hósdagur 20. februar 1992síða 2

Katastrofa ella møguleiki? STRUKTURBROYTINGAR- NAR í vinnulívinum halda fram, fleiri bygdavirki eru far- in á heysin. Nøkur eru endur- reist á einum sunnari grund- arlagi. Nú fór so ein av teim- um stóru fyritøkunum í landi- num, ja mest at kalla ein kon- cern, á húsagang. TAÐ HEVUR í langa tíð verið greitt, at henda fyritøka ikki hevur havt tað heilt gott fíggj- arliga, so fyri tann, sum hevur fylgt eitt sindur við, komu hesi boðini ikki so óvæntað. TÁ VIRKIÐ varð stovnsett, var tað í sær sjálvum eitt megnarverk, ja ein teknisk fyrimynd fyri onnur lond og nógv tað størsta arbeiðs- plássið í Suðuroynni og fyri- mynd fyri alt landið. Virkið gekk væl tey fyrstu árini, og fyritreytirnar, ið virkið varð stovnsett á, vóru til staðar. Seinastu árini hevur virkið verið í trupulleikum, mest tí at fyritreytirnar fyri virkinum eru broyttar. Í SEINASTUNI hevur tíverri verið soleiðis, at virkið hevur avmaktast og ikki orkað at umstilla seg til broyttar um- støður ella til broyttar fram- leiðslur og framleiðslumggu- leikar. SJÁLVANDI er tað eitt sjokk fyri øll tey, sum avvarða, tá ið slíkt hendir. Her verður sjálv- andi mest hugsað um øll tey, sum hava fingið sítt dagliga breyð á virkinum og av teim- um virkisgøgnum, ið hava Útgevari: P/f Sosialurin Uppseting: P/f Sosialurin Prent: PH Pressan 1981 verið tilknýtt koncernina. MEN LIVAST skal og í fram- tíðini liggja møguleikarnir, og ikki eru øll eins væl fyri at nýta teir møguleikar, id bjóð- ast. Skulu vit nýta framtíðar- møguleikarnar er neyðugt at hava góð amboð, gott fólk og góðar málsetningar. POLARFROST í Vági hevur ein ávuliga góðan grund- struktur sum virki, har er ríki- ligt av plássi, stór frystiorka og almikið av amboðum inni. Í Suðuroynni býr nógv og gott fólk, sum er vant at virka. Grundarlag skuldi tí verið av tí besta fyri at endur- stovna virksemið og nýtt tær góðu fyritreytir, sum eru. Um nú virkisfúst fólk tekur seg saman og endurstovnar virk- ið og ger sær greiðar mál- Postadressa: Pøstsmoge 76 110 Tórshavn Teletax: 14720 setningar fyri ti arbeidi, id fram skal fara úr ti tilfeingi, ið møguleiki er at fáa at virka burturúr og við, so kundi tað væl hent seg, at hetta, sum vit í dag meta sum ein sorgar- leik, kann gerast ein møgu- leiki fyri eini framtíð, sum ikki øllum plássum í Føroyum stendur í boði. ENDURSTOVNAN við greið- um málsetningum og greið- um málum fer at geva møgu- leikar, eingin ivi um tað. NÚ ER BARA at vóna, at hetta hendir skjótt, so bíðitíð- in ikki verður alt ov long. Vinnulivspolitikkur — råvøran, kapitalútbúnaðurin og arbeiðsmegin Ein dugnalig framleidslu- tjóð, ið er merkt av dugna- skapi, er før mfyri at fåa nógv burturúr lítlum. Hetta kann ikki tey nógvu seinastu árini sigast um føroyska framleidslu- vinnu. Ofta hevur tad sæd út, at nógv tykjast halda, at tað sum mest umræður er at nýta kapitalútbúnað- in so nógv sum til ber, at fáa ráveru til hesa nýtslu, har vit kunnu seta fólk í arbeiði. Hugsunarhátturin = er skeivur, hvussu væl vit annars kunnu skilja sjón- armiðini. Heldur átti at verið kannað og hugsað um, hvat okkara næstu marknaðum tervar, og so laga okkara meguligu framleiðslu eftir, hvussu okkara rávera, kapitalút- búnaður og arbeiðsmegi samanlagt kann fáa sum mest burtur úr hesum tervi. Okkara næstu marknað- ir, endaligu keypararnir, spyrja ikki eftir okkara rá- veru, annaðhvert hon er fingin úr egnum sjógvi ella ferd inn í frystum, heilum líki. Teir spyrja heldur ikki eftir, hvenn kapitalútbúnað, ið veran, sum, cgir. so fegin vilja hava, er framleidd við. Nei, teir hyggja fremst at veruni, soleiðis sum hon er í endaligum líki. Liggur frammanfyri teimum sum eitt úrslit av, hvussu ken, duglig og væl samskipað arbeiðsmegi við rætta