mikudagur 19. februar 1992síða 2

Ábyrgdarbiaðstjóri: Jan Miller Fyritaksstjóri: Krisjan Dahl Kalmar Lindenskov Ljósmyndari Justinus Eidesgaard Blaðfólk: Randi Jacobsen - Tórfinn Smith Ólavur W. Høgnesen - Hilmar Jan Hansen Útgevari: P/f Sosialurin Uppseting: P/f Sosiafurin Prent: Pit Pressan 1981 Telefon: Bústaður: Brátt lýsir... RÆTTULIGA ilt er komið í Dimmu og sambandið av opinskáraðu skriving 14. Septembers um heima- stýrislógina og alt tað ónda, hon skal hava elvt føroyingum. LØGID bert, at Dimma i sini mis- skiltu verjuskriving fyri hesum fagr- asta blað i Føroya søgu ongantíð kann bara sær fyri at draga javn- aðarflokkin upp í stríðið, líkamikið hverjir flokkarnir eru, sum „gera seg inn áa hesa góðu lóg. MEN hugsa vit okkum um, so er tað kanska ikki so legið kortini, tí uttan nakran javnaðarflokk var hon ikki i- komin í tí frálíka líki, hon fekk — og týdningarmeiri — uttan ein virknan javnaðarflokk hevði hon ongantíð gjørst annað, enn eitt fagurlátað solidaritetsskjal fålkasløg ímillum, og ikki tað frálíka politiska menn- ingaramboð, einamest javnaðar- flokkurin gjørdi hana til, Føroyum og føroyingum at gagni. TJÓÐVELDIÐ heldur enn, at sjålvt aftan á inniligu hålsfevningina við sambandið, fast við, at i Føroyum er Broytingar í fólkaskúlanum Provtøka Meginreglan i sambandi við próvtekur i fólkaskúl- anum er, fara til ta at næmingurin ger sjálvur av, um hann fer til roynd, lúkar hann tær treytir, sum ásettar eru fyri innstillingsroynd- irnar, og í greinunum 20 og 21 í fólkaskúlalógini stendur, at við endan av 9. árgangi og 10. árgangi verða fyriskipaðar próv- Harafturat eru so nakrar lærugreinir í fólkaskúlan- um, sum ikki eru próv- tekulærugreinir. Tað er sera óheppið, at munur verður gjerdur á lærugreinunum andi próvtekuáseting. Um vit skulu hava fráfaringar- royndir í fólkaskúlanum, so eiga allar lærugreinir at enda við próvteku. bert ein sjálvstýrisflokkur, tjóðveld- isflokkurin. Sambandið heldur hin- vegin fast við, at í Føroyum eru bert sjálvstýris- og loysingarflokkar, sambandið undantikið. ILT eyga skal einki gott sjá, og man tað vera ti, at hvørgin av hesum báðum so stívrendu flokkum enn evna at síggja, at veruligi føroyski sjálvræðisflokkurin er Føroya javn- aðarflokkur — flokkurin, sum viður- kennir, at eisini aðrir hava áhuga í landsins besta, um enn mangan í so nógv fyri sínum egna, flokkurin, sum geðrvísi hinum báðum hevur eina so nógv rúmari fatan av, hvat satt einstaklingafrælsi og harvið virðiligt tjóðarfrælsi má og skal snúgva seg um. ÁLOPIÐ í Dimmu leygardagin á tjóð- veldisflokkin undir yvirskriftini mnú blánar í eystri« var kortini ikki so illa meint, mótvegis tjóðveldisflokkin- um væl at merkja. Heldur mundi tað vera eitt av mongu páskotum Dimmalættingar og sambandsins at draga einasta føroyska politiska al- ternativið, Føroya javnaðarflokk fram í ljósið sum høvudsåbyrgdara fyri ollum føroyskum vólíkinduma. fyrrnevndu. fólkaskúlalógini verður undirvísingin í ávísum lærugreinum givin á tveimum skeiðum við ymsum innihaldi, og skeiðini = verða nevnd grundskeið og víðkað viðvíkj- skeið. Skipanin við skeiðbýtt- ari undirvísing er ein leivd frá tí fólkaskúlalóg, sum vit hevdu undan hesari, har næmingarnir vóru SAMBANDIÐ veit jú betur enn nak- ar annar flokkur, at tjóðveldisflokk- urin ongantíð hevur verið og ongan- tíð verður nøkur hóttan móti sam- bandsins »einastu og røttu« fatan av tingenes tilstand. Til tess krevst javnadarflokkurin — hetta bædi fyri og eftir 1974, sum sambandið sigur vera tað árið, alt fór skeiva vegin, tað árið javnaðarflokkurin slepti tá- verandi sambandsleiðslu upp á fjall — men ikki sambandsføroyingum. MEN insta endamál sambandsins við hesi skriving var, sum ikki eina- ferð, og sum hetta fær kroyst út millum rivini seinast í greinini, at leggja eftir tí manni, sum meira enn nakar annar hevur myndað føroysk- an politikk seinastu nógvu árini — ikki bert javnaðarpolitikk, men tann framburðpolitikk, sum føroyingar allir, sum minnast aðrar tíðir, fara at standa saman um, hvat sambandið so heldur ella ikki. HELDUR enn at takka fyri besta hegni og skil og trúgva tænastu njórar sambandsurgan »nu dages det brødre, det lysner i øst — ti við årslok fer Styrimadurin i nærum 20 ár frå bordi«. Hesi undirvisingarevni eru í flestu førum ógvu- liga týdningarmikil, bæði fyri dagligdagin og fyri framtíðina hjá tí einstaka næminginum. Men ásann- ast má, at skipanin á nógvum skúlum og í nógv- um flokkum ikki er nóg góð. Hetta kann koma av, at hesi evnir ikki eru sjálv- steðugar lærugreinir. Men MEN føroyingar vita allir, at poli- tikkur styrimansins er teirra og floksins og at tað takkað verið hes- um politikki hóast alt er vorðið munandi ljósari at liva í hesum landi, enn tá alt lá hult í svartasta sambandsmyrkri. VITA eisini, at sambandið einsa- malt eins lítið og tjóðveldisflokkur- in hevur nakað boð upp á eina skila- góða føroyska framtíð, og man tað vera í hesi hjálparleysu ásannan, at flokkarnir báðir hver í sínum lagi argast og gvunda javnaðarflokkin- um og formanni hansara fyri upp- skotnu og neyðugu broytingarnar í okkara góðu heimastýrislóg. Broyt- ingar um sjálvsagda sjálvsábyrgd, sum tað sømir seg einum so polit- iskt mentum fólki sum okkara. HELDUR ikki skilja teir, at talan er um broytingar, sum byrgja skulu fyri, at tað ljós, sum einaferð birtist í eystri, ikki eisini her hjá okkum skal sortna til tað fimbulsmyrkur, sum har spurdist burturúr, júst takkað verið sambands- og tjóð- veldislíknandi turrgeldum man vera sum er politikki. „best tekur í ávísum lærugrein- um. Tá vit fingu verandi folkaskulalog, løgdu vit, sum starvadust i fólka- skulanum, til merkis, at próvtekurnar vórðu nógv fleiri enn tær hevdu verið frammanundan, og nógv tíð og nógvur peningur, sum kundi farið betur til undirvísing í fólkaskúlan- um, verður nýttur í sam- bandi við royndina. Eitt annað, sum lagt varð merki til, er munurin, ið gjerdur verður á læru- greinunum í sambandi við próvtekuskipanina. Í nekrum lærugreinum ber til at taka fráfaringar- roynd fólkaskúlans og víðkaðu fråfaringarroynd- ina, meðan í eðrum læru- greinum ber bert til at Fyri at sleppa undan ov nógvum dýrum og tíðar- krevjandi royndum kunnu vit kanska fara aftur til skipanina, har nakrar lærugreinir verða tiknar út sum próvtekulæru- greinir tað ávísa árið. Landsstýrið heldur, at rætt er at broyta greinir- nar 20. og 21., so reglur- nar gerast einfaldari, og lærugreinirnar = javnstill- ást í sambandi við roynd- arskipanina. Í sambandi við evnis- kunnandi undirvísing ber eisini til at skipa fyri ødr- um próvtekuhættum enn teimum, vit kenna í fólka- skúlanum í dag. Skeiðbýtt undirvísing Sambært gr. 7 og gr. 10 í býttir upp í tey, sum sluppu og tey, sum ikki sluppu í realskúlan. Landsstýrið heldur tað vera rætt at taka hesa skipan burtur, tí hon er sosialt óheppin, og heldur ikki hevur hon undirvís- ingarligar fyrimunir. Kravdu undir- vísingarevnini Gr. 11 í fólkaskúlalógini ásetur, at upp í undirvís- ingina í fólkaskúlanum koma í teimum hóskandi lærugreinunum og á teim- um hóskandi aldursstig- unum nekur ávís evnir. Í lógini eru nevnd átta evni, men heimilað er lands- skúlaráðnum at góð- kenna, at onnur evni enn hesi kunnu koma upp í skyldugu undirvísingina. ásannast má, at nógvar eru lærugreinirnar í fólka- skúlanum, og helst er ikki pláss fyri fleiri. Eftir landsstýrisins meting er ikki neyðugt í fyrsta umfari at broyta lógina. Tað ber til at tryggja hesum lærugrein- um teirra sjálvsagda rætt í leiðbeinandi lesiætlanum og í undirvísingarætlan- um fyri tann einstaka skúlan. Royndarvirksemi Gr. 26 í fólkaskúlalógini gevur heimild til at víkja frá meginreglunum, sum eyðkenna okkara skúla: lærugreinauppbýtið, ár- gangsuppbýtið og tíma- talvuna við pulstímum. Hesi undantøk kunnu ger- ast fyri at fremja royndar- virksemi og námsfreðiligt menningararbeiði. Tað er gott at møguleik- ar eru at gera frávik í sam- bandi við royndarvirk- semi og námsfreðiligt menningararbeiði, men vit kunnu tó spyrja, um skúl- in ikki í ellum virksemi sínum eigur at fremja royndir og menning. Tað rætta vil tí vera í sambandi við tær ymsu ásetingarnar í lógini at geva meguleika fyri frá- vikum, soleiðis at áseting- arnar og fyriskipanir, sum skulu vera trygd bæði fyri næming og lærara, ikki hinvegin koma at verða forðing fyri menning, vekstri og trivnaði í fólka- skúlanum. Marita Petersen