hósdagur 2. apríl 1992síða 2

Á FRA GB ai i Tr tí Útgevari; PI? Sosíslurin Uppseting: Pí Sosialurin Prent: Pit Pressan 1381 Tølefon: Se S 4 Bústaður: Argjevegi 28 Postsdrassa: Postsmagu 76 Argjum 11820 118 Térstuven Telefax: — 14728 Ein íløga og onnur RÆTTILIGT orðaskifti — og avgjørt neyðugt eisini men tíanverri kanska ov seint í mongum førum — hevur tikið seg upp um tær iløgur, sum hava verið gjørdar, verða gjørdar og skulu gerast í samfelagnum. Her er so bæði talan um heilalmennar og hålvalmennar iløgur. Lítið hoyra vit um tær privatu iløgurnar, sum helst orsakað av vånaligu støduni í land- inum eru rættiliga fáar og smáar. UNDIRSJÓVARTUNNILIN hevur verið ein tann mest umrødda iløga her á landi í nógv ár. Tær sera vána- ligu tíðirnar og vánaliga útlitið í landinum hava fingið flestu fólk at mæla móti hesi iløguni. Sjålvt bú- skaparfrødingarnir, sum gjørt hava eina meting av iløguni og eru komn- ir til, at hon samfelagsliga er skila- góð, mæla frá, at hon verður gjørd nú, soleiðis sum stødan er í landin- um. LÍTA vit aftur um bak — men tá vóru betri tíðir og tí varð tíanverri kanska ikki hugsað so langt tá — so eru nógvar stórar iløgur gjørdar, sum mong í dag helst sóu, ongantíð gjørdust veruleiki. Ein er risailøgan í Gomlurætt. Ein onnur er enn størri risaílggan hjá SEV í vatnorkuút- byggingina í Eysturoynni. |. TÁ SEV saman við Højgaard 8 Schultz legði fram ætlanina um vatnorkuútbygging í Eysturoynni tók seg upp rættiligt orðaskifti. SEV metti samlaðu iløguna uppá kanska eina hálva milliard kr. at vera skila- góða, tí betri var at gera iløgu í vatn- orku heldur enn oljuriknar motorar fyri at nøkta ti TÅ metta vøkstrin- um i streymnytsluni. Nå kann tad vera so lætt at vera eftirklókur og siga, at har bleiv als eingin vøkstur. Tverturímóti er streymnýtslan bara minkað. Oljuprísirnir eru so heldur ikki hækkaðir nakað munandi. ONNUR mettu ætlaðu útbygging- ina at vera ørvitisskip bæði av um- hvørvisligum og búskaparligum or- søkum. Víst var nettup á, at tað var burturvið at gera eina slíka iløgu uppá ein mettan vøkstur i streym- nytsluni, sum kanska slettis ikki fór at halda, tá avtornaði. Heldur áttu vit at satsa uppá sparing, soleiðis at óneyðugt var at fara í gongd við eina so stóra iløgu, tá allur samfe- lagsbúskapurin frammanundan varð alt ov nógv upphitaður. EISINI var víst á, at fór ein undir ein part av slíkari stórari íløgu, fór at verða neyðugt at fullfiggja hana fyri at fáa nakað burtur úr henni. T.v.s. at ein útbygging neyvan fór at løna seg uttan at bygt varð fyri mill- um hálva og eina milliard kr. Afturat hesum kemur so óvæntaður meir- kostnaður, soleiðis at veruligi kostnaðurin av vatnorkuútbygging- ini í Eysturoynni, um hann varð full- førdur ella nærum tað, hevði kanska í dag ligið oman fyri milli- ardina. Og taka vit so hesa iløguna og sammeta við ein undirsjóvar- tunnil fyri millum 100 og 200 mili. kr., so er ikki torført at innsíggja, at henda vatnorkuiløgan var og verður burturvið, tá hugsað verður um, hvussu nógv okkara samfelag hev- ur tørv á av orku og hvat vit hava ráð til at gera av iløgum í eitt ávíst endamál. NÚ standa fólk eftir sum kánus og spyrja, hví henda iløgan partú skuldi trumfast igjøgnum tá! Just tá hon var dýrast at fremja og við táverandi oljuprísum gott hevði kunnað bíðað og verið endurskoð- að. Men teir klóku heilarnir í SEV og eisini í landsstýrinum við samband- inum á odda vildu ikki boyggja seg. Henda sokallaða risaílggan skuldi gjøgnumførast, kosta hvat tað vildi. Hvat munnu sambandsmenn halda í dag. Vóru teir teir skilamenn og afturhaldsmenn, sum teir vilja gera seg til, tá talan er um at vísa aftur- hald í eitt nú almennum iløgum, hví dugdu teir ikki at innsíggja ør- skapin í vatnorkuílgguna tå. Nú standa teir allir samlir og rópa sum grir inn á javnaðarflokkin og geva honum alla skyldina fyri alla ólukku. MEN hvørjir stýrdu landinum, tå vatnorkuútbyggingin hjá SEV fór í gongd. Og forrestin, hvør var løg maður fyrst í 80-unum, tá grundar- lagið varð lagt til ikki bara hesa men til allar aðrar ólukkur eisini. Eingin