leygardagur 15. februar 1992síða 2

; SL Fyritaksstjóri: Krisjan Dahl Jústínus Eidesgaard Uppseting: Píf Sosialurin Prent: P4 Pressan 1981 Telefon: Bústaður: Argjavegur 26 Postadressa: Pøstsmoge 76 110 Tórshavn 14720 Argir 11820 Telefax: Ein hóttan STØDAN í tí fyrrverandi Sov- jetsamveldinum er alt annað enn góð. Tær broytingar, sum summi vestanfyri trúðu fóru at koma alt fyri eitt, nú kommunisman fall, tykjast at ganga ógvuliga seint. Tað er ikki bara at siga tað: brádd- liga at broyta eitt risaveldi við nógvum ymsum lýðveldum, sum í meira enn 70 ár hevur verið undir einum herðum to- taliterum stýri. ØLL — ella næstan øll — vóru vit fegin um, at demokratisk viðurskifti fingu fótafesti í hesum stóra landi. Nú fór alt at blíva ødrvisi og betri. Nú fóru sovjetbúgvar at gerast demokratiskir eins og vit, og nú fór friur marknaðarbú- skapur at hava við sær, at livi- fóturin fór at vaksa. Nú kommunistiska hóttanin var horvin, fór at verða betri at t ———""""""ininÚWUNÚSG vera vesturlendingur — og eisini sovjetbúgvi. NÚ nakað er fráliðið, síðan kommunisman fekk mønu- stingin, ræður tó framvegis stór óvissa. Hernaðarliga hóttanin er loyst av av eini aðrari hóttan: nevniliga krav- inum frá fólkinum at fáa mannsømilig kor at liva undir — at fáa mat í munnin og ann- ars tað, ið náttúrliga hoyrir til eitt samfelag eftir vestur- lendskum mynstri. MEN tað manglar nógv fyri ikki at siga heilt nógv í fyrr enn fyrrverandi Sovjet fer at líkjast og javnmetast við okk- ara vesturlendsku samfeløg. Hvussu skal eitt so stórt sam- felag, sum hevur brúkt nær- um alla orku og alla vitan til at menna stríðsmegina, nú bráddliga, eftir stuttari tíð, leggja um til at framleiða van- ligar gerandisvørur! Vit síggja, hvussu hart niður- skurðurin í vesturlendsku hernaðarframleiðsluni nívir okkara samfelgg. Tá kann ein bara ímynda sær, hvussu nógv torfgrari tað man vera hjá sovjetbúgvum at leggja hernaðarframleiðsluna um til aðra framleiðslu. EINGIN ivi er um, at vestur- heimurin er noyddur til at vísa granna okkara fyri eyst- an størri ans og virðing. Hjálpa vit ikki hesum landi — londunum — upp á føtur, so kann hetta koma okkum aft- ur um brekku. Júst í hesum døgum hoyra vit gomlu ávar- ingarnar frá sovjetiskum leið- arum endurtiknar: at tekur vesturheimurin ikki neyðar- rópið frá sovjettiska búskap- inum í álvara, so kann henda, at landið aftur endar í komm- unistiskum einaræði. Herurin kann taka valdið nær tað skal vera. Hetta er tað vit nú hoyra aftur og aftur. MEN hvat kann vesturheim- urin tá gera! Neyvan er nøkur patentloysn, men vit mugu í hvussu er gera okkum greitt, at tað er ikki nokk við at senda matvørur og so halda væl til standa. Her má okkurt meira gerast. Tað kann neyv- ah vera nakar ynskidreymur, at vit fáa eitt nýtt kommun- istiskt stýrt Sovjet, sum fer undir aftur dubbingina og sum harvið tvingar sperdu vesturlendsku búskapirnar at fylgja við. Onkur loysn má finnast. Men fyrsta treytin er viljin til at lurta og hareftir at fremja orð í verki. Sum stød- an er nú, er framvegis talan um eina hóttan eystanífrá. Tað er hesa hóttan, vit øll í fe- lag mugu royna at fáa bilbukt við. Framtidarmøguleikar ikki bert góðsking - eisini otroytt fiskasløg I 1980-unum livdi høvuds- vinna okkara sum i einum vakstrarhúsi. Vinnan var bæði vard og loftað. Úr- slitið varð, at vit hildu, at alt bar til at framleiða, og aðrir vístu hinvegin á, at fá ting kundu seljast. Í dag er stødan mest at kalla øvugt. Í dag visa selufólk á, at nógv ber til at selja, bert vit kunnu framleiða tað í kapping ur. Hyggja vit nú eftir ma- krelinum, síggja