fríggjadagur 14. februar 1992síða 17

| | ÉT OTTO i KOR ON Nr. 31 — 14. februar 1992 Føroya Handverksmeistarafelag: Landsverkfrødingurin gevur útlendingum arbeiði meðan føroyingar í hopa- tali ganga arbeiðsleysir Feroya Handverksmeist- arafelag hevur í nekrum greinum í bleðunum við- gjert ymisk viðurskifti í samfelag okkara. Onkur av teimum hevur viðgjert landsverkfreð- ingin, hansara framferðar- hátt og hansara leiklut í samfelagnum annars. Feroya Handverks- meistarafelag er grund- leggjandi ósamt við ta ráðandi politisku leiðsl- una um, hverjar uppgávur ein stovnur sum lands- verkfreðingurin eigur at rekja, tí vit halda, at tað allarmesta er slíkt, sum natúrliga hoyrir tí fríu vinnuni til. Eitt annað álvarsmál er, at landsverkfreðingurin harafturat fremur bein- leiðis ágang ímóti tí fríu vinnuni við at taka arbeiði frá henni, sum hon annars hevur havt og gjert stórar ílegur í. Kundi verið nógv bíligari Tað er samfelagsliga og vinnuliga skeivt, at land- sins nógv stersti entre- prenørur skal vera ein al- mennur stovnur. Tað einasta rætta er at leggja landsverk reðings- stovrin og lands: rkitekt- in saman í ein stovn, við nøkrum heilt fáum fólku, hvers einasta uppgáva skuldi verið at mett um og góðkent almenn arbeiði. Alt annað virksemi hjá landsverkfreðinginum: grótbrot, asfaltverk, landssmiðjurnar, berghol, havnir og lendingar, ný- gerð og viðlíkahald av vegum, skuldi verið pri- vatiserað, tí tað er av ein- um slíkum slag, sum natúrliga hoyrir tí fríu vinnun til at kappast um í einum frælslyntum samfe- lag, har tað er marknaðar- mekanisman, sum setir treytirnar og ger av prís- in. Tað skuldi eisini verið natúrligt, at projektering- in av ellum almennum ar- beiði verður boðin út til tað privata vinnulívið at kappast um. Feroya Handverks- meistarafelag ivast onga letu í, at hetta hevði verið ein nógv bíligari loysn fyri tað føroyska samfelagið, tí ein frí kapping hevur al- tíð verið ein fyrimunur fyri kundan — í hesum føri tann føroyska skatt- gjaldaran — framum eitt monopol, sum ikki noyðist at laga sínar prísir eftir útboði og eftirspurningi og teimum treytum, sum ein frí marknaðarskipan annars setir. Eitt talandi demi um hvussu monopolið á hes- um eki »virkar«, fingu vit tá ið ein maskina hjá landsverkfreðinginum vesturi í Vágum varð í 6- standi. Ístaðin fyri at lata ein lokalan mekanikara umvæla brekið, vórðu boð send eftir tveimum al- mennum smiðum innan av meginlandinum, sum máttu brúka meginpartin av einum degi til eitt brek, sum ein mekanikari í Vág- um hevði kunnað gjørt eftir einari letu Trokar seg inn á privatu vinnuna Men eitt er so 'eikluturin hjá landsverkfreðinginum í samfelagnum sum heild. Eitt annað álvarsmál, sum uppaftur minni kann góðtakast, er, at vit ferð eftir ferð fáa domi um, at landsverkfreðingurin beinleiðis trokar seg inn á eki, sum tann privata vinnan rekir framman- undan, og tekur arbeiði frá henni. Vit hava fyrr umrett sproytikabinuna, sum landsverkfreðingurin keypti, hóast tann privata Síða 17 vinnan hevur ivaleyst av kapasiteti á hesum eki frammanundan. Sambært umboð fyri landsverkfreðingin, skal hendan almenna sproyti- kabina ikki bert nýtast til tænastubilarnar, men »sjålvandi« hevur arbeiðs- fólkið loyvi til at' nýta kabinuna til okkurt smá- vegis hjá teimum sjálv- um«. (Eysturoyggin 5.10. 1991). Landsverkfrød- ingurin hjålpir utlendingum at kappast móti føroyingum Eitt annad feskt dømi er, at landsverkfreðingurin hevur keypt sær amboð at sandblása við, og hevur útvegað sær fólk til hetta arbeiði, hóast tað framm- anundan eru privat virki í Feroyum, sum sandblása. Men eisini her hendir tað óhoyrda, at landsverk- freðingurin leigar privat- ari danskari fyritøku, sum er komin higar at arbeiða fyri privata fyritøku í Før- oyum, bædi maskinur og folk. Og samstundis hev- ur landsverkfreðingurin fólk frá hesi somu donsku fyritøku at sandblása út- gerð hjá sær. Alt hetta hendir, meðan sproytukabinurnar hjá føroyskum mekanikarum standa tómar, og sand- blásingarútgerðin hjá pri- vatum feroyskum virkj- um stendur still. Og með- an feroyingarnir ganga hendur í lumma, gevur landsverkfreðingurin út lendingum arbeiði Er slík framferð rímilig? Er tað rímiligt, at ein al- mennur stovnur beinleiðis tekur kappingina upp við privatar fyritekur? Er tað rímiligt, at ein al- mennur stovnur í Feroy- um beinleiðis hjálpir út- lendskum fyritøkum at kappast ímóti feroyskum fyritøkum? Føroya Handverks- meistarafelag heldur ikki, at tad er rætt, at tad al- menna, við óneyðugum, útreiðslukrevjandi íleg- um, soleiðis leggur eitt 6 neyðugt ok oman á ta tungu byrðu, sum tað hart kroysta vinnulívið framm- anundan knógvar undir. Við slíkari “ramferð gongur tað almenna á odda at måa stødid undan ellum tí, sum eitur eitt frælst vinnulív, bert fyri at lívga og halda uppi ein- um alt ov stórum almenn- um sektori. Ber byrðarnar einsameli Virksemið í ellum sam- felagnum er stórliga mink að seinastu árini. Tel frá hagstovuni vísa, at meðan lenarútgjalding- arnar í tí privatu vinnuni eru minkaðar í ólukku- mát, standa lenarútgjald- ingarnar hjá tí almenna í stað, ella, í besta feri, eru tær bert minkaðar eitt lítið vet. Hetta vísir okkum, at tað er tann privata vinn- an, sum einsamøll ber all- ar byrðarnar av tí bú- skaparligu afturgongdini í Feroyum, meðan almennir stovnar lítið og einki eru raktir. T.d. er tað ein sann- roynd, at tað eru ikki nógv færri fastlent starvsfólk hjá landsverkfreðinginum í dag, enn tað vóru, tá ið virksemið var í hæddini BH- og Expl.-dømi: 2", 2 felgubremsur og 6 gear. HØVUDSVINNINGUR: Dreingja-/Gentusukkla Black Hawk — Explorer ella onnur, ið hóska vinnandi gentuni/dreinginum. JOHN W. THOMSEN % Box 10 - 700 Klaksvík - Tlf. 55858 & 55256 fyri 4—5 árum síðani. Sostatt er niðursteðan eisini tann, at tað er ein stórur yvirkapasitetur á teimum almennu stovnun- um, sum stovnsleiðararnir av øllum alvi royna at finna arbeiði til Ein avleiðing er tann á- gangur á ta privatu vinn- una, sum demi eru nevnd um omanfyri. Ein onnur avleiðing er, politikarar í londunum okkum privatisera frá hond, útfrá teirri sannfering, at tað gagnar samfelagnum best at meðan kring í longdini, er gongdin tann beint evugta í Feroyum: Tað almenna leggur al- samt fleiri eki inn undir seg og enntá heldur ikki fyri beinleiðis at troka ta privatu vinn- smæðist una burtur fyri at lívga sær og sinum. Eitt framkomið felag kann einans byggja á eitt sunt og vælvirkandi frælst vinnulív Royndir úti í heimi at prógva tað øvugta, eru all- ar endaðar í ruðuleika. Tí eiga politikarar at kenna tað sum sína á- byrgd og sína skyldu, at tryggja tí frælsa vinnulív- inum livilikindi. Handverks- meistarafelag hevur vent sær til landsstýrismannin í samferðslumálum við hesum viðurskiftum. So fer tíðin at vísa, hverja steðu landsins politiska yvirvald hevur til tann týdningarmikla spurning- in um eitt frælst vinnulív, mótvegis tí almenna monopolinum í Feroyum. Tann steðan verður avger- andi fyri, um vit skulu hava eitt politiskt stýrt vinnulív, hóast royndirnar eystanfyri eru allar endað- ar í ruðuleika, ella um vit skulu hava eina frælsa vinnu í einum framkomn- um samfelag, har tær fríu marknaðarkreftirnar seta treytirnar. sam- Føroya 12. februar 1992 Føroya Handverksmeistarafelag Vilhelm M. Johannesen, form.