mikudagur 12. februar 1992síða 2

Ábyrgdarbíaðstjóri: Jan Møller Fyritaksstjóri: Krisjan Dahl Jústínus Eidesgaard Blaðfótk: Randi Jacobsen - Tórfinn Smith Er i db Þr EYKTER Útgevari: P/f Sosialurin Uppseting: P/f Sosialurin Prent: P{ Pressan 1981 Teiefon: Bústaður: Argjavegur 26 Postadressa: Pøstsmoge 76 110 Tórshavn 14720 Argir 11820 Telefax: Saman vit.... „Men eru vit fjøldin, so veri tað sagt: vit krevja vårt dagliga breyð! vit sameintir ganga í lyst og í neyð til arbeiðis! Liv ella deyå!« SOLEIÐIS ljóðar eitt brot úr einum slagsangi hjá arbeiðararorsluni. Sangurin, sum varð yrktur í hini øld- ini, hevur eisini síni boð í dag. Vit hóma stevnumiðini fyri tí vælferðarsam- felag. ið javnadarrørslan bygdi upp í Norðurlondum, Tysklandi og í gðr- um londum við. longu í hesum sanginum | BÚSKAPARLIGA brýtur í bæði | borð. Bæði her heima og úti í víðu verð. Kommunisman er fallin eyst- Og tað, | Thatcher skuldu byggja upp í móti anfyri. sum Reagan og blandingsbúskapinum. endaði í ein um tómrúmi. Tann parturin í heim- inum, sum higartil hevur klárað seg frægast, eru londini við blandings búskapi, hóast síni mistøk, lýti og dagligar trupulleikar. Hvar er rás yvir reynið? Jus € orå oru tey nådd furgt; r } 1 m r x IVrstu, sum Komu mær i SØDT, í huga, tå ið eg seinasta friggjadag las Fjúrtanda dømi, var Drúgva, atfinningarsama og dapra viðgerð teirra av uppskotinum til eina ar- beiðsloysistrygging gevur fólki flest ta fatan, at her veruleikanum talan um eina skipan, sum fer at hesum yvirhálað er 1 gera ilt verri Eingin glotti, eingin bati fyri ar- beiðarar, útrøðrar- og fiskimenn og tíansheldur MEN tey nógvu vilja ikki loysa hes- ar trpulleikar við teimum fyritreyt- um, sum vælferðarsamfelagið setir. Marknaðarbúskapurin er loysnin, siga tey. Og eisini nógv innan javn- adarrørsluna eru vid í hesum kórin- um. Úttan at geva sær far um nógv- ar av teimum veikleikunum, sum eru ein sjálvfylgja í tí kapitalistisku junglulógini. USA er fyrimyndin hjá nógvum. Og í nógvum førum eru glæstrimyndir- nar hugtakandi, men í >God's own country« eru 35 milliónir fólk ikki tryggjað móti sjúku og 45 milliónir megna ikki at gjalda sjúkratrygg- ingina. Slíkt mannminkandi finst ikki í londunum, har javnadarhug- sjónin hevur havt ávirkan. FYRI tveimum —trimum árum síð- ani ásannaði javnaðarflokkurin í landsfundarsamtyktini, at vit máttu taka okkum saman vinnuliga, bú- skaparliga og á annan hátt. Fáa stórri reinføri, meiri kapping og ikki lata valt ber til«-åskodanina um okkum ganga. Vit ásannaðu, at neyðugt var at broyta hugburðin á nógvum gkjum. SÍÐAN kom búskaparliga skrædlið. Vit ávaraðu nógv ímóti tí politikki, sum formaður tjóðveldisfloksins kallar »midvisan buskaparpolitikk«, ti allastaðni er hann miseydnaður. Thatcher vann valid i 1979, ti hon segði, at arbeidaraflokkurin gjørdi ov lítið fyri at loysa arbeiðsloysis- trupulleikarnar. Hon bremsaði og eftir hálvum ári trífaldaðist arbeiðs- loysið upp í tríggjar milliónir. IKKI skerst burtur, at Føroyar eru í eini lagnustund. Klára vit teir kom- anci mánaðiranr ella ikki? Eydnast tað at gjalda tað, sum skal gjaldast, ella renna vit okkum fest? Eydnast tað okkum at koma um hesar trup- ulleikarnar, sum liggja fyri framman og eydnast tað at økja fiskavirking- ina, at útvega arbeiði til fleiri hend- ur og at økja útflutningsvirðið? VIT vunnu seinasta val, ti fólkið misti álitið á hinum flokkunum. Okkara valskrá gjørdist høvudsevn- ið í valstríðnum. Tá fyrrverandi sambandstingmaðurin í Vágum í Dimmu skuldsetir blaðstjóran fyri at renna undan teimum 10 vallyft- unum, so er tað alt annað enn so. rikiligt upp å einstøk at teir i breidari merking ikki nogv at bera fram. Tad er skilligt, at tit nu halda, at samgongan vid uppskoti tykkum. tað mugu tit liva við. Í bjaðnum fríggjadagin halda teir stásið við líka. Júst, sum tá smádrongur nið- = sum sigur, at eitt tvungið gjald, sum verður útskriv- að til tann almenna sek- torin, uttan at veitingin frá tí almenna samsvarar inngjaldingunum, er