týsdagur 31. mars 1992síða 2

» Fyritaksstjåri Ljósmyndari Ábyrgdarbiaðstjóri. Jan Møller Krisjan Dahl Kalmar Lindenskov Blaðfólk: Randi Jacobsen - Tórfinn Smith Ólavur W. Høgnesen - Hilmar Jan Hansen Utgevari P4 Sosialurin Bústaður: Uppseting: P/f Sosialurin Prent Pif Pressan 1981 Telefon Í | Argjavegur 26 Postadressa: Postsmogae 76 Argir 110 Tórshavn 11820 Teletax 14720 Røkka ikki til TÆR 200 mill. kr., sum figgjarmåla ráðharrin metir mugu sparast á ver andi fíggjarlóg. fara eftir øllum at døma als ikki at røkka til. Skulu vit ganga eftir úttalilsunum hjá fíggjar- stjóranum í Tinganesi, sum leygar dagin úttalar seg til Dimmalætting. Hann sigur nevniliga, at undirskotið á fíggjarlógini í ár fer ikki at verða tær 300 mill. sum Jógvan Sund- stein hevur nevnt, men heldur nærri teimum 400 mill. Og næsta ár skal so sparast frá 400 mill. kr. niður á null, sigur fíggjarstjórin í landsstýr- inum. NÚ er tað sum so einki legið í, at ymsir persónar hava ymsar meting- ar um framtíðina. Men í hesum før- inum, tá talan er um búskaparligu gongdina í samfelagnum í hesum árinum vit eru í — og tá talan er um tveir av mest framstandandi fíggjar- frødingunum í landsstýrinum, nevniliga sjálvan fíggjarmálaráð- harran og fíggjarstjóran, so er tað ikki at skilja, at teir skulu hava so ymiskar metingar um útlitið restina av árinum. NÚ kann ein siga, at 100 mill. kr. á muni er ikki so nógv. Men tað er tað í veruleikanu, tá vit tosa um ant- in 300 ella 400 mill. kr. Úttalilsi fíggj- arstjórans í Dimmalætting leygar- dagin munnu hava lopið hvøkk á mong, sum fyri bert góðari viku síð- ani hoyrdu ein eitt sindur døpurhug- aðan fíggjarmálaráðharra boða frá, at fíggjarlógin fór ikki at halda, men fór at hava eitt hall uppá 200 mill. kr. umframt budgetteraða undir- skotið uppá 90 mill. kr. SOLEIÐIS sum stødan sær út í løt- uni bendir nógv á, at tað verður heldur fíggjarstjórin í Tinganesi, sum fær rætt, tá hetta árið er farið at líða. Og ikki fíggjarmálaráðharr- in. Ella hvor veit, kanska hvørgin teirra. Skelkandi tíðindini í útvarpin- um nú um dagarnar, at minimalt av fiski er komið upp á land henda fyrsta ársfjórðingin og at partrolar- arnir nú eru lagstir á toskin, kundu bent á, at vit fram móti ársloki kanska fara at hava eitt hall, sum er bæði stórri enn tær 300 mill. hjá Sundstein og tær 400 hjá Kára Pet- ersen. NÚ veit hvert mansbarn her á landi, at vit eiga ein sera bjartskygdan figgjarmålarådharra, sum altíð vil øllum væl og altíð endar við orðun- um: »Tad man fara at ganga kortini, tað trúgvi eg uppå«. Sjálvandi er tað gott, at okkara hægstu menn ikki taka alt mót frá fólki, men royna at ugga og slætta sjógvin. Men harfyri má tað eisini vera eitt krav til slíkar menn, at teir siga sum er og einki dylja, tí tá vanlukkan er hend, gerast tíðindini bara so mikið verri. Fyri tí at kunna byrgja upp fyri teimum ringastu avleiðingunum mugu vit vera realistisk og lata fólk vita, hvussu stødan veruliga sær út. TAÐ skal tí vera vón okkara, at fíggjarmálaráðharrin næstu ferð hann úttalar seg til pressuna um bú- skaparligu støðuna og hallið á fíggj- arlógini í år, at hann leggur øll kort á borðið. Landsins hægsti maður á tí búskaparliga økinum hevur stóra å- byrgd at rgkja mótvegis Feroya fólki. Ein hin fremsta skylda hans- ara er at kunna fólk um støduna í landinum so hvert, og í hesum før- inum er kanska vert at nevna upp- skot sambandsfloksins um at land- sins myndugleikar javnan og oftari enn nú skulu upplýsa almenningin um fíggjarligu støðuna. Ikki við tí endamáli, at sambandsmenn harvið skulu hava møguleika einvist og uttan ábyrgd at »hongja« landsstyr- ið út fyri eitt ella annað, men heldur at koma við nýggjum og itøkiligum uppskotum til loysnir av teinum og ødrum slag. Hetta hava vit tíanverri sæð alt ov lítið til frá tí størsta and- støduflokkinum á tingi. TAÐ einasta, vit hoyra frá hesum flokki, er tann aftur vendandi júkan- in: "Góða mamma, tað var ikki eg, dreingirnir teir fýrdu mega. Tað eru bara javnaðarmenn, sum eru upp- havið til allar teir trupulleikar, sum samfelagið hevur at dragast við í dag. Pauli Ellefsen og hansara landsstýri eru friðað í klassa A. Hetta er sanni sambandsandin í dag og ivast nakar, so lesið málgagnið hjá flokkinum, Dimmalættingina. Vendið um og vísið heldur, at eisini tit hava samfelagsábyrgd sum and- støduflokkur. ålvalmennar fyritøkur eru av ti onda -Vit hava fleiri dómi um tílíkar, sum spæla privatar, og hava slanguna í landskassan. Annaðhvort skal ein fyritóka vera privat ella almenn, skrivar Thomas Arabo, landsstýris- maður Nú um dagarnar var aftur eitt privatiseringsupp- skot í tinginum, og hesa ferð var tað landsverk- freðingsstovnurin, sum stóð fyri skotum. Henda »privatiseringsdillan« stingur seg upp av og å og kanska serliga i vånalig- um tidum. Nakrar av uppgåvun- um, sum skulu loysast i samfelagnum, eiga at verða loystar av privata fyritaksseminum, og snýr hetta seg um uppgávur, har peningur skal tjenast til samfelagið, og upp- gávur, har tann góði part- urin av privata virksem- inum kann útnyttast, so sum kappingarferi osfr. Aðrar uppgávur í sam- felagnum verða rektar av tí almenna. Demi um hes- ar eru skúlaverkið, hospi- talsverkið, telefonverkið, veganetið, samferðslan og partvís tíðindatænastan. Grundtankin aftanfyri al- menna virksemið er, at hesir partar av samfelags- virkseminum fyrst og fremst skulu tæna einum endamáli fyri tann vanliga borgaran. Givið er, at hendan almenna tænast- an, sum verður veitt igjøgnum hesar organisa- tiónir, sum tað almenna eigur, má umskipast av og á, og hon má innstilla seg uppá tær broyttu umsteð- urnar, ið eru í samfelag- num. Hetta er galdandi fyri allar organisatiónir, eisini tær privatu. Ein uppgáva hjá okkum politikarum er at hava eyga við, at almennar fyri- tekur og organisatiónir virka eftir ti endamåli, sum vit hava fyriskrivað teimum, og tí er tað ikki Thomas Arabo, landsstýrismaður ivast ikki á, at Landsverkfroðingurin eigur at vera almennur so lítið av peningi, sum verður játtaður til alment virksemi. Tað er eisini okkara skylda at syrgja fyri, at teir organisatións- formar, ið hesi virksemini arbeiða undir, hava megu- leika fyri at vera effektivir og yvirliva. Ein privat organisatión hevur ofta tann fyrimunin fram um eina almenna, at hon er liðiligari, hon tekur skjótari avgerðir, og kann vera skjót at umstilla. Tað eru fyrimunirnir. Vansarnir eru, at tað er torført at fáa privatar organisatiónir at arbeiða undir veruligari ábyrgd, og vísa fyrilit til samfe- lagslig áhugamál. Men eitt mugu vit leggja okkum í geyma, og tað er, at uttan mun til, um vit ganga inn fyri pri- vatum virksemi ella al- mennum virksemi, so mugu tær organisatiónir, vit arbeiða við, antin vera reint almennar, soleiðis at vit hava »håls- og honds- rætt« yvir teimum, ella reint privatar, soleidis at tær koyra eftir teimum privatu, økonomisku mekanismunum, sum eru galdandi fyri marknadar- økonomi. Tad ringasta vit kunnu gera er at hava hålval- mennar fyritekur. Vit hava demi uppá nakrar av hesum, sum spæla privat- ar og hava slanguna í landskassan. Eg haldi hetta er ógvuliga vanda- mikið, tí har rindar tað almenna pening út uttan at hava ávirkan á, hvat hendir. Landsverkfrød- ingurin almennur Landsverkfrødingsstovn- urin hevur havt sera stør- an tydning i hesum sam- felagnum, bæði á ein og annan hátt, og tað er eing- in ivi í mínari sál um, at hesin stovnur framhald- andi eigur at verða alment rikin og hildin á einum slíkum steði, at hann bæði tekniskt og í aðrar mátar er ferur fyri at rekja tær uppgávurnar, sum politik- ararnir nú einaferð meta eru rættar á tí »statiska« samskiftisøkinum. Tað er einki, sum bendir á, at samfelagið verður betur farið við at lata privatar entreprenørar yvirtaka handan stovnin. At stovn- urin so brúkar privatar entreprenørar til ávísar uppgávur er í lagi, og tað verður gjørt í rættiliga stóran mun — ongantíð hevur verið hildið í alt ov stóran mun. Hin »dynamiska« sam- ferðslan, sum strand- ferðslan og postverkið standa fyri, eigur at vera á almennum hondum, um hon alla tíðina dugir at til- laga seg til samfelags- gongdina og samfelagsbú- skapin. Hetta hevur gingið higartil, men greitt er, at um tey starvsfólka- fakfelog, sum arbeiða inn- anfyri hesi eki, ikki vísa handahógv, men framtúra við krevum og skipanum, sum gera organisatiónir- nar so stirvnar, at tey geva teimum, sum eru for- talarar fyri privatum Framhald á síðu 10