umborð hjá okkum tann túrin. Vit veiddu í altjóða sjógvi, sigur Sonni Johannesen. Vit spurdu Mortan Jo- hannesen, fyrrverandi reiðara á Antuut, um eitt føroyskt skip hevði fingið somu viðferð. —Teir eru altíð fólkaligir, banjaran. tá teir koma umborð, tað Skulu teir eiga. Men teir kunnu ganga uppul 12 tímar umborð og kanna veiðuna, og tá kennir ein seg ikki væl. Eg havi onkuntíð ivast, er nú alt rætt hjá okkum, sigur Mortan. Sluppu ikki at ríva um --Vit høvdu havt gott fiskari. Tey 170 tonsini, sum vit hava inni, hava vit fiskað í 12 dagar. Tá vit vóru komnir til Tromsø, var lastin forseglað. Eg veit ikki akkurát hvussu nógv, men millum 30-40 tons av fiski lá saltaður í lastini. Hetta var ikki umrivið. Vanliga liggur fiskurin í einar 20 tímar í nógvum salti, áðrenn vit ríva hann um. og tá fer nógv minni salt á hann, sigur Sonni Johannesen. --Vit bóðu um at sleppa niður í lastina at umríva fiskin, men vit fingu blankt nei, vit skuldu einki broyta í lastini. Hetta kom Síða 11 illa við. Meginparturin av hesum Óumrivna fiskinum er nú nummar trý ella vrakfiskur og hann fellur nógv í virði. Nummar trý fiskurin kostar einar seks krónur minni fyri kiloið enn enn nummar eitt, sigur Sonni Johannesen. Enn ein neis Tá vit skuldu fara heim, komu norðmenn- imir við tí fiskinum, sum teir høvdu tikid í land at viga. Talan var um 12 plattar. Vit fingu ikki tíkið teir umborð beinanvegin og ter komu at standa i seks tímar á kaiini i ringum vátakavaveðri Teir vórðu ikki pakkaðir inní nakað, Og góðskan minkaði. Tað kann ikki sigast, at norðmenn fóru væl um tað teir høvdu ukid frå okkum, sigur Sonni. Vit spurdu ådrenn vit fóru at sigla, um seglið kundi brótast á lastini soleiðis, at vit kundu skalka lastalukurnar til. Hetta var eisini noktað. Í tí skili fóru vit heim. men tað vísir seg, at nakað av sjógvi er komið í lastina og hetta er gingið útyvir góðskuna av fiskinum. Vit hava fingið sera ringa viðferð frá norsku politi- mynduleikunum, men lat meg leggja afturat, at vanliga fólkið í Tromsø fór væl við okkum, sigur hann. Ikki fiska ov nógv -Norðmenn meta okkum at hava sløk 200 tons i saltfiski inni. Vit sjålvir meta at 170 tons eru i lastini. Norska vaktartænastan loyvir upp til 10 prosent meir av fiski enn niðurmált er. Tað vil siga, at vigar fiskurin 187 tons, so eru vit framvegis innanfyri toleransumarkið hjá norsku kystvaktini og tá hava vit einki ólógligt gjørt. Men vit eru 100 prosent vissir í, at lastin fer ikki at viga so nógv, sigur Sonni Johannesen. -Tå í norðmenn 14 januar fyrstu ferð máldu hvussu nógv vit høvdu lastini, komu teir til 436 tons umroknað til rundan fisk. Um vit høvdu nýtt tann nýggja umroknings- faktorin, so høvdu vit komið fram til 438 tons. Seinni seinni broyttu teir roknihátt og komu fram til at vit skuldu hava 513 tons inni, umroknað til rundan fisk. Teir hava roknað eftir hvussu nógv fiskurin fylti, men tað er ikki løgid, at fiskurin fylti nógv í rúmd, tá millum 30-40 tons lá óumrivið. Har var jú meginparturin salt, sigur hann. Vrakarastovnurin munnkurv Politiákærin segði i rættinum, at saltfiskur ikki svann nevniverdugt. Hetta mótmæltu vit harðliga. Vit vita jú at hann svinnur við minst einum triðingi. Vit prátaðu við fiskautflytarar og fólk frá vrakara- stovninum, teir góvu okk um viðhald í at saltfisku svann, men tordu ikki at úttala seg í rætunum, sigur Sonni Johannesen. Ein av eftirlitsmonn- unum hjá Heilsufrødiligu Starvsstovuni, Eli Dan- telsen situr cisini í mess- uni og prátar. Hann vísir okkum nøkur tøl frá fyrrverandi almenna før- oyska vrakarastovninum. Hesi tølini passa fyri føroyskan saltfisk, men eg skilji, at norsku myndu- leikarnir vildu ikki góð- taka tey. Føroyingar eru komnir fram til, at ein pakki við 50 kilo av saltfiski svinnur teir fyrstu 5-14 dagarnar 1,5 kilo. Frå 14-21 døgum svinnur hann uppaftur eitt kilo. Og frå 21-30 dagar svinnur hann vid trimum kilo, sigur Eli Danielsen Endurgjald --Tað er ongin ivi um, at vil fara at krevja endur- gjald. Vit hava mist 14 dagar í fiskitid. Partar av lastini er nummar try fiskur orsakað av Omøgu- ligheit frá norsku politi- mynduleikunum. Sluppu vit at ríva um og at skalka lastina, so høvdu vit næstan ongan vrakfisk, sigur Sonni Johannesen. --Vit fara avstað aftur í næstu viku. Vit fáa part av eini øktari grønlendskari kvotu uppå 500 tons. Tå hon er uppfiskad fara vit til Eysturgrønlands at royna. --Fiskaríið hevur verið nakað misjavnt síðan eg fór til Grønlands fyri knøppum tvey árum sidan. Nú hoyrist at týskir trolarar hava brúkiligt fiskari undir Eysturgrøn landi, sigur Sonni Jo- hannesen. Sonni letur væl at Antuut. Hetta er eiti gott gamalt skip vid nyggjari maskinu, sum hevur stóra tovmegi. Hann sigur, at teir fáa eins nógv og hini skipini. 16 føroyingar og 22 gronlendingar eru vid An- tuut.