skattur. Út frá hesum er í ar- beiðsloysistryggingini ikki talan um skatt. Fyri tað fyrsta fer gjaldið ikki til ein almennan sektor, og harnæst er talan um eina ávísa veiting, sum Bell, sum gjalda, kunnu fáa, tá økKin Ci, at mat høvdu so ein hevur Men nakran annan. hevur fingið sín fyrsta ið tey verða rakt av ar- Ein part av hesum hev- lummaroknara, hevur beiðsloysi. ur Hergeir Nielsen, ting- blaðstjórin drúgvar út- Annars ivist eg ikki í, at maður, skrivað, og restina rokningar um, hvussu Finnbogi veit, nær talan eigur blaðstjórin. Tá ið málið var til fyrstu viðgerð, gjørdi eg ting- tíð tekur av menn greiðar yvir, at her beiðstilboði var talan um eina rammu- = dagar. lóg. Tískil skal ein hópur Greiða veitingarnar minka, um tú eftir arbeiðsloysi í longri nakrar »intentionin« i er um eykaskatt. So seint sum i mai 1989 var hann sum figgjarmålarådharri primus motor fyri einum uppskoti til legtingslóg um eykaskatt til lands- einum ar- fáar av reglum o.ø. gerast, og lógini er, at tað skal altíð kassan. tað verður fyrsta upp- lena seg at taka av einum Sjálvandi ber til at siga, gávan hjá einum komandi arbeiðstilboði. Fyri at at tænastumaðurin ikki stýri. Vónandi var tískil, »intentiønin« altíð skal færnakra veiting, tí líkt er at tingmenn ikki fullu fyri = vera til staðar, verða hesi til, at hann ikki verður freistingini at viðgera demini hjá Finnboga sagdur upp. Sostatt líkist marginaldemir, har reglur = sjálvsagt tikin upp við tað tá einum skatti, men enn ikki eru gjørdar. Men rót. hóast hetta, so tosaðu tjóðveldismenn t.d. um ein sumbing, sum skuldi skipanina noyðast til Eiðis til arbeið- Nú veist is og onnur líknandi døm- ir ur Sjálvandi vóru vit fleiri, Aðrastaðni verður hild- ið fast við, at gjaldið til er ein skattur um, skattur verður definerað- Eg hugsi, tað er OECD, pengarnir fara ikki inn í tann almenna sektorin. Her er meira talan um eitt solidaritetsgjald. Hergeir Nielsen sigur í síni grein (citat) >Úrslitið av hesum nevndararbeiði liggur nú á tingborði, og hvussu stutt sagt er ikki talan um nakra trygd, men um smá- vegis lummapening til teirra, sum samfelagið ikki vil vita av longur« (citat endað). Vit harmast um, at út- gjaldið ikki fyrstu tíðina fær verðið sterri, men tað eydnast vónandi seinni. Men so at kalla góðar kr. 10.000,- um mánaðin fyri lummapening, ja, tað velst fyrst og fremst um, hvat peningaríkidemi, ein er vanur við. Fyri fólk, sum arbeiðsloysið rakar, og sum í dag ikki fáa hjálp, so eru kr. 10.000,- sanniliga ikki lumma- pengar, um tær ikki røkka til alskyns marglæti. At samfelagið ikki vil vita av teimum nógvu ar- beiðsleysu er ein sera óheppin orðing. Hetta er tann samfelagsbólkur, sum er Þpeolitikaranna vánaliga samvitska, og vit varða sanniliga av teimum. Síðan skrivar Hergeir Nielsen um stýrt nevndar- arbeiði. Henda spurning kundi tú latið farið víðari til nevndina. | Í $ 10 stendur, at trygg- | ingartakari, sum verður | Framhald á síðu 9 Lesið yvirlitið yvir drignu bingotølini á síðu 14. DAGLIGA verður arbeitt fyri at bóta um støduna hjá høvudsvinnuni, so meira fæst burturúr. Alt fleiri hend- ur virka lidnar matvørur, sum vit tal- aðu fyri. Men hinvegin mugu vit á- sanna, at dagliga missa fólk arbeiði í tænastuvinnuni og byggivinnuni. Ikki fyrrenn meiri kemur burtur úr høvudsvinnuni, verður nakað mun- andi hjá gðrum. OG frá hesum stað kunnu vit ikki annað enn heita á landsstýrið um at hjálpa alivinnuni úr teimum álvar- somu trupulleikum, hon er í í løtuni. Hon hevur stóran samfelagstýdn- ing, og eisini eigur meiri at verða virkað úr alifiski her á landi. HÓAST trupulleikar og nívandi trongstødu í mongum heimi, so líð- ur eingin neyð. Tey flestu hava eitt arbeiði og fáa sína løn. Men nógv skal fáast upp á pláss og nógvar åbøtur skulu gerast. Men lítið nytt- ar at seta seg at kúra. Vit mugu og skulu arbeiða okkum burtur úr trup- ulleikunum og »sameintir ganga i lyst og i neyd, til arbeidis, liv ella deyd!« Tað finst valla annar útveg- ur enn at taka eitt lógvatak saman.