vit í blød- unum, at norðmenn í 1990 útfluttu 80.000 tons av rundfrystum makreli til Japan, og í 1991 útfluttu teir 140.000 tons. Virði 1,1 milliard. Hetta er nakað, vit lítið og einki hava gjert við. Fyri at fáa eina roynd av hesum marknað- inum, so gjerdi Bakka- við onnur. Selumeguleik- Tu mmas Arabo. frost iløgur sidsta år, ið arnir eru fyrsta stigið í landsstýrismað gjerdu teir ferar fyri at eini sunnari útvikling inn- om SSYFISMAOUT taka iméti nakad av ma- an fiskivinnuna. skrivar: Nógv verður skrivað og tosað um góðsking, og eingin ivi er í mínari sál um, at hetta er ein vegur fram. Endaligi málsetn- ingurin má vera at rekka so tætt at brúkaranum sum gjørligt, tí har er tann besti og rættasti prísurin. So alt gott um góðsk- ingarprátið. Vit eiga tó ikki at gloyma, at tað eru ótroytt fiskasløg i feroyskum - sjógvi. Fiskasløg vit hava møguleikar at fiska, sum ikki koma til viðgerðar í Feroyum, men sum megu- leikar áttu at verið fyri at fingið til heldar. Fyri at nevna nakað »i fleng« kann nevnast svartkjaft- ur, langasporl og makrel- kreli. Landsstýrið var við at stuðla hesi ílegu, og úr- slitið fyriliggur nú. Inn- fryst eru umleið 2.800 tons av makreli, og harav eini 1.200 rundfryst til Japan. Virðið av fram- leiðsluni liggur umleið 14 mió. kr., ið eru ávikavist býtt uppá ekt útflutnings- virði og minkað innflutn- ingsvirði (agn). Royndin er nú gjerd, og eg haldi hon er nektandi og vísir gott frameftir. Ætlanin er so at fáa meir- nýtslu burtur úr teimum mongdum, sum eru komn- ar við at finna betri marknað fyri tann partin av veiðuni, sum fer til agn. Víst varð á longu tá henda royndin byrjaði, at hetta kundi bert vera ein »storskalaroynd«, tí at innfrystingarkapasitetur uppá 100 tons til makrel er ov lítið. Vit skulu helst ur, at privatur kapitalur og privat virki ikki gera ílegur í hesa framleiðslu, tí kunnu norðmenn fram- leið 140.000 tons, skuldi tað verið lagamanni hjá okkum at sett nesina upp- eftir at fáa 10.000 tons til heldar uttan serligar trup- ulleikar. Men tað er so, at skulu iløgur gerast henda vegin, so skulu tær gerast nú, tí makreltíðin byrjar aftur fyrst í august mánaða, og standa tá og mangla am- boð og síggja allan ma- krelin seldan niðri á europeiska meginlandin- um, meðan okkara fólk gongur her hendur í lumma, er harmiligt. Men eg meti, við lutteku í tí fyrru royndini, so hevur landsstýrið verið med- virkandi til at víst eina gongda leið. Eg vil bara vóna, at okkara vinnulívsfólk, sum í 1980-unum helt, at alt bar til, og sum nú í eini tvey ár hevur hildið, at einki ber til, at teir koma at hugsa um, at okkurt ber til, og okkurt skal bera til. Havast skal í huga, at vit í landsstýrinum eru av tí áskoðan, at vinnulívs- fólk skal reka vinnulívið, og politikararnir skulu reka politikk. Vit skulu skapa fyri- treytir fyri vinnulívi og henda royndin, vit hava verið við til at framt við makrelframleiðslu er okk- ara partur. Nú má vinnu- lívið taka við. Umboðsmannaval upp á eini 200 tons í sam- degnið, soleiðis at tað verður áhugavert hjá okk- ara nótabátum at koma henda vegin, tí sum er kunnu lastir, sum fara upp um 200 tons, ikki við- gerast nóg skjótt til at nøkta tørvin, sum keypar- arnir hava. Nú er ein leið víst, hvar tað sær út til at verða løn- samt at gera iløgur. Tað undrar meg eitt lítið sind- Sjúkrakassi Vestmanna Læknadømi býður til umboðsmannaval 16. mars 1992. Veljast skulu 2 umboð fyri Vest- manna og 1 fyri Kollafjarðar sókn. Uppskot til umboð skulu skrivliga vera sjúkrakassanum í hendi í seinasta lagi 2. mars 1992. Sjúkrakassi Vestmanna Læknadømi Kollafjørður