minni enn ein sambands- maður. Orkumálaráðharrin var eis- ini sambandsmaður og formaðurin í SEV-stýrinum var somuleiðis sam- bandsmaður. Tví vorðið teir fyri í dag at tváa sínar hendur og brúka undanstøkkingina: »G6da mamma, tað var ikki eg«. GÓÐU sambandsmenn, var tað at vísa skilagott búskaparligt aftur- hald, at tit fingu tvingað risaílgguna hjá SEV — og nú óbrúkiligu — igjøgnum! Tit eru svar skyldugir, nú tit aftur og aftur lasta øllum gðrum fyri allan dárskap í hesum landi. Nú skal SEV út eftir pengum frá borgar- unum, ti streymnytslan er minkandi og tí teir hava brúk fyri at fíggja iløguna í Eysturoynni uppá eina hálva milliard kr. Hesum sluppu vit undan, høvdu sambandsmenn ikki verið so altráir at fremja hesa risa- stóru iløguna. Frank Davidsen, tingmaður semi A — Ímóti at privatisera Landsverkfrødingin Javnaðarflokkurin tekur ikki undir vid uppskotinum um at privatisera landsverkfrødingsstovnin. Vit hava nógv greflig dómi um ta sokalladu fríu vinnuna her á landi, seinasta dømid var eitt sokallad privat reidari, sum fór á húsagang, har landskassin misti 40 mill. kr. segði javnaðartingmaðurin Frank Davidsen m.a. undir viðgerðini av uppskoti sambandsfloksins. Hann segði: Tá ið tað verður tosað um privatisering, so fær ein líkasum kensluna av, at bara tú gjøgnumførir eina privatisering, so verður tað bíligari eins og tæn- astan verður betri. Nú skal eg sum so ikki bera í betuflaka fyri lands- verkfreðingin, men tá tað í uppskotinum frá hátt- virda tingmanni Finnboga Arge, beinleiðis verður mælt til at bjóða asfalt- verk, grótbrot o.a. út til tann privata marknaðin, so seti eg eitt stórt spurn- artekin við hetta uppskot. Vit hava nógv greflig demi um ta sokallaðu fríu vinnuna her á landi, sein- asta demið var eitt sokall- að priat reidari, sum fór á húsagang, har landskass- in misti 40 mill. kr. Annars hevur tað verið soleiðis, at tá ið tað hevur verið upp á tal at privati- sera á samferðslugkinum, so hevur tað snúð seg um tær rutur, sum hava givið yvirskot. Tí væntaði eg sjálvandi, tá ið eitt sokall- að privatiseringsuppskot varð lagt fram her á log- tingi, at telefonverkið var tað fyrsta, sum stóð fyri skotum, heilt einfalt tí hesin stovnur hevur havt góð rakstrarurslit sein- astu árini. Helst hevur uppskotsstillarin verið Frank Davidsen. ungmadur greiðir yvir tað 6hepna at privatisera henda stovn, sum hóast alt kann verða rikin við góðum úrsliti, hóast hesin stovnur er ein landsstovnur. Hinvegin hevur upp- skotsstillarin mett, at landsverkfreðingsstovn- urin var tað mest takk- sama offrið í letuni við tí minkandi virksemi, vit hava í hesum døgum. At umsitingin og virk- landsverkfreðing- sins skal minkast í mun til fallandi virksemi er givið, men at fara og selja ognir- nar hjá hesum stovni, eins og ta experticu, sum hesin stovnur hevur upparbeitt upp i gjøgnum árini, sigur mær so mikið, at tað verða ikki útjaðaragkini, sum koma at nýta gott av hes- um, um tað gerst veru- leiki. Vit vita, at hesin stovn- ur hevur givið arbeiði til nógvar hendur úti um landið. Um ein privatiser- ing fer fram á hesum eki, verður helst ein miðsavn- an at fara fram. Nú stendur í einum blaði, at um Skotlandsrut- an gevur yvirskot, skal Smyril privatiserast. Hetta er júst tann mál- setningur, sum teir sokall- aðu privatu hava, at tær rutur, sum geva yvirskot, sum geva avkast av sær, tað skal privatiserast, meðan undirskotsrutur- nar skulu verða verandi í landskassanum. Eg haldi, at tað hevði hóskað seg betur, um teir ístaðin fyri tóku allar rutur — eisini undirskotsruturnar — so kundu vit út frá hesum sæð í hvenn mun teir vóru førir fyri at reka hesar rut- ur á einum privatum grundarlagi, sum gjørdi, at tað bleiv bíligari fyri skattgjaldaran. Eg haldi ikki tað er nak- að forgjert í, at tá lands- kassin fíggjar undirskots- ruturnar, at sami lands- kassi eisini í mestan mun rekur tær rutur, sum fíggjarliga bera seg. Eg veit ikki hverja nevnd, hetta mál fer í, kanska samferåslunevnd- ina, eg hldi eg kann siga, at javnaðarflokkurin tek- ur ikki undir við hesum uppskoti. Frank Davidsen RN