kapitalútbúnaðinum og úr tí ráveru, ið finst kann fáa veru, ið lýkur serliga terv teirra. Tað hevur verið fert fram, eitt nú í sambandi við krev um túralongd og innrætting av skipum og virkjum, at tað er ikki túralongdin ella innrætn- ingin, ið ger, at góðskan verður góð. Nevnd hava verið demi um gomul skip, ið hava havt betri góðsku enn nýggjastu, best innrættaðu skipini. Hetta prógvar sjálvsagt ikki annað enn, at tað er ikki kapitalútbúnaðurin einsamallur, ið ger munin. Heldur er tað, hvussu væl samskipað, ken og dugilig arbeiðsmegin er til at lúka tey krev, ið hon setir sær. Her kann ein væl hósk- andi kapitalútbúnaður lætta nógv um, men held- ur enn at vera ein lætti tykist nógvur kapitalút- búnaður í dag at vera vorðin ein binding, ja, við sínum dýrleika ' kanska eisini ein forðing fyri, at tey krev, ið virkini seta sær, klára at fylgja teim- um krevum, ið tann steð- ugt broytandi marknaður- in setir. Hetta viðferir óneyðugt stórar kapitalút- reiðslur, og hetta skeiklar gongdina hjá virkjunum, so meguleikarnir hjá ar- beiðsmegini at seta sær sjálvari krev, ið tæna virkjunum og henni sjálv- ari, versna. Fyrst og fremst kemur marknaðurin og hverjar meguleikar, hann gevur okkum. Tað mugu vit al- tíð minnast til. Síðani kemur málsetningurin, vit seta okkum, og harav kós- in og strategiurin, ið ar- beitt verður eftir. Har- næst kemur so arbeiðs- megin, samskipan av henni, ferleikin og dugna- leikin at nekta tervin hjá marknaðinum úr tí rá- veru, ið fæst og finst. Kann verandi kapitalút- búnaður nýtast til at nekta ådurnevnda tørv og málsetning, so ongantíð betur. Kann hann ikki tað, so er frægast at gloyma hann, sjálvt um hann um- boðar eina kapitalbinding, ið ikki fæst aftur. Við ødr- um orðum má hesin kapi- Hetta má mangur virkisleiðari ásanna í dag, og orsakað av kapital- knappheit hevur so lands- stýrið lagt menningarlóg- irnar fram, ið geva megu- leika fyri fíggjarligum stuðli til at broyta kapital- búnaðin soleiðis, at hann er meira í samsvari við tey krev, ið verða sett fyri framleiðslu av teimum verum, ið marknaðurin vil hava og vil gjalda fyri. Í samband við Biofar- kanningarnar kom fram, at tað var ikki eiti á rein- um havumhvervi, vit hevdu her um leiðir, ja, tað segðist, at vit hevdu reinasta havumhvervi yvirhevur. Hóast hetta kemur tað meira enn so fyri, at vit hava klagu frá okkara keyparalondum um, at kvaliteturin á okk- ara verum er ov vánalig- ur. Fiskurin — ráveran — ið kemur úr heimsins rein- asta sjógvi, man ikki bila nakað, har hann svimur. Hetta kann ikki vera or- sekin. heldur man hon vera tann, at vit leggja sterri dent á at nýta okk- ara kapitalútbúnað enn at nýta dugnaskap og kena arbeiðsmegi til at nekta kræsna terv hjá okkara næstu marknaðum úr okk: ara framúr góðu ráveru Tummas Arabo, landsstýrismaður, skrivar Vit hava alla orsek til at óttast, at okkara reina havumhvervi skjótari enn okkum varir, ikki longur er heimsins reinasta. Tí er neyðugt hjá okkum at nýta alt vit og skil til at nýta henda núverandi fyrimun best meguligt. Hetta gerst best við køn- ari, dugligari og væl sam- skipaðari arbeiðsmegi, ið veit, hvat málið er — nekt- an av kræsnum tervi hjá keyparanum — og virðir hesi krøv, og setir tað sum sítt mål at lúka hesi krøv stødugt. Samanumtikið kann sigast, at skulu vit gera "okkum - hugsanir um at verða ein nútímans fram- 3. partur leiðslutjóð, mugu vit læra okkum at framleiða og selja til lønandi marknað- ir, t.v.s. lenandi fyri okk- um øll, og tað vera teir bert, um vit framleiða úr tí rettu, góðu ráveruni við tí rætta, góða kapitalbún- aðinum, og við tí rætta, vælútbúnaða góða fólki- num. Hetta rekka vit ikki uttan vit á ollum stigum í samfelagnum læra okkum týdningin av at fyrireika okkum væl til eina slíka framtíð. (